HELAL LOJİSTİK AÇISINDAN TÜRKİYE VE MALEZYA KARŞILAŞTIRMASI VE EKONOMİYE KATKI POTANSİYELİ

Öz

Lojistik süreçler, işletmelerin kârlılık sağlaması ve rakipleri karşısında rekabet avantajı kazanması için büyük öneme sahiptir. Büyümek ve uluslararası pazarda söz sahibi olmak isteyen işletmelerin güncel gelişmeleri takip etmesi, müşterilerin taleplerini analiz etmesi ve bu talebe en uygun şekilde cevap vermesi gerekmektedir. Dünya üzerinde hızla büyüyen ve gelecek vadeden sektörlere bakıldığında helal sektörü dikkat çekmektedir. Başta Müslümanların ihtiyaçlarına hitap ediyor olsa da günümüzde sağlıklı ve temiz içerikli olması itibariyle Müslüman olmayan kesim tarafından da helal ürün ve hizmetler tercih edilmektedir. Amaç: Helal ürünlerin üreticiden müşteriye ulaşıncaya kadar geçtiği aşamalar helal lojistik kavramıyla açıklanmaktadır. Malezya helal lojistik sektöründe yaptıkları çalışmalar ve yatırımlarla dikkat çeken ülke olmaktadır. Malezya’nın sektöre kattıkları diğer ülkeler için de örnek teşkil etmektedir. Türkiye’de ise hem helal sektörü hem de helal lojistik faaliyetlerinin gelişimi çok yenidir. Bu nedenle bu çalışmada helal lojistik açısından Malezya ve Türkiye’deki faaliyetler karşılaştırılarak Türkiye’nin geliştirmesi gereken noktalara değinilmiş ve helal lojistik süreçlerinin Türkiye ekonomisine katkı potansiyeline vurgu yapılması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmada konuya bir giriş yapılarak Malezya’da ve Türkiye’de yapılan akademik çalışmalar incelenmiş ve uygulamadaki çalışmalar kıyaslanarak nihayet konunun bütüncül bir değerlendirmesi yapılmıştır. Bulgular: Helal sektörünün Malezya ve diğer sektörde öncü ülkelerin ekonomilerine katkısı tespit edilmiştir. Türkiye de geç olmadan gerekli yatırımları yaparak sektörde iyi bir yere gelebilecektir. Özgünlük: Çalışma helal lojistik sektörünü detaylıca ele alması ve Türkiye’deki uygulamalarla kıyaslaması açısından farklılık arz etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Helal lojistik
• Malezya’da Helal Lojistik
• Türkiye’de Helal Lojistik
• Helal Lojistik ve Ekonomiye Katkısı

Comparison of Turkey and Malaysia in terms of Halal Logistics and Economic Contribution Potential

Öz

Logistics processes are of great importance for businesses to ensure profitability and gain competitive advantage over their competitors. Businesses that want to grow and have a say in the international market need to follow current developments, analyze the demands of customers and respond to this demand in the most appropriate way. When we look at the rapidly growing and promising sectors in the world, the halal sector draws attention. Although it primarily caters to the needs of Muslims, halal products and services are preferred by non-Muslims as they are healthy and clean. Purpose: The stages of halal products from the producer to the customer are explained with the concept of halal logistics. Malaysia is a country that draws attention with its studies and investments in the halal logistics sector. The contribution of Malaysia to the sector also sets an example for other countries. In Turkey, the development of both the halal sector and halal logistics activities is very new. For this reason, in this study, by comparing the activities in Malaysia and Turkey in terms of halal logistics, the points that Turkey needs to be developed are mentioned and it is aimed to emphasize the contribution potential of halal logistics processes to the Turkish economy. Method: In the study, an introduction to the subject was made, academic studies in Malaysia and Turkey were examined, and a holistic evaluation of the subject was made by comparing the studies in practice. Findings: The contribution of the halal sector to the economies of Malaysia and other leading countries in the sector has been determined. Turkey will be able to come to a good place in the sector by making the necessary investments before it is too late. Originality: The study differs in that it deals with the halal logistics industry in detail and compares it with the practices in Turkey.

