DOĞU AKDENİZ ENERJİ KAYNAKLARI EKSENİNDE: TÜRKİYE, AVRUPA VE ABD BASININDAKİ HABER BAŞLIKLARININ KARŞILAŞTIRMALI DUYGU ANALİZİ

Öz

Gazeteler, kitle haberleşme vasıtaları olmalarının yanı sıra, kitleleri bilgilendirme, bilinçlendirme ve yönlendirme rolleri bağlamında birer kamuoyu oluşturma ve propaganda amaçlı bilginin manipüle edilebilmesine de zemin hazırlayan güçlü birer araçtır. Bu nedenle bahse konu olan yayın organının gerçekliği resmetme ve okura sunma biçimi, ulusal ve uluslararası boyutta kitleleri konsolide edebilecek ve politik refleks geliştirmelerine neden olabilecek bir güç olarak temayüz edebilmektedir. Amaç: Bu çalışmada, Türkiye’den Sabah ve Sözcü gazeteleri ile Doğu Akdeniz Enerji havzasında aktif rol almak isteyen ülkelerin yazılı basınına ait öncü gazetelerden örneklem alınmış, “Doğu Akdeniz Enerji Kaynakları” içerikli haber başlıkları ve kısa özetleri üzerine duygu analizi ile söylem çözümlemesi yapılarak bölgesel ve küresel boyutta spesifik ve stratejik bir konunun ne tür “kavramlar” ekseninde ele alınarak kitlelere reel ya da dezenformatif bir şekilde sunulduğunun söylem bazlı tespitini yapmak amaçlanmıştır. Yöntem: Bu doğrultuda duygu analizi açısından haber başlıkları ve kısa özetlerinin sınıflandırılmasında “R Dili” programlama aracı kullanılmış ve söylem içeriklerinin ne tür bir duyguya karşılık geldiği tespit edilmeye çalışılmıştır. Bulgular: Analiz neticesinde Türkiye ve yabancı basında yer alan “pozitif” sözcüklerin, “negatif sözcüklere oranla baskın oldukları müşahede edilmiştir. Özgünlük: Bu çalışmanın en büyük özgünlüğü hem ekonomik hem de siyasi açıdan önem arz eden Doğu Akdeniz bölgesindeki enerji kaynaklarına yönelik orijinal bir yöntemle analiz yapılmasıdır.

Anahtar Kelimeler

• Doğu Akdeniz
• Enerji Kaynakları
• Duygu Analizi
• Gazete Başlıkları

EASTERN MEDITERRANEAN ENERGY RESOURCES AXIS: A COMPARATIVE EMOTION ANALYSIS OF NEWS HEADLINES IN TURKEY, EUROPE AND USA

Öz

Newspapers, in addition to being mass media, are also powerful tools that prepare the ground for the manipulation of information for public opinion and propaganda purposes in the context of their role of informing, raising awareness and directing the masses. For this reason, the way the media organ in question portrays reality and presents it to the reader can be seen as a force that can consolidate the masses at the national and international level and cause them to develop political reflexes. Purpose: In this study, samples were taken from Sabah and Sözcü newspapers from Turkey and the leading newspapers of the countries that want to take an active role in the Eastern Mediterranean Energy Basin. and it is aimed to determine on the basis of discourse what kind of "concepts" a specific and strategic issue is presented to the masses in a real or disinformative way. Method: In this direction, the "R Language" programming tool was used in the classification of news headlines and brief summaries in terms of sentiment analysis and it was tried to determine what kind of sentiment the discourse contents correspond to. Findings: As a result of the analysis, it was observed that the "positive" words in the Turkish and foreign press were compared to the "negative words". Originality: The greatest originality of this study is the analysis of the energy resources in the Eastern Mediterranean region, which is important both economically and politically, with an original methodology.

Anahtar Kelimeler

• Eastern Mediterranean
• gas and oil reserves
• sentimental analysis
• newspaper headlines

