The Moderating Role of Psychological Safety in the Relationship between Organizational Culture and Change Management: A Research in Educa-tional Institutions in Istanbul Province

Öz

Educational institutions can sustain their institutional existence only to the extent that they are able to respond to the expectations and needs of society, which evolve in line with scientific and technological developments. Whilst organisational culture reflects the charac-teristic style of an organisation, change management can influence that existing style either partially or completely. In the relationship between organisational culture and change man-agement, employees’ sense of psychological safety within their organisations has become increasingly important in today’s management paradigm. The aim of this study is to deter-mine whether the concept of psychological safety plays a moderating role in the influence of organisational culture on change management. The sample consists of teachers and ad-ministrators at primary, secondary and sixth-form colleges in Istanbul. According to the correlation analyses carried out, statistically significant relationships were identified be-tween the vast majority of the variables. Positive and statistically significant relationships were found between psychological safety and the sub-dimensions of the other variables. The results of the study indicate that organisational culture has a positive and statistically significant effect on change management. Whilst the inclusion of the psychological safety variable in the model increased the explained variance, it was concluded that its moderating effect on the relationship between organisational culture and change management was not statistically significant; consequently, the research hypothesis regarding its moderating role was not supported.

Anahtar Kelimeler

• Psychological Safety
• Organizational Culture
• Change Management

Örgüt Kültürü ile Değişim Yönetimi İlişkisinde Psikolojik Güvenliğin Düzenleyici Rolü: İstanbul İlindeki Eğitim Kurumlarında Bir Araştırma

Öz

Eğitim kurumları; bilimsel, teknolojik ve toplumun şartlarına göre değişen beklenti ve ihti-yaçlarına cevap verebildikleri ölçüde kurumsal varlıklarını sürdürülebilmektedirler. Örgüt kültürü, örgütlerin karakteristik tarzını yansıtırken, değişim yönetimi ise mevcut tarzı kıs-men veya tamamen etkileyebilmektedir. Örgüt kültürü ve değişim yönetimi arasındaki iliş-kide çalışanların örgütlerine olan psikolojik güvenlik duygusu günümüz yönetim paradig-masında daha çok önemli olmaya başlamıştır. Çalışmanın amacı, örgüt kültürünün değişim yönetimine etkisinde psikolojik güvenlik olgusunun düzenleyici rolünün var olup olmadığı-dır. Ana kütleyi İstanbul’daki ilk, orta ve liselerdeki öğretmen ve idareciler oluşturmaktadır. Yapılan korelasyon analizlerine göre değişkenlerin büyük çoğunluğu arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler belirlenmiştir. Psikolojik güvenlik ile diğer değişkenlerin alt boyutları arasında pozitif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda örgüt kültürünün değişim yönetimi üzerinde pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Psikolojik güvenlik değişkeninin modele dâhil edil-mesi açıklanan varyansı artırmakla birlikte, örgüt kültürü ile değişim yönetimi arasındaki ilişkide düzenleyici etkisinin istatistiksel olarak anlamlı olmadığı ve bu nedenle düzenleyici role ilişkin araştırma hipotezinin desteklenmediği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Örgüt kültürü
• değişim yönetimi
• psikolojik güvenlik

Etik Beyan

• Onayın alındığı kurumun adı: "Marmara Üniversitesi Etik Kurulu” • Karar tarihi ve numarası: Karar No: 2023/116, Tarih: 05/02/2024

Kaynakça

1. Akıncı, Z. B. (1998). Kurum kültürü ve örgütsel iletişim (1. baskı). İletişim Ya-yınları.
2. Al-Bourini, F. A., Abdallah, G. M., & Abou-Moghli, A. A. (2013). Organizational culture and total quality management. International Journal of Business and Management, 8(24), 95–106.
3. Altındağ, E. (2011). Aile şirketlerinde stratejik yönelim düzeylerinin tespiti ve firma performansı üzerinde etkisi [Doktora tezi, Gebze Yüksek Teknolo-ji Enstitüsü]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
4. Arslantaş, H. A. (2008). Kültür–kişilik–kimlik. Fırat Üniversitesi Doğu Araştır-maları Dergisi, 7(1), 105–112.
5. Aslaner, E. (2010). Örgütsel değişim ve yenilikçilik: Bir özel okul örneği [Yük-sek lisans tezi, Ankara Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
6. Awbrey, S. M. (2005). General education reform as organizational change: Integ-rating cultural and structural change. The Journal of General Education, 54(1), 1–21.
7. Baer, M., & Frese, M. (2003). Innovation is not enough: Climates for initiative and psychological safety, process innovations, and firm performance. Journal of Organizational Behavior, 24(1), 45–68.
8. Barney, J. B. (1991). Firm resources and sustained competitive advantage. Jour-nal of Management, 17(1), 99–120.

