COVID-19 PANDEMİ SÜRECİNİN KÜRESEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ VE TÜRKİYE’DE BANKACILIK VE FİNANS SEKTÖRÜNE ETKİLERİ

Öz

Çin’in Wuhan kentinde 2019 yılının sonunda başlayan Covid-19 salgını 2020 yılının mart ayında pandemi durumuna dönüşerek tüm dünyayı etkisi altına almıştır. Küresel boyutta yaşanan bu salgının 2020 yılında ve devamında tüm dünya ekonomilerinde daralmaya neden olacağı tahmin edilmektedir. Salgına karşı gelişmiş ve gelişmekte olan tüm ülkelerin merkez bankaları faiz oranlarında değişikliklere giderek piyasalara likidite desteği sağlamış ve kredi koşullarını desteklemeye yönelik genişleyici para ve maliye politikaları uygulamaya başlamışlardır. Bu bağlamda Türkiye’de TCMB tarafından 17 Mart 2020 tarihli Para Politikası Kurulu toplantısında politika faiz oranında indirime gidilmiş ve bu karara ek olarak, 17 Mart, 31 Mart ve 17 Nisan 2020 tarihlerinde Covid-19 salgının ekonomik ve finansal etkilerini sınırlamak amacıyla alınan tedbir paketleri duyurulmuştur. Bu çalışmada Covid-19 salgınının küresel ekonomik göstergeleri ve Türkiye’de bankacılık ve finans sektörü üzerine etkileri, kapsamlı bir alan yazın araştırması ile uzman kurumların raporları ve sektörel veriler kullanılarak analiz edilmiştir. Amaç: Covid-19 pandemi sürecinde ortaya çıkan ekonomik koşulların küresel göstergeleri ile birlikte Türkiye’de bankacılık ve finans sektörüne olan etkilerini tespit etmektir. Yöntem/Tasarım / Metodoloji / Yaklaşım: Alan yazın taraması eşliğinde bankacılık ve finans sektöründe faaliyet gösteren ulusal ve uluslararası uzman kuruluşlardan elde edilen nitel ve nicel sektörel verilerin Microsoft Office programlarında işlenerek çıktılarının kullanıldığı Covid-19 pandemi süreci içerisinde bir çalışmadır. Bulgular: Tüm dünya ekonomilerinde ve ülkemizde ekonomik daralmaların yaşanacağı ve Türkiye’de daralma etkisini sınırlandırmak amacıyla merkez bankasının piyasalara likidite desteği sağladığı görülmüştür. Özgünlük: Covid-19 pandemisi dünyadaki tüm ülke ekonomilerinin hazırlıksız yakalandıkları ve geçmişte yaşanan ekonomik krizlerden farklı olarak direkt insan sağlığına yönelik olması nedeniyle çok daha kapsamlı etkileri olan bir sağlık ve ekonomik krizdir. Salgının ve neden olduğu krizin etkileri çalışmanın yapıldığı dönem itibariyle devam etmekte olup ne kadar süreceği belirsizlik içermektedir. Dolayısıyla devam eden süreç içerisinde nihai sonuçları tespit etmek için salgının sona ermesini beklemek gereklidir. Bu çalışma salgının başladığı andan itibaren Türkiye’ de bankacılık ve finans sektöründe yarattığı etkiler ve sermaye piyasalarının buna karşı geliştirdiği tepkiler belirlenmiş, incelenmiş ve değerlendirilmiştir. Çalışma bu bakımdan ileride salgından kaynaklı oluşabilecek kriz dönemlerinde uygulanacak ekonomi politikaları için bir kaynak rehber ve arşiv olma amacını taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Bankacılık ve Finans
• Covid-19
• Ekonomi,
• Pandemi
• Salgın

GLOBAL ECONOMIC INDICATORS OF THE COVID-19 PANDEMIC PROCESS AND ITS EFFECTS ON THE BANKING AND FINANCIAL SECTOR IN TURKEY

Öz

The Covid-19 outbreak, which started in Wuhan, China at the end of 2019, turned into a pandemic in March 2020 and affected the whole world. It is estimated that this global epidemic will cause a contraction in all world economies in 2020. Against the epidemic, the central banks of all developed and developing countries have changed their interest rates, providing liquidity support to the markets, and have begun to implement expanding monetary and fiscal policies to support credit conditions. In this context, by the Central Bank in Turkey, March 17, 2020 the Monetary Policy Committee reductions policy interest rate at meetings and in addition to this decision March 17, March 31 and April 17, 2020 date in the Covid-19 outbreak of the package of measures taken to limit the economic and financial impact has been announced. In this study, global economic indicators of the Covid-19 epidemic and its effects on the banking and financial sector in Turkey were analyzed using a comprehensive field researh and reports and Industry data from expert institutions. Purpose: Covid - 19 is to investigate the effects of the economic conditions arising in the pandemic process on the banking and financial sector in Turkey along with global indicators. Method/Design/Methodology/Approach: It is a study within the Covid-19 pandemic process in which the outputs of qualitative and quantitative sectoral data obtained from national and international expert organizations operating in the banking and finance sector are processed in Microsoft Office programs, accompanied by a literature review. Findings: Economic contraction will occur in the entire world economy and in our country, and the central bank has provided liquidity support to the market in order to limit the impact of the contraction in Turkey. Originality: The Covid-19 pandemic is a health and economic crisis that has far more comprehensive effects, as all countries in the world are caught unprepared and, unlike the previous economic crises, it is directly aimed at human health. The effects of the epidemic and the crisis it caused continue as of the period of the study and it is uncertain how long it will last. Therefore, it is necessary to wait for the end of the epidemic in order to determine the final results in the ongoing process. In this study, the effects of the epidemic on the banking and finance sector in Turkey and the reactions of the capital markets against it were determined, examined and evaluated. In this respect, the study aims to be a source guide and archive for the economic policies to be implemented in the crisis periods that may arise from the epidemic in the future.