Kaynakça

1. Abdel-Kader, N. (2011). Potential conflict between Lebanon and Israel over oil and gas resources: A Lebanese perspective. Defence Magazine, (326/327).
2. https://www.lebarmy.gov.lb/en/content/potential-conflict-between-lebanon-and-israel-over-oil-and-gas-resources-%E2%80%93-lebanese, 04.11.2020.
3. Amanet, H. (2019). Metin madenciliği teknikleriyle yapay zekâ destekli metin analiz işlemleri. Textdecipher. https://textdecipher.com/turkce-metinlerde-text-mining-1/
4. Arslan, İ. (2019). Python ile Veri Bilimi. İstanbul: Pusula Yayıncılık.
5. Aydıntaşbaş, A. ve Ülgen, S. (2020, 17 Eylül). A conflict could be brewing in the Eastern Mediterranean: Here is how to stop it. Washington Post Daily. https://www.washingtonpost.com/opinions/2020/09/17/conflict-could-be-brewing-eastern-mediterranean-heres-how-stop-it/
6. BBC. (2020, 7 Eylül). Doğu Akdeniz'de önemli aktörler kim, hangi stratejileri izliyorlar? BBC. https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-54057801
7. BBC. (2019, 10 Mayıs). Doğu Akdeniz: Kıbrıs açıklarında doğalgaz arama krizi nasıl başladı, hangi ülke ne istiyor? BBC. https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-48225246
8. Bezat, J. M. (2015, 1 Eylül). ENI announces the discovery of the "largest" gas field in the Mediterranean in History. Le Monde. https://www.lemonde.fr/afrique/article/2015/08/30/eni-annonce-la-decouverte-du-plus-grand-gisement-de-gaz-en-mediterranee-de-l-histoire_4740677_3212.html