9. Baron, R. M., & Kenny, D. A. (1986). The moderator–mediator variable distinc-tion in social psychological research: Conceptual, strategic, and statisti-cal considerations. Journal of Personality and Social Psychology, 51(6), 1173–1182. https://doi.org/10.1037/0022-3514.51.6.1173
10. Beer, M., & Nohria, N. (2013). Değişimin şifresini çözmek (M. İnan, Çev.). Opti-mist Yayıncılık.
11. Carmeli, A., & Gittell, J. H. (2009). High-quality relationships, psychological safety, and learning from failures in work organizations. Journal of Or-ganizational Behavior, 30(6), 709–729.
12. Carmeli, A., Brueller, D., & Dutton, J. E. (2009). Learning behaviours in the workplace: The role of high-quality interpersonal relationships and psychological safety. Systems Research and Behavioral Science, 26(1), 81–98.
13. Çapraz, B. (2009). Örgütsel değişim: Çok boyutlu bir model önerisi [Doktora tezi, Ege Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
14. Edmondson, A. (1999). Psychological safety and learning behavior in work te-ams. Administrative Science Quarterly, 44(2), 350–383.
15. Edmondson, A. C. (2004). Psychological safety, trust and learning in organizati-ons: A group-level lens. In R. M. Kramer & K. S. Cook (Eds.), Trust and distrust in organizations: Dilemmas and approaches (pp. 239–272). Russell Sage Foundation.
16. Edmondson, A. C., & Lei, Z. (2014). Psychological safety: The history, renais-sance, and future of an interpersonal construct. Annual Review of Orga-nizational Psychology and Organizational Behavior, 1(1), 23–43.
17. Eliot, T. (1962). Notes towards the definition of culture. Faber.
18. Eniola, A., Olorunleke, G., Akintimehin, O., Ojeka, J., & Oyentunji, B. (2019). The impact of organizational culture on total quality management in SMEs in Nigeria. Heliyon, 5, e02216.
19. Eren, E. (1997). İşletmelerde stratejik yönetim ve işletme politikası. Der Yayınla-rı.
20. Eren, E. (1998). Örgütsel davranış ve yönetim psikolojisi. Beta Basım ve Yayıne-vi.
21. Ertürk, S., & Uluğ, F. (2025). Eğitimde değişim yönetimi: Örgütsel değişim kapa-sitesi ölçeği uyarlama ve test çalışması. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 60(1), 246–263.
22. Gizir, S. (2008). Örgütsel değişim sürecinde örgüt kültürü ve örgütsel öğrenme. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(2), 182–196.
23. Gül, E. (2021). Kapsayıcı liderliğin iş performansı üzerindeki etkisinde psikolo-jik güvenliğin aracılık rolü [Yüksek lisans tezi, Karamanoğlu Mehmet-bey Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
24. Gül, E., & Timuroğlu, M. (2023). Mütevazı liderlik ile beyana dayalı kişisel ini-siyatif ilişkisinde psikolojik güvenliğin aracı rolü. ODÜ Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 13(1), 621–638.
25. Güvenç, B. (2007). Kültürün ABC’si (4. baskı). Yapı Kredi Yayınları.
26. Hofstede, G. (2011). Dimensionalizing cultures: The Hofstede model in context. Online Readings in Psychology and Culture, 2(1), 1–26.
27. İstanbul İl Millî Eğitim Müdürlüğü. (2025). Resmî web sitesi. https://istanbul.meb.gov.tr/
28. Kahn, W. A. (1990). Psychological conditions of personal engagement and di-sengagement at work. Academy of Management Journal, 33(4), 692–724.
29. Kaya, H. (2008). Kamu ve özel sektör kuruluşlarının örgütsel kültürünün analizi ve kurum kültürünün çalışanların örgütsel bağlılığına etkisi. Maliye Dergisi, 155, 119–143.
30. Kerber, K., & Buono, A. F. (2005). Rethinking organizational change: Reframing the challenge of change management. Organizational Development Jo-urnal, 23(3), 23–38.
31. Kerman, U., & Öztop, S. (2014). Kamu çalışanlarının örgütsel değişim yönetimi-ne yönelik algısı. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Ensti-tüsü Dergisi, 1(19), 89–112.
