COĞRAFİ İŞARETLİ ÜRÜNLERİN MARKALAŞMA ALGISI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Öz

Amaç: Bu çalışmada üniversite öğrencileri tarafından coğrafi işaretli ürünlerin markalaşma algısının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda öğrencilerin marka algısının demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. UNESCO Dünya Miras Listesinde yer alan Safranbolu sahip olduğu kültürel değerler ve ürünler açısından coğrafi ürünlerin markalaşması açısından önem taşımaktadır. Bu nedenle çalışma Safranbolu özelinde gerçekleştirilmiştir. Yöntem: Çalışmada Karabük Üniversitesi İşletme Fakültesi'nde öğrenim gören öğrencilere anket uygulanmıştır. Verilerin analizinde t- testi ve ANOVA yöntemleri kullanılmıştır. Bulgular: Ulaşılan sonuçlara göre, markalaşmaya ilişkin algının bölüme göre farklılaştığı, yaşa göre kısmen farklılaştığı tespit edilmiştir. Diğer demografik değişkenler açısından coğrafi işaretli marka algısına yönelik herhangi bir farklılık bulunmamıştır. Özgünlük: Tüketicilerin satın alma kararlarında coğrafi işaretli ürünler hakkındaki düşünceleri, algıları ve farkındalıkları araştırılması gereken bir konu niteliği taşımaktadır. Gençlerin bilgilenmesi ve farkındalık düzeylerinin arttırılması açısından bu alanda yapılacak çalışmanın yararlı olacağı ve sonraki çalışmalara ışık tutacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Coğrafi İşaretli Ürün
• Marka Algısı
• Satın Alma Kararı

A RESEARCH ON THE PERCEPTION OF BRANDING OF GEOGRAPHICAL INDICATIONS PRODUCTS

Öz

Purpose: In this study, it is aimed to determine the branding perception of geographical indications products by university students. In this context, it has been examined whether the brand perception of students varies according to demographic variables. Safranbolu, which is on the UNESCO World Heritage List, is important in terms of branding of geographical products in terms of its cultural values and products. For this reason, the study was carried out specifically for Safranbolu. Method: In the study, a questionnaire is applied to students studying at the Faculty of Business Administration at Karabük University. T-test and ANOVA methods are used to analyze the data. Findings: According to the results, it has been determined that the perception of branding differs by department and partially according to age. In terms of other demographic variables, no difference was found regarding the geographically marked brand perception. Originality: Consumers' thoughts, perceptions and awareness of geographically marked products in their purchasing decisions are a subject that needs to be researched. It is thought that the work to be carried out in this field will be useful in terms of informing the young people and increasing their awareness levels and will shed light on future studies.

Anahtar Kelimeler

• Geographical Indications Product
• Branding Perception
• Purchase Decision.

Kaynakça

1. Acar, Y. (2018). Türkiye’deki coğrafi işaretli ürünlerin destinasyon markalaması kapsamında değerlendirilmesi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 6(2), 163-177. https://dx.doi.org/10.21325/jotags.2018.207
2. Altunışık, R, Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S. ve Yıldırım, E. (2005). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri SPSS uygulamalı, 4. Baskı, Adapazarı: Sakarya Kitabevi.
3. American Marketing Association (AMA) (2019, Kasım 24). Definitions of marketing. Kasım 24, 2019. Erişim adresi https://www.ama.org/the-definition-of-marketing-what-is-marketing/
4. Asan, S. N. (2011). Ülke imajı ve marka imajı etkilerinin değerlendirilmesi ve satın alma kararı üzerindeki etkileri. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
5. Balaban, S. (2016). Ekonomik açıdan coğrafi işaretler. FMR Dergisi, 1, 57-62. Erişim adresi http://www.ankarabarosu.org.tr/siteler/ankarabarosu/frmmakale/2016-1/03.pdf
6. Baran, D. (2015). Erzurum coğrafi işaretli yerel gıda ürünlerinin tüketici tercihlerine dayalı pazarlama taktik ve stratejileri. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.
7. Bronnenberg, B. J., Dhar, S. K., ve Dubé, J.-P. (2007). Consumer packaged goods in the United States: National brands, local branding. Journal of Marketing Research, 44(1), 4-13. https://doi.org/10.1509/jmkr.44.1.004
8. Büyüköztürk, Ş. (2018). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Yayıncılık.