9. Bhatia, M. P. S., & Kumar, A. (2008). Information retrieval and machine learning: supporting technologies for web mining research and practice. Webology, 5(2), 5.
10. Cambria, E., Schuller, B., Xia, Y., & Havasi, C. (2013). New avenues in opinion mining and sentiment analysis. IEEE Intelligent Systems, 28(2), 15-21.
11. Can, F. (2019, 31 Aralık). Doğu Akdeniz’de ne kadar doğal gaz rezervi var? Euronews. https://tr.euronews.com/2019/12/31/dogu-akdeniz-ne-kadar-dogal-gaz-rezervi-var-en-buyuk-payi-hangi-ulkeler-alacak
12. Cansun, Ş. (2019). Fransız basınında Müslüman kadınlar: 2015’te Le Figaro ve Le Monde örneği. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 6(4), 41-53.
13. Çakmak, G. A. ve Kılıç, S. T. (2018). Devlet çıkarları mı? İnsan hakları mı? Türkiye ve Yunanistan basınında düzensiz göçle mücadele tartışmaları. Alternatif Politika, 10(3), 427-456.
14. Çoban, Ö., Özyer, B. ve Özyer, G. T. (2015). Sentiment analysis for Turkish Twitter feeds. In 2015 23nd Signal Processing and Communications Applications Conference (SIU) (pp. 2388-2391). IEEE.
15. Daş, R., Türkoğlu, İ. ve Poyraz, M. (2006). Genetik algoritma yöntemiyle internet erişim kayıtlarından bilgi çıkarılması. Sakarya University Journal of Science, 10(2), 67-72.
16. Demirci, M.C. (2019, 5 Mayıs). Doğu Akdeniz’de doğalgaz bilmecesi, bölgedeki kilit ülke Mısır. Euronews. https://tr.euronews.com/2019/05/05/dogu-akdeniz-dogalgaz-bilmecesi-turkiye-nasil-etkilenecek-israil-kibris-misir-exxon-abd
17. Demiryol, T. (2020). Natural gas and geopolitics in the Eastern Mediteranean. İstanbul: The Heinrich Böll Foundation. https://tr.boell.org/en/2020/09/07/natural-gas-and-geopolitics-eastern-mediterranean
18. Ekathimerini. (2020, 27 Temmuz). Greece says tension easing in East Med dispute with Turkey. Ekathimerini. https://www.ekathimerini.com/255156/article/ekathimerini/news/greece-says-tension-easing-in-east-med-dispute-with-turkey
19. Ekathimerini. (2013, 25 Şubat). Samaras wants peaceful solution to dispute with Turkey over Aegean oil and gas. Ekathimerini. https://www.ekathimerini.com/148783/article/ekathimerini/news/samaras-wants-peaceful-solution-to-dispute-with-turkey-over-aegean-oil-and-gas
20. ENI, (2018, 8 Şubat). Eni announces a gas discovery offshore Cyprus. ENI. https://www.eni.com/en-IT/media/press-release/2018/02/eni-announces-a-gas-discovery-offshore-cyprus.html
21. Fan, Z. P., Che, Y. J., & Chen, Z. Y. (2017). Product sales forecasting using online reviews and historical sales data: A method combining the Bass model and sentiment analysis. Journal of Business Research, 74, 90-100.
22. Hacıoğlu, S. (2020, 10 Aralık). How Turkey is spoiling big plan for mediterranean gas. Washington Post Daily. https://www.washingtonpost.com/business/energy/how-turkey-is-spoiling-big-plan-for-mediterranean-gas/2019/12/10/d12a756c-1b2a-11ea-977a-15a6710ed6da_story.html
23. Hacaoglu. S., & Tugwell. P. (2020, 11 Eylül). The conflicts that keep Turkey and Greece at odds. Washington Post Daily. https://www.washingtonpost.com/business/energy/the-conflicts-that-keep-turkey-and-greece-at-odds/2020/09/10/42830ece-f382-11ea-8025-5d3489768ac8_story.html
24. Hadjistassou, B. C. (2011, 26 Eylül). Averting a collision between Cyprus and Turkey fueled by natural gas. Ekathimerini. https://www.ekathimerini.com/136134/article/ekathimerini/comment/averting-a-collision-between-cyprus-and-turkey-fueled-by-natural-gas
25. Hürriyet. (2018, 24 Temmuz). Doğu Akdeniz’de büyük oyun! 3 trilyon dolarlık rezerv. Hürriyet. https://www.hurriyet.com.tr/gundem/dogu-akdenizde-buyuk-oyun-3-trilyon-dolarlik-rezerv-40906343
26. Jabeen, S., & Khan, A. W. (2017). Portrayal of pak-US relations ıssues in elite American press: A comparative study of editorial treatment of Washington post & New York Times (Duration 2008-2012). Journal of Political Studies, 24(2).
27. Josseran, T. (2020, 16 Kasım). Greece-Turkey: The thousand years war. Le Figaro. https://www.lefigaro.fr/histoire/grece-turquie-la-guerre-de-mille-ans-20201116
28. Kalaycıoğlu, S. (2020). Doğu Akdeniz’de dengeler, çıkarlar ve çıkar çatışmaları. 21.Yüzyıl Türkiye Enstitüsü. https://www.21yyte.org/tr/merkezler/islevsel-arastirma-merkezleri/milli-guvenlik-ve-dis-politika-arastirmalari-merkezi/dogu-akdeniz-de-dengeler-cikarlar-ve-cikar-catismalari#_ftnref2
29. Kambas. M., & Zawadzki. S. (2019, 28 Şubat). Exxon's Cyprus gas discovery adds another giant to East Med collection. Reuters. https://fr.reuters.com/article/us-exxon-mobil-cyprus-idUSKCN1QH1O3