Anahtar Kelimeler

• Halal Logistics
• Halal Logistics in Malaysia
• Halal Logistics in Turkey
• Halal Logistics and Its Contribution to Economy

Kaynakça

1. Ahmad, N., & Shariff, S. M. (2016). Challanges on sertu cleansing in halal logistics. Journal of Applied Enviromental and Biological Sciences, 6(11), 31-69.
2. Alagöz, S. B., & Demirel, E. (2017). Helal gıda sertifikalı ürünlerin tüketici davranışları üzerine etkisi: Konya ili üzerinde bir araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(28), 451-472.
3. Aslan, H., & Aslan, İ. (2018). Helal gıda sektörü: Malezya ve Türkiye karşılaştırması. 1. Ulusla-rarası Battalgazi Multi Disipliner Çalışmalar Kongresi, 2930-2939. www.iksadkongre.org adre-sinden alındı
4. Boran, M. (2015). Hanefi mezhebinde yiyecek ve içeceklerde helallik ve haramlık ölçüleri. Ça-nakkale: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi
5. DB Schenker. (2017, Eylül). DB Schenker in Malaysia receives JAKIM halal certification. 2021 tarihinde DB Schenker Web sitesi: https://www.dbschenker.com/global/about/press/db-schenker-in-malaysia-receives-jakim-halal-certification-375628
6. Derin, N., & Türk, M. (2016). Helal gıda perakendecilerinin pazarlamaya dönük problemleri ve çözüm önerileri. Akademik Yaklaşımlar Dergisi, 7(2).
7. DinarStandart. (2020). State of global Islamic economy report. Şubat 2021 tarihinde Salaam Gateway: https://cdn.salaamgateway.com/reports/pdf/2df5b5106072e6319d06888481e8faf3e3297e09.pdf
8. Fathi, E., Zailani, S., Iranmanesh, M., & Kanapathy, K. (2015). Drivers of consumers' willing-ness to pay for halal logistics. British Food Journal, 118(2), 464-479.

9. Fındık, M. A. (2019). Malezya'nın helal gıda sertifikasyonundaki rolü. Helal ve Etik Araştırma-lar Dergisi, 1(2), 82-104.
10. GİMDES. (2021, Şubat). GİMDES helal ürünlerin lojistiği hakkında genel şartname
11. HDC. (tarih yok). Halal Parks. HDC: https://www.hdcglobal.com/halal-parks/
12. Kadir, M. H., Rasi, R. Z., Omar, S. S., & Manap, Z. I. (2016). Halal supply chain management streamlined practices: Issues and challenges. International Engineering Research and Innova-tion Symposium. doi:10.1088/1757-899X/160/1/012070
13. Kaya, O. (2015). Helal Lojistik, Türkiye için bir fırsat olabilir mi? 2021 tarihinde Lojiport Web Sitesi: https://www.lojiport.com/helal-lojistik-turkiye-icin-bir-firsat-olabilir-mi-91441h.htm
14. Mujar, N. A., & Hassan, N. (2014). The economics of halal industry. Seminar UICW 2014.
15. Nestle. (tarih yok). Nestlé Malaysia: Halal Fast Facts. Şubat 2021 tarihinde Nestle Malezya Web Sitesi: https://www.nestle.com.my/csv/halal-fast-facts
16. Northport. (2013). Background. 2021 tarihinde Northport Web Sitesi: https://www.northport.com.my/npv2/halal.html
17. Özbay, G., ve Cebeci, T. (2019). Türkiye’deki uluslararası fast food zincir işletmelerin helal gıda sertifikasyon düzeyleri üzerine bir araştırma. 2 International Halal Tourism Congress, (s. 250-260). Antalya.
18. Özispa, N., & Sürücü, E. (2017). Türkiye’de helal lojistik uygulamaları: Bir vaka analiz. The International New Issues In Social Sciences (5), 159-174.
19. SMIIC. (2021). SMIIC Standards. Mart 2021 tarihinde SMIIC Web Sitesi: https://www.smiic.org/en/standards
20. Şahingöz, S. A., & Onur, M. (2017). Tüketicilerin helal gıda algıları ve tercihleri. 1. International Halal Tourism Congress, 276-285.
21. Talib, M. S., & Hamid, A. B. (2014). Halal logistics in Malaysia: A SWOT analysis. Journal of Islamic Marketing, 5(3), 322-343.
22. Talib, M. S., A. B., Zulfakar, M. H., & Jeeva, A. S. (2014). Halal logistics PEST analysis: The Malaysia perspectives. Asian Social Science;, 10(14), 119-131.
23. Tieman, M. (2011). The application of halal in supply chain management: In-depth interviews. Journal of Islamic Marketing, 2(2), 186-195.
24. Ustabaş, O. (2021, Mart 12). Turkish Cargo'nun Helal Lojistik Faaliyetleri. (B. Doğaner, Röpor-taj Yapan)
25. Yıldız Holding. (tarih yok). Gıda Güvenliği Kurulu. Mayıs 2021 tarihinde Yıldız Holding Web Sitesi: https://www.yildizholding.com.tr/yarinlar-icin/gida-guvenligi-kurulu/