9. Copeland, M.T. (1923). Relation of consumers’ buying habits to marketing methods, Harvard Business Reviews, 1(3), 282-289. https://www.scribd.com/doc/209921494/Copeland-1923-HBR-Article
10. Çakaloğlu M. ve Çağatay, S. (2017). Coğrafi işaretler ve marka değerine sahip ürünlere yönelik tüketici algısı: Finike portakalı ve Antalya tavşan yüreği zeytini örnekleri. Journal of Agricultural Economics Research, 3(1), 52-65. Erişim adresi https://dergipark.org.tr/tr/pub/tead/issue/ 29947/327178
11. Çam, A.V., Ayaydın, H., Pala, F. ve Barut A. (2018). Turistlerin coğrafi işaretli ürün algısının turizm gelirleri açısından değerlendirilmesi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sonbahar-Özel sayı, 69-84. Erişim adresi http://www.yyusbedergisi.com/dergi/turistlerin-cografi-isaretli-urun-algisinin-turizm-gelirleri-acisindan-degerlendirilmesi20190103031516.pdf
12. Diallo, A., B. (2017). Evaluation of the economic impact of geographical indications: three case studies. Ecole Doctorale des Sciences ´ Economiques, Juridiques et de Gestion ´ Ecole d’ ´ economie de Clermont-Ferrand. Erişim adresi https://tel.archives-ouvertes.fr/tel-02061549/document.
13. Dokuzlu, S., Demir B., Ürüm B., Güler V., Sarı Y., Yıldız G. ve Aksoy O. (2019). Tüketicilerin yöresel ürün satın alma davranışları: DAP Bölgesi ürünleri. Tarım Ekonomisi Dergisi, 25(1), 97-108. https://doi.org/10.24181/tarekoder.559056
14. Dodds, W. B., Monroe, K. B. ve Grewal, D. (1991). Effects of price, brand, and store ınformation on buyers' product evaluations. Journal of Marketing Research, 28(3), 307-319. https://doi.org/10.1177/002224379102800305
15. Durmaz, Y. ve Bahar, R. (2011). Tüketicilerin satın alma davranışları üzerinde sosyolojik faktörlerin etkisinin incelenmesine yönelik ampirik bir çalışma. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 10(37), 60-77. Erişim adresi https://dergipark.org.tr/tr/pub/esosder/issue/6151/82614
16. Düzgün, E. ve Acar, A. (2016). Safranbolu turizmin sürdürülebilir gelişiminde UNESCO’nun etkileri. 2. Ulusal Sürdürülebilir Turizm Kongresi, (322-329 ss.). Antalya.
17. Eckhardt, G. M. (2005). Local branding in a foreign product category in an emerging market. Journal of International Marketing, 13(4), 57-79. https://doi.org/10.1509/jimk.2005.13.4.57
18. Engel, J. F., Blakwell R. D. ve Miniard P. W. (1995). Consumer behavior (8th Edition). Orlando: The Dryden Press.
19. Erciş, A., Ünal, S., ve Can, P. (2007). Yaşam tarzlarının satın alma karar süreci üzerindeki rolü. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 21(2), 281-311. Erişim adresi https://dergipark.org.tr/tr/pub/atauniiibd/issue/2692/35431
20. Eroğlu, A.H. ve Sarı, S. (2011). Tüketici etnosentrizmi ve marka bağlılığı arasındaki ilişki. Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, 3(2), 1-16. Erişim adresi https://kutuphane.dogus.edu.tr/mvt/pdf.php
21. Eser, Z. ve Ilgaz Sümer S. (2006). Pazarlama karması mal ve hizmetler için tüketiciler tarafından nasıl değerlendirilir? Betimleyici bir araştırma. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(3), 111-132. Erişim adresi https://dergipark.org.tr/tr/pub/gaziuiibfd/issue/28334/301131
22. FAO (2020, 10 Şubat). Legal protection of geographical indications. Erişim adresi http://www.fao.org/fileadmin/user_upload/foodquality/fichefiles/en/c6.1.pdf
23. Giovannucci D., Josling T., Kerr W., O’Connor B. ve Yeung M. T. (2009). Guide to geographical indications: Linking products and their origins. International Trade Centre, Geneva.
24. İslamoğlu, A. H. (2000). Pazarlama yönetimi. İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım.
25. İslamoğlu, A. H. ve Altunışık R. (2008). Tüketici davranışları. İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım.
26. Kan, M. ve Gülçubuk, B. (2008). Kırsal ekonominin canlanmasında ve yerel sahiplenmede coğrafi işaretler. Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 22(2), 57-66. Erişim adresi https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/154078