30. Kang, D., & Park, Y. (2014). Review- based measurement of customer satisfaction in mobile service: Sentiment analysis and VIKOR approach. Expert Systems with Applications, 41(4), 1041-1050.
31. Kanter, J. (2012, 30 Ağustos). Race for gas by Cypriot rivals adds to tensions. New York Times. https://www.nytimes.com/2012/08/31/world/europe/in-cyprus-race-for-natural-gas-adds-to-tensions.html
32. Karaçin, B. B. (2012). Doğu Akdeniz’de siyasi dengeleri değiştirecek yeni bir denklem mi oluşuyor? Analist, 21, 10-11.
33. Karan, C. (2020). Türkiye, Doğu Akdeniz'de 'yalnız kurt' politikası yerine iş birliğine yönelmeli. Sputniknews. https://tr.sputniknews.com/ceyda_karan_eksen/202005211042102027-turkiye-dogu-akdenizde-yalniz-kurt-politikasi-yerine-isbirligine-yonelmeli/
34. Kılıç, G., Budak, İ. ve Kılıç, B. S. (2020). Kara cuma etiketlerinin Tweet istatistikleri ve duygu analizi ile sıralanması. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 23(1), 131-140.
35. Kirschbaum, M. A., Schenk, C. J., Charpentier, R. R., Klett, T. R., Brownfield, M. E., Pitman, J. K., & Tennyson, M. E. (2010). Assessment of undiscovered oil and gas resources of the nile delta basin province, Eastern Mediterranean (No. 2010-3027). US Geological Survey.
36. Kolchyna, O., Souza, T.T., Treleaven, P., & Aste, T. (2015). Twitter sentiment analysis: Lexicon method, machine learning method and their combination. arXiv preprint arXiv:1507.00955
37. Kosala, R., & Blockeel, H. (2000). Web mining research: A survey. ACM Sigkdd Explorations Newsletter, 2(1), 1-15. Kunc, M. (2007). Web mining overview. In proceedings of the 13th conference STUDENT EEICT 2007 volume (pp. 391-395). Brno University of Technology.
38. Lazarou, A. (2011, 19 Eylül). Oil: Turkey and Cyprus clash over exploration projects. Le Monde. https://www.lemonde.fr/europe/article/2011/09/19/petrole-la-turquie-et-chypre-s-affrontent-autour-de-projets-d-exploration_1574439_3214.html
39. Levant Basin Province, E. M. (2010). Assessment of undiscovered oil and gas resources of the. USGS. https://pubs.usgs.gov/fs/2010/3014/pdf/FS10-3014.pdf
40. Liu, B. (2012). Sentiment analysis and opinion mining. Synthesis Lectures on Human Language Technologies, 5(1), 1–167.
41. Liu, B. (2010). Sentiment analysis and subjectivity. Handbook of Natural Language Processing, 2, 627–666.
42. Louis, C. (2020, 13 Eylül). What is the source of the tensions between Greece and Turkey which threaten regional security? Le Figaro. https://www.lefigaro.fr/international/quelle-est-la-source-des-tensions-entre-la-grece-et-la-turquie-20200913
43. Merih, K. (2017). R Yazılımı veri görselleştirme ve data mining. http://bilisim.io/2017/03/02/r-yazilimi-veri-gorsellestrme-datamining/
44. Muratoğlu, M. (2020, 15 Ocak). Türkiye’nin doğalgaz savaşı! Sözcü. https://www.sozcu.com.tr/2020/yazarlar/murat-muratoglu/turkiyenin-dogalgaz-savasi-5568320/
45. Nasukawa, T., & Yi, J. (2003). Sentiment analysis: Capturing favorability using natural language processing. In Proceedings of the 2Nd International Conference on Knowledge Capture (pp. 70–77). New York, NY, USA: ACM.,2
46. Neuman, W. L. (2017). Toplumsal araştırma yöntemleri. Nitel ve Nicel yaklaşımlar. Çev. S. Özge. (İstanbul: Yayın Odası Yayınları, 2006).
47. New York Times. (2020, 30 Ağustos). There is a new game of thrones in the Mediterranean. New York Times. https://www.nytimes.com/2020/08/30/opinion/turkey-greece-oil-gas.html?searchResultPosition=2 Noble Energy. (2019). Leading the Way in Cyprus. Noble Energy https://www.nblenergy.com/leading-way-cyprus,
48. NTV. (2020, 17 Eylül). İtalyan enerji şirketi ENI, Mısır açıklarında yeni doğal gaz rezervi buldu. NTV. https://www.ntv.com.tr/ekonomi/italyan-enerji-sirketi-eni-misir-aciklarinda-yeni-dogal-gaz-rezervi-buldu,AFCZjGY3x0mny3mEkkKTsA
49. Onan, A. (2017). Türkçe Twitter mesajlarında gizli dirichlet tahsisine dayalı duygu analizi. Akademik Bilişim, 8-10.
50. Özyurt, B. ve Akcayol, M. A. (2018). Fikir madenciliği ve duygu analizi, yaklaşımlar, yöntemler üzerine bir araştırma. Selçuk Üniversitesi Bilim ve Teknik Dergisi, 6(4), 668-693.
51. Pang, B., & Lee, L. (2008). Opinion mining and Sentiment analysis. Foundations and Trends in İnformation Retrieval, 2(1-2), 1–135.
52. Pani, S.K., Mohapatra, D., & Ratha, B.K. (2010). Integration of web mining and web crawler: Relevance and state of art. Integration, 2(03), 772-776.
53. Pommier, P. (2020, 14 Eylül). Why Greece and Turkey clash in the Eastern Mediterranean. Le Monde. https://www.lemonde.fr/international/article/2020/09/14/pourquoi-la-grece-et-la-turquie-s-affrontent-en-mediterranee-orientale_6052162_3210.html
