KARANLIK ÜÇLÜNÜN (MAKYAVELİZM, NARSİSİZM, PSİKOPATİ) GÜÇ KAYNAKLARI KULLANIMI ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ
Öz
Bu çalışmanın amacı, karanlık üçlü kişilik özelliklerinin (narsisizm, psikopati, makyavelizm) yöneticilerin güç kaynakları kullanımına etkilerinin incelenmesidir. Araştırma verisi Türkiye’de farklı sektörlerde çalışmakta olan kişilere kolayda örnekleme yöntemi kullanılarak anket uygulanması ile toplanmıştır. Karanlık üçlü için Jonason ve Webster tarafından 2010 yılında geliştirilmiş olan Karanlık Üçlü Ölçeği, güç kaynaklarını ölçmek için ise Raven ve diğerleri tarafındn 1998 yılında geliştirilen IPI ölçeği kullanılmıştır. Ölçeklere keşfedici faktör analizi uygulanmış, sırasıyla üç ve on boyut elde edilmiştir. Akabinde korelasyon ve çoklu doğrusal regresyon analizleri yapılarak araştırmanın hipotezi sınanmıştır. Araştırma sonuçları, karanlık üçlü yapıları arasında ortalama düzeyde bir korelasyon bulunduğuna, üçlü ile kişisel cezalandırıcı, kişisel olmayan cezalandırıcı, yasal-pozisyon güç kaynakları arasında pozitif korelasyon bulunduğuna, bilgi ve yasal-bağımlılık kaynakları arasında ise negatif korelasyon bulunduğuna işaret etmektedir. Ayrıca regresyon analizleri psikopati ve makyavelizmin bilgi ve yasal-bağımlılık güç kaynakları üzerinde negatif etkisinin, kişisel olmayan cezalandırıcı güç kaynağı üzerinde ise pozitif etkisinin bulunduğunu göstermektedir. Öte yandan bulgular narsisismin uzmanlık gücü üzeride pozitif, psikopatinin ise negatif etkisi olduğunu göstermektedir. Karanlık üçlünün tüm alt boyutlarının kişisel cezalandırıcı güç üzerinde pozitif etkiye sahip olduğu, kişisel ödüllendirici, kişisel olmayan ödüllendirici, yasal-eşitlik ve yasal-karşılıklılık kaynakları üzerinde ise istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin bulunmadığı tespit edilmiştir. Araştırma bulguları sonuç bölümünde tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ames, D. (2009), Pushing up to a point: Assertiveness and effectiveness in leadership and interpersonal dynamics. Research in Organizational Behavior, 29, 111–133.
- Aydoğan, E., & Serbest, S. (2017). İş yerinde karanlık üçlü: bir kamu kuruluşunun iç denetim biriminde araştırma. Sayıştay dergisi,101,97–121.
- Babiak, P., Neumann, C. S., & Hare, R. D. (2010). Corporate psychopathy: Talking the walk. Behavioral sciences & the law, 28(2), 174-193.
- Baron, R. A. (1989), Personality and organizational conflict: Effects of type A behavior pattern and self-monitoring, Organizational Behavior and Human Decision Processes, 44, 281-297.
- Boyle, G. J. (2008), Critique of the five-factor model of personality. Humanities & Social Sciences papers, Paper 297.
- Campbell, W. K., Reeder, G. D., Sedikides, C. ve Elliot, A. (2000), Narcissism and comparative self-enhancement strategies. Journal of Research in Personality, 34, 329-347. http://doi.org/cg9
- Christie, R. C., & Geis, F. L. (1970), Studies in Machiavellianism. New York: Academic press.
- Cihangiroğlu, N., Teke, A., Uzuntarla, Y., Uğrak, U. (2015), Narsist kişilik eğilimleri ile kurumsal bağlılık düzeyleri arasındaki ilişkinin analizi. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 13(1), 1-18.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
1 Haziran 2020
Gönderilme Tarihi
24 Eylül 2019
Kabul Tarihi
6 Kasım 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 19 Sayı: 37
