Makroekonomik Performans Göstergelerinin Yolsuzluğa Etkisi
Öz
“Kamu gücünün özel çıkarlar için kötüye kullanılması” olarak tanımlanan yolsuzluk ekonomik, politik, hukuki ve sosyo-kültürel belirleyicileri olan bir kavramdır. Ülkeden ülkeye farklılık gösteren yolsuzluğun ölçümü ise pek mümkün olmamakla birlikte yolsuzluk algı ölçümü yapılabilmektedir. Çalışmanın amacı söz konusu belirleyicilerden yalnızca ekonomik belirleyicilerin yolsuzluk ile ilişkisini test etmektir. Bu kapsamda 2001-2017 dönemi için APEC (Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği) ülkelerinde makroekonomik performans göstergelerinin yolsuzluğa etkisi panel sıralı nitel tercih yöntemi ile analiz edilmiştir. Makroekonomik performans göstergeleri büyüme, enflasyon, işsizlik, gelir eşitsizliği ve dışa açıklık olarak belirlenmiş, dışa açıklık değişkeni ticari küreselleşme endeksi ile tanımlanmıştır. Yolsuzluk algı endeksi bağımlı değişkendir ve endeksin en yüksek değeri 0, en düşük değeri 10’dur. Bağımlı değişken olarak kullanılan yolsuzluk algılama endeksi sıralı bir değişken olduğu için sıralı nitel tercih modelleri kullanılmıştır. Ekonometrik analizler sonucu elde edilen bulgulara göre kişi başına GSYH ve ticari küreselleşme endeksi arttıkça yolsuzluk endeks değeri de artmakta, diğer bir ifadeyle yolsuzluk azalmaktadır. Enflasyon oranı ve Gini katsayısı (gelir eşitsizliği) arttıkça yolsuzluk endeks değeri azalmakta, yolsuzluk artmaktadır. İşsizlik oranı arttıkça yolsuzluk endeks değeri önce artmakta (yolsuzluk azalmakta), sonra azalmaktadır (yolsuzluk artmakta). Çalışmada makroekonomik performans göstergelerinin yolsuzluğun düşük düzeylerinde daha etkili ve düşük yolsuzluk düzeyini etkileme olasılığının ise daha yüksek olduğu sonucu elde edilmiştir. Dolayısıyla gelir seviyesini artırabilen ve bunun adil dağıtımını sağlayarak işsizliği azaltan, dünya ekonomisi ile entegrasyon derecesini yükselten ve enflasyon oranını düşük tutabilen ülkelerde yolsuzluğun da düşeceği ortaya koyulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Yolsuzluk, Makroekonomik Performas, Sıralı Nitel Tercih Analizi
Kaynakça
- Ades, A. ve Di Tella, R. (1997). The New Economics of Corruption: A Survey and Some New Results. Political Studies, XLV, 496-515. Akça, H., Ata, A. Y. ve Karaca, C. (2012). Inflation and Corruption Relationship: Evidence from Panel Data in Developed and Developing Countries. International Journal of Economics and Financial Issues, 2(3), 281-295. Akçay, S. (2000). Yolsuzluk, Ekonomik Özgürlükler ve Demokrasi. Muğla Üniversitesi SBE Dergisi, 1(1), 1-15. Algan, N., Aktakas, B. G. ve Tekin, İ. (2014). Toplumsal Bir Mesele Olarak Yolsuzluk ve Büyüme İlişkisi: Türkiye Örneği. International Conference on Eurasian Economies, 1-10. Ata, A. Yılmaz ve Arvas, M. Akif (2011). Determinants of Economic Corruption: A Cross-Country Data Analysis. International Journal of Business and Social Science, 2(13), 161-169. Bai, J., Jayachandran, S., Malesky, E.J. ve Olken, B.A. (2013). Does Economic Growth Reduce Corruption? Theory and Evidence from Vietnam. NBER Working Paper No. 19483, 1-56. Bayar, G. (2010). Türkiye’de Yolsuzluk-Ekonometrik Bir İnceleme. Erciyes Üniversitesi SBE