32. Kılıç, N., & Eser, G. (2022). Sosyal öğrenme ve sosyal değişim teorileri perspek-tifinden etik liderliğin çalışan sesliliği üzerindeki etkisi: Psikolojik gü-venliğin aracı rolü. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 18(1), 78–101.
33. Kızıloğlu, M., & Kök, S. (2017). Denison örgüt kültürü modeli üzerine bir araş-tırma. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 4(11), 141–159.
34. Kilmann, R. H., Saxton, M. J., & Serpa, R. (1985). Gaining control of the corpora-te culture. Organizational Dynamics, 14(2), 51–64.
35. Lawson, R. B., & Ventriss, C. L. (1992). Organizational change: The role of orga-nizational culture and organizational learning. The Psychological Re-cord, 42(2), 205–219.
36. Mellor, V. (2006). Driving a high-performance corporate culture. Melcrum Pub-lishing.
37. Nunnally, J. C., & Bernstein, I. H. (1994). Psychometric theory (3rd ed.). McG-raw-Hill.
38. Oğuz, Ç. (2009). Örgütsel vatandaşlık davranışının örgütsel değişim üzerine etkileri ve bir uygulama [Yüksek lisans tezi, Dumlupınar Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
39. Ongaro, E. (2004). Process management in the public sector: The experience of one-stop shops in Italy. International Journal of Public Sector Manage-ment, 17(1), 81–107.
40. Orhan, F. (2022). Örgütsel değişim ve performans yönetimi. İksad Yayınevi.
41. Öner, N., & İşcan, Ö. (2022). Örgüt kültürü ile yenilik yönetimi arasındaki ilişki. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Der-gisi, 27(1), 53–66.
42. Özdevecioğlu, M. (1995). Organizasyon kültürü, stratejik yönetim ve liderlik (2. baskı). İz Yayıncılık.
43. Özlem, D. (2000). Kültür bilimleri ve kültür felsefesi. İnkılap Yayınevi.
44. Öztop, S. (2014). Kamu çalışanlarının örgütsel değişim yönetimi uygulamalarına yönelik algısı [Doktora tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi]. YÖK Ulu-sal Tez Merkezi.
45. Rashid, A. Z., Sambasivan, M., & Rahman, A. A. (2004). The influence of organi-zational culture on attitudes toward organizational change. Leadership & Organization Development Journal, 25(2), 161–179.
46. Ries, E. (2019). Startup: Modern çağda kazanan bir girişim yaratmak (D. Yazı-cıoğlu, Çev.). Sola Unitas.
47. Robbins, S. P. (1990). Organization theory: Structure, design, and applications. Prentice Hall.
48. Saruhan, Ş. C., & Özdemirci, A. (2018). Bilim, felsefe ve metodoloji (8. baskı). Beta Yayınları.
49. Sirkin, H., Keenan, P., & Jackson, A. (2013). Değişim yönetiminin zor yanı (M. İnan, Çev.). Optimist Yayıncılık.
50. Şahin, A. (2010). Örgüt kültürü–yönetim ilişkisi ve yönetsel etkinlik. Maliye Dergisi, 159, 1–20.
51. Şişman, M. (1994). Örgüt kültürü. Anadolu Üniversitesi Yayınları.
52. Şişman, M. (2014). Örgütler ve kültürler. Pegem Yayınevi.
53. Toffler, A. (1989). Uyumlu şirket (Y. Güneri, Çev.). İlgi Yayınları.
54. Tunçer, P. (2013). Değişim yönetimi sürecinde değişime direnme. Ondokuz Ma-yıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 32(1), 373–406.
55. Wilkins, A. L., & Gibb Dyer, W. (1988). Toward culturally sensitive theories of culture change. Academy of Management Review, 13(4), 522–533.
56. Yahyagil, Y. M. (2004). Denison örgüt kültürü ölçme aracının geçerlilik ve güve-nirlik çalışması: Ampirik bir uygulama. İstanbul Üniversitesi İşletme İk-tisadı Enstitüsü Yönetim Dergisi, 47, 53–76.
57. Yener, S. (2015). Psikolojik rahatlık ölçeğinin Türkçe formunun geçerlik ve gü-venilirlik çalışması. ODÜ Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 5(13), 280–305.
58. Yeniçeri, Ö. (2002). Örgütsel değişmenin yönetimi. Nobel Yayınevi.