Anahtar Kelimeler

• Banking and Finance
• Covid-19
• Economy
• Outbreak
• Pandemic

Kaynakça

1. Adıgüzel, M. (2020). Covid-19 Pandemisinin Türkiye Ekonomisine Etkilerinin Makroekonomik Analizi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 196.
2. Arabacı, H., & Yücel, D. (2020). Covid-19 Pandemisinin Türk Bankacılık Sektörü Üzerine Etkisi. Social Sciences Research Journal, s.196-208.
3. BBC. (2020, Mart 04). Koronavirüs (Covid-19): Dünya Bankası'ndan virüsle mücadele için 12 milyar dolarlık acil yardım paketi. Ekim 19, 2020 tarihinde www.bbc.com: https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-51731024 adresinden alındı
4. BDDK. (2020, Eylül). TBS-Temel-Gostergeler-Raporu. Kasım 16, 2020 tarihinde www.bddk.org.tr: https://www.bddk.org.tr/Veriler/TBS-Temel-Gostergeler-Raporu/14 adresinden alındı
5. Duran, M. S., & Acar, M. (2020). Bir Virüsün Dünyaya Ettikleri: Covid-19 Pandemisinin Makroekonomik Etkileri. International Journal of Social and Economic Sciences, s.54-67.
6. Eğilmez, M. (2020, 03 18). 2020 ve Ötesi. 11 01, 2020 tarihinde www.mahfiegilmez.com: https:///2020/03/2020-ve-otesi.html adresinden alındı
7. Ersoy, H., Gürbüz, A. O., & Erdoğan, M. F. (2020). Covid-19'un Türk Bankacılık ve Finans Sektörü Üzerine Etkileri, Alınabilecek Önlemler. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Covid-19 Sosyal Bilimler Özel Sayısı Yıl:19 Sayı:37 Bahar (Özel Ek), s.146-173.
8. Euronews. (2020, 04 04). IMF ve Dünya Bankası salgınla mücadele kapsamında hangi ülkeye ne kadar yardım verileceğini açıkladı. Ekim 18, 2020 tarihinde tr.euronews.com: https://tr.euronews.com/2020/04/04/imf-ve-dunya-bankas-salgnla-mucadele-kapsaminda-hangi-ulkeye-ne-kadar-yardim-verilecegini adresinden alındı

9. ILO. (2020, Nisan). ILO Monitor 2nd Edition: COVID-19 and The World of Work Updated Estimates and Analysis. www.ilo.org: https://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---dgreports/---dcomm/documents/briefingnote/wcms_740877.pdf adresinden alındı
10. IMF. (2020, 10 06). World Economic Outlook. 10 16, 2020 tarihinde www.imf.org: https://www.imf.org/en/Publications/WEO/Issues/2020/09/30/world-economic-outlook-october-2020 adresinden alındı
11. Independent. (2020, Mart 04). IMF'den koronavirüs için 50 milyar dolarlık yardım paketi. https://www.indyturk.com/node/141511/dünya/imfden-koronavirüs-için-50-milyar-dolarlık-yardım-paketi adresinden alındı
12. Ozili, P. K., & Arun, T. (2020, 12 27). Spillover of COVID-19: Impact on The Global Economy . Ekim 19, 2020 tarihinde https://ssrn.com/abstract=3562570 adresinden alındı
13. TBB/a. (2020, Mayıs 14). Faaliyet Raporları. Ekim 18, 2020 tarihinde www.tbb.org.tr: https://www.tbb.org.tr/tr/hakkimizda/kurumsal/hakkinda/faaliyet-raporlari/17 adresinden alındı
14. TBB/b. (2020, Eylül). İstatistiki Raporlar. www.tbb.org.tr: https://www.tbb.org.tr/tr/bankacilik/banka-ve-sektor-bilgileri/istatistiki-raporlar/59 adresinden alındı
15. TCMB/a. (2020, Mayıs 12). Finansal İstikrar Raporu. Ekim 17, 2020 tarihinde https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/tr/tcmb+tr/main+menu/yayinlar/raporlar/finansal+istikrar+raporu/ adresinden alındı
16. TCMB/b. (2020, Nisan 18). Koronavirüsün Ekonomik ve Finansal Etkilerine Karşı Alınan Tedbirler. https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/TR/TCMB+TR/Main+Menu/Duyurular/Koronavirus adresinden alındı
17. The World Bank. (2020, Nisan 24). Dünya Bankası Desteği Türkiye’nin COVID-19 Pandemisine Daha İyi Müdahale Etmesine Yardımcı Olacak. Ekim 19, 2020 tarihinde www.worldbank.org: https://www.worldbank.org/tr/news/press-release/2020/04/24/world-bank-support-will-help-turkeys-health-system-better-respond-to-covid-19-pandemic adresinden alındı
18. tr.investing.com. (2020, Kasım 20). Türkiye - Endeksler. https://tr.investing.com/indices/turkey-indices adresinden alındı
19. UNESCO. (2020, 03 24). Press Release, (2020). 1.37 Billion Students Now Home As COVID-19 School Closures Expand, Ministers Scale up Multimedia Approaches to Ensure Learning Continuity. unesco.org: https://en.unesco.org/news/137-billion-students-now-home-covid-19-school-closures-expand-ministers-scale-multimedia adresinden alındı