27. Kotler, P. ve Armstrong, G. (2005). Principles of marketing (Eleventh Edition). New Jersey: Pearson Prentice Hall.
28. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Safranbolu Şehri. Aralık 27, 2019, Erişim adresi https://kvmgm.ktb.gov.tr/TR-44426/safranbolu-sehri-karabuk.html
29. Lavoie, K. A. (2015). Instagram and branding: A case study of Dunkin’ Donuts. Elon Journal of Undergraduate Research in Communications, 6(2), 79-90. Erişim adresi https://www.elon.edu/u/academics/communications/journal/wp-content/uploads/sites/153/2017 /06/08_Kally_Lavoie.pdf
30. Likoudis Z., Sdrali D., Costarelli V. ve Apostolopoulos C. (2016). Consumers’ intention to buy protected designation of origin and protected geographical indication foodstuffs: the case of Greece. International Journal of Consumer Studies, 40, 283–289. https://doi.org/10.1111/ijcs.12253
31. Malik, E. M., Ghafoor, M. M., Igbal, K. H., Ali Q., Hunbal, H., Noman, M. ve Ahmad, B. (2013). Impact of brand image and advertisement on consumer buying behavior. World Applied Sciences Journal, 23(1), 117-122. https://doi.org/10.5829/idosi.wasj.2013.23.01.824
32. Menapace, L. ve Moschini, G. (2012). Quality certification by geographical indications, trademarks and firm reputation. European Review of Agricultural Economics, 39(4), 539-566. https://doi.org/10.22004/ag.econ.61778
33. Mercan, Ş. O. ve Üzülmez, M. (2014). Coğrafi işaretlerin bölgesel turizm gelişimindeki önemi: Çanakkale ili örneği. Dokuz Eylül Üniversitesi İİBF Dergisi, 29(2), 67-94. Erişim adresi https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/210874
34. Orhan, A. (2010). Yerel değerlerin turizm ürününe dönüştürülmesinde “coğrafi işaretlerin” kullanımı: İzmit pişmaniyesi örneği. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 21(2), 243-254. Erişim adresi https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/154408
35. Özçelik, D. G. ve Torlak, Ö. (2011). Marka kişiliği algısı ile etnosentrik eğilimler arasındaki ilişki: Levis ve Mavi Jeans üzerine bir uygulama. Ege Akademik Bakış, 11(3), 361-377. Erişim adresi https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/558803
36. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı (2019, 22 Aralık). Coğrafi işaretle yöresel değerlerin korunması. Erişim adresi http://anahtar.sanayi.gov.tr/tr/news/cografi-isaretle-yoresel-degerlerin-korunmasi/9835
37. WIPO (World Intellectual Property Organization) (2017). Geographical indications an introduction. Erişim adresi https://www.wipo.int/edocs/pubdocs/en /geographical/952/wipo_pub_952.pdf
38. Wood, L. (2004). Dimensions of brand purchasing behaviour: Consumers in the 18-24 age group. Journal of Consumer Behaviour, 4(1), 9-24. https://doi.org/10.1002/cb.154
39. Teuber, R. (2011). Consumers' and producers' expectations towards geographical indications: Empirical evidence for a German case study. British Food Journal, 113(7), 900-918. https://doi.org/10.1108/00070701111148423
40. Türk Patent ve Marka Kurumu (2017). Erişim adresi http://anahtar.sanayi.gov.tr/tr /news/cografi-isaretle-yoresel-degerlerin-korunmasi/9835
41. Toklu, T., İ., Ustaahmetoğlu E. ve Küçük, H. Ö. (2016). Tüketicilerin coğrafi işaretli ürün algısı ve daha fazla fiyat ödeme isteği: Yapısal eşitlik modellemesi yaklaşımı. Yönetim ve Ekonomi: Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 23(1), 145-161. https://doi.org/10.18657/yecbu.06210
42. Yanar A. ve Tağı, S. Ö. (2014). Burdur iline ait coğrafi işaretlerin belirlenmesi ve özgün turistik hediyelik eşya tasarım önerileri. Art-e Sanat Dergisi, 1(1), 29-41. Erişim adresi https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/193463
43. Zhao, X., Kneafsey, M. ve Finlay, D. (2016). Food safety and Chinese geographical indications. British Food Journal, 118(1), 217-230. https://doi.org/10.1108/BFJ-04-2015-0137