Teorik Makale

Yeni Hafıza: Kolektif Hafıza ve İktidar İlişkisinde Yeni Bir Faz Mı?

Cilt: 21 Sayı: 43 15 Haziran 2022
PDF İndir
EN TR

Yeni Hafıza: Kolektif Hafıza ve İktidar İlişkisinde Yeni Bir Faz Mı?

Öz

Geçmişe dair bilgiyi yapılandıran, parçalayan, yeniden kuran hafıza, bugünün koşulları üzerinden bir bağlama oturtularak tecrübe edilir. Bugünün bilinci, geçmişin imajını yeniden anlamlandırır, ona bir berraklık kazandırır ve doğruluk atfeder. Öyle ki bugünü onaylayan ve anlamlandıran hafıza, özellikle kolektif hafıza, geçmiş, kimlik, iktidar, aidiyet gibi olgu ve kavramlardan soyutlanarak ele alındığı takdirde eksik kalır. Bu çalışma, kolektif hafızanın, iktidar ile ilişkisini ihmal etmeksizin, mitler ve ritüeller ile inşa edilme sürecinden medya ile dolayımlanan bir yapıya dönüşümünü tartışmayı hedefler. Nitekim inşa sürecindeki dönüşüm, kolektif hafızanın yapısını da dönüştürür. Hoskins’in tabiriyle “yeni hafıza”, eskiye nazaran daha kırılgan ve öngörülmez olmanın yanı sıra iktidar için de daha manipülatif bir araçtır. Amaç: Çalışma, toplumsal bağlamda hafıza inşasının iletişim teknolojilerinin sağladığı imkanlarla nasıl dönüştüğünü ve bunun kolektif hafızadaki yapısal etkisini tartışmayı amaçlar. Yaklaşım: Çalışma, niteliksel bir tartışma etrafında ilerler. Bulgular: Hafızanın geleneksel inşa biçimlerinden, medyayla dolayımlanan bir ürüne dönüşerek öngörülmesi daha zor, daha kırılgan bir yapıya evirilmesinin, iktidar için toplumsal bağlamdaki işlevini değiştirmediği görülür. Hafıza, yeni formunda da toplumsal sistemin bakacağı gerçekliği inşa eden ve denetleyen bir araçtır. Özgünlük: Kolektif hafıza üzerine tarihsel ve siyasal bağlamdaki geleneksel tartışmalar, iletişim teknolojilerini göz önünde bulundurulmadığı sürece güncel toplumsal dönüşümleri anlamakta yetersiz kalacaktır. Sosyal alanlarda kolektif hafızayla ilişki çok sayıda çalışma olmasına rağmen, özellikle Türkçe literatürde bahsi geçen bu yapısal dönüşüme ilişkin çalışmalar ihmal edilmiştir. Bu sebeple, Hoskins’in “yeni hafıza” kavramını merkeze alan bu teorik tartışmanın, iletişim teknolojileriyle kolektif hafızanın yapısal dönüşümü ele almasıyla literatüre katkı sağlayacağını söylemek mümkündür.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abercrombie, N. & Longhurst, B. (1998). Audiences—A Sociological Theory of Performance and Imagination. London: Sage Publications.
  2. Assman, J. (2015). Kültürel Bellek: Eski Yüksek Kültürlerde Yazı, Hatırlama ve Politik Kimlik. (Çev. A. Tekin). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  3. Bourdon, J. (2011). Remembering: Contribution of Life-story Methodology to Memory/Media Research. M. Neiger, O. Meyers ve Zandberg (Ed.), On Media Memory: Collective Memory in New Media içinde(ss. 62-76). London: Palgrave Macmillan.
  4. Boyer, P. (2009). What Are Memories For? Functions of Recall in Cognition and Culture. P. Boyer ve J.V. Wertsch (Ed.), Memory in Mind and Culture içinde, (s. 3-33.). Cambridge: Cambridge University Press.
  5. Connerton, P. (2014). Toplumlar Nasıl Anımsar? (Çev. A. Şenel). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  6. Dellaloğlu, B. (2012). Benjaminia: Dil, Tarih ve Coğrafya. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  7. Durkheim, E. (1968). The Elementary Form of Religious Life. London: Allen and Unwin.
  8. Gerbner, G. & Gross, L. (1976). Living with Television: The Violence Profile. Journal of Communication, 26(2), 172-199. Groom, D., Brace, N., Edgar, G., Edgar, H., & Manly, T. (2014). An Introduction to Cognitive Psychology. New York: Psychology Press.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Teorik Makale

Yayımlanma Tarihi

15 Haziran 2022

Gönderilme Tarihi

31 Mayıs 2021

Kabul Tarihi

13 Nisan 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 21 Sayı: 43

Kaynak Göster

APA
Aydin, S. (2022). Yeni Hafıza: Kolektif Hafıza ve İktidar İlişkisinde Yeni Bir Faz Mı? İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(43), 588-604. https://doi.org/10.46928/iticusbe.944964
AMA
1.Aydin S. Yeni Hafıza: Kolektif Hafıza ve İktidar İlişkisinde Yeni Bir Faz Mı? İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2022;21(43):588-604. doi:10.46928/iticusbe.944964
Chicago
Aydin, Sena. 2022. “Yeni Hafıza: Kolektif Hafıza ve İktidar İlişkisinde Yeni Bir Faz Mı?”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 21 (43): 588-604. https://doi.org/10.46928/iticusbe.944964.
EndNote
Aydin S (01 Haziran 2022) Yeni Hafıza: Kolektif Hafıza ve İktidar İlişkisinde Yeni Bir Faz Mı? İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 21 43 588–604.
IEEE
[1]S. Aydin, “Yeni Hafıza: Kolektif Hafıza ve İktidar İlişkisinde Yeni Bir Faz Mı?”, İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 21, sy 43, ss. 588–604, Haz. 2022, doi: 10.46928/iticusbe.944964.
ISNAD
Aydin, Sena. “Yeni Hafıza: Kolektif Hafıza ve İktidar İlişkisinde Yeni Bir Faz Mı?”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 21/43 (01 Haziran 2022): 588-604. https://doi.org/10.46928/iticusbe.944964.
JAMA
1.Aydin S. Yeni Hafıza: Kolektif Hafıza ve İktidar İlişkisinde Yeni Bir Faz Mı? İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2022;21:588–604.
MLA
Aydin, Sena. “Yeni Hafıza: Kolektif Hafıza ve İktidar İlişkisinde Yeni Bir Faz Mı?”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 21, sy 43, Haziran 2022, ss. 588-04, doi:10.46928/iticusbe.944964.
Vancouver
1.Sena Aydin. Yeni Hafıza: Kolektif Hafıza ve İktidar İlişkisinde Yeni Bir Faz Mı? İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Haziran 2022;21(43):588-604. doi:10.46928/iticusbe.944964