54. Popp, M. (2020). Erdoğan risks war with Greece. Spiegel. https://www.spiegel.de/international/europe/erdogan-risks-war-with-greece-in-border-conflict-a-a87287ef-d9a1-44f0-a48a-1b13505b5084
55. Ratner, M. (2016). Natural gas discoveries in the Eastern Mediterranean. Congressional Research Service, Washington,1–15. https://fas.org/sgp/crs/mideast/R44591.pdf
56. Reed, S. (2015, 28 Ekim). A gas discovery in Egypt threatens to upend Mideast energy diplomacy. New York Times. https://www.nytimes.com/2015/10/29/business/energy-environment/a-gas-discovery-in-egypt-threatens-to-upend-mideast-energy-diplomacy.html?searchResultPosition=9
57. Sendker, M. (2020, 9 Şubat). Erdogans kalkulierter krieg. Die Welt. https://www.welt.de/politik/ausland/plus214732458/Tuerkei-Erdogans-Kalkuel-hinter-dem-Streit-mit-Griechenland.html?cid=onsite.onsitesearch
58. Silahtaroğlu, G., Baykal, E. ve Canbolat, Z. N. (2020). Weekly emotional changes amidst Covid-19: Turkish experience. Ekonomi İşletme ve Maliye Araştırmaları Dergisi, 2(3), 280-304.
59. Smith, H. (2019, 25 Şubat). Cyprus: likely gas field find raises prospect of tension with Turkey. Guardian. https://www.theguardian.com/environment/2019/feb/25/cyprus-gas-field-find-raises-prospect-fresh-tension-turkey-exxonmobil
60. Smith, H. (2019, 28 Şubat). Huge gas discovery off Cyprus could boost EU energy security. Guardian. https://www.theguardian.com/world/2019/feb/28/huge-gas-discovery-off-cyprus-could-boost-eu-energy-security
61. Smith, H. (2014, 10 Kasım). Oil and gas reserves around Cyprus give Greece and Turkey more to fight about. Guardian. https://www.theguardian.com/business/2014/nov/10/oil-gas-reserves-cyprus-greece-turkey
62. Stevis, M. (2019, 15 Temmuz). E.U. Punishes Turkey for gas drilling off Cyprus coast. New York Times. https://www.nytimes.com/2019/07/15/world/europe/eu-turkey-cyprus.html
63. Stratfor. (2018). The Eastern Mediterranean's new great game over natural gas. Worldview. https://worldview.stratfor.com/article/eastern-mediterraneans-new-great-game-over-natural-gas?utm_source=Twitter&
64. Taboada, M., Brooke, J., Tofiloski, M., Voll, K., & Stede, M. (2011). Lexicon-based methods for sentiment analysis. Computational linguistics, 37(2), 267-307.
65. Ta Nea. (2020a, 15 Eylül). Realism at all levels and in every way must be the only guide. Ta Nea. https://www.tanea.gr/2020/01/15/english-edition/editorial-realism/
66. Ta Nea. (2020b, 28 Eylül). Erdogan escapes again: "We are owners of the Mediterranean". Ta Nea. https://www.tanea.gr/2020/09/28/politics/ksefyge-ksana-o-erntogan-eimaste-idioktites-tis-mesogeiou/
67. Ta Nea. (2019, 10 Aralık). Turkey seeks to split gas, oil deposits of Cyprus, Greece. Ta Nea. https://www.tanea.gr/2019/12/10/english-edition/turkey-seeks-to-split-gas-oil-deposits-of-cyprus-greece/ T.C. Dışişleri Bakanlığı. (2010). İsrail ile GKRY Arasında İmzalanan MEB Anlaşması Hakkında Basın Açıklaması Metni. No: 288, 21 Aralık 2010.
68. http://www.mfa.gov.tr/no_-288_-21aralik-2010_-israil-ile-gkry-arasinda-imzalanan-meb-anlasmasi-hk_.tr.mfa
69. Tremblais. J. L. (2020, 6 Kasım). Cyprus, a hotbed of tension with Turkey. Le Figaro. https://www.lefigaro.fr/international/chypre-un-foyer-de-tension-avec-la-turquie-20201106
70. Vinodhini, G., & Chandrasekaran, R. M. (2012). Sentiment analysis and opinion mining: a survey. International Journal, 2(6), 282-292.
71. Von Nordheim, G., Boczek, K., & Koppers, L. (2018). Sourcing the Sources: An analysis of the use of Twitter and Facebook as a journalistic source over 10 years in The New York Times, The Guardian, and Süddeutsche Zeitung. Digital Journalism, 6(7), 807-828.
72. Yang, Y.-H., & H.-H. Chen. (2012). "Machine recognition of music emotion: A review," ACM Trans. Intell. Syst. Technol. 3, 4
73. Yılmaz, Ö. ve Yılmaz, E. (2018). Alman medya ve siyasetinin 15 Temmuz FETÖ kalkışmasına bakışı. Turkish Studies, 13(216), 669-686.
74. Yorulmaz, R. (2020). Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki enerji politikası ve etkileri. Orta Doğu Analiz. 11(92), 92-95.
75. Zhang L., & Liu, B. (2017). Sentiment analysis and opinion mining. Boston: Springer,27, 1152-1161
76. Zhang, L., Ghosh, R., Dekhil, M., Hsu, M., & Liu, B. (2011). Combining lexicon-based and learning-based methods for Twitter sentiment analysis. HP Laboratories, Technical Report HPL-2011, 89.
77. Wakim. N., Sallon. H., Imbert. L., & Jego. M. (2020, 25 Eylül). How gas is reshuffling the cards in the Eastern Mediterranean. Le Monde. https://www.lemonde.fr/international/article/2020/09/25/comment-le-gaz-rebat-les-cartes-en-mediterranee-orientale_6053584_3210.html