Dergisi, 28, 105-131. Braun, M. ve Di Tella, R. (2004). Inflation, Inflation Variability, and Corruption. Economics & Politics, 16(1), 77-100. Broadman, Harry G. ve Recanatini, F. (2000). Seeds of Corruption: Do Market Institutions Matter?. MOCT-MOST, 11, 359–392. Brown, Steven F. ve Shackman, J. (2007). Corruption and Related Socioeconomic Factors: A Time Series Study. Kyklos, 60(3), 319-347. Campante, Filipe R., Chor, D. ve Do, Quoch-Anh (2009). Instability and the Incentives for Corruption. Economics and Politics, 21(1), 42-92. Campbell, N. ve Saha, S. (2013). Corruption, Democracy and Asia-Pacific Countries. Journal of the Asia Pacific Economy, 18(2), 290-303. Chowdhury, S.K. (2004). The Effect of Democracy and Press Freedom on Corruption: An Empirical Test. Economics Letters, 85, 93–101. Damania, R., Fredriksson, Per G. ve Mani, M. (2004). The Persistence of Corruption and Regulatory Compliance Failures: Theory and Evidence. Public Choice, 12, 363–390. Dong, B. ve Torgler, B. (2011). Democracy, Property Rights, Income Equality and Corruption. Nota dı Lavoro, 1-23. Drury, A. C., Krieckhaus., J. ve Lusztig, M. (2006). Corruption, Democracy, and Economic Growth. International Political Science Review, 27(2), 121–136. Elbahnasavy, Nasr G. ve Revier, Charles F. (2012). The Determinants of Corruption: Cross-Country-Panel Data Analysis. The Developing Economies, 50(4), 311-33. Erkan, B. ve Kara, O. (2011). Yolsuzluk ve Yoksulluk Göstergeleri Arasındaki İlişki: Türkiye Örneği. 12th International Symposium on Econometrics Statistics and Operatıons Research, May 26-29 2011 Denizli-TURKEY. Evrensel, A. (2010). Institutional and Economic Determinants of Corruption: A Cross-Section Analysis. Applied Economics Letters, 17, 551–554. Frechette, G. R. (2001). An Empirical Investigation of the Determinants of Corruption: Rent, Competition, and Income Revisited. Paper Presented at the 2001 Canadian Economic Association Meeting. Gatti, R. (2004). Explaining Corruption: Are Open Countries Less Corrupt?. Journal of International Development, 16(6), 851-861. Gerni, M., Emsen, Ö. S., Özdemir, D. ve Buzdağlı, Ö. (2012). Yolsuzluğun Belirleyicileri ve Büyüme ile İlişkileri. International Conference on Eurasian Economies, 131-139. Getz, Kathleen A. ve Volkema, Roger J. (2001). Culture, Perceived Corruption, and Economics: A Model of Predictors and Outcomes. Business and Society, 40(1), 7-30. Goel, Rajeev K., ve Nelson, Michael A. (2005). Economic Freedom Versus Political Freedom: Cross-Country Influences on Corruption. Australian Economic Papers, 44(2), 121-133. Goldsmith, Arthur A. (1999). Slapping the Grasping Hand: Correlates of Political Corruption in Emerging Market. American Journal of Economics and Sociology, 58(4), 865-883. Graeff, P., ve Mehlkop, G. (2003). The Impacts of Economic Freedom on Corruption: Different Patterns for Rich and Poor Countries. European Journal of Political Economy, 19(3), 605-620. Güvel, E. Alper ve Ata, A. Yılmaz (2011). Yolsuzluğun Sosyo-Politik Dinamikleri: AB Ülkeleri Üzerine Bir Analiz. Amme İdaresi Dergisi, 44(1), 155-185. Husted, B.R. (1999). Wealth, Culture, and Corruption. Journal of International Business Studies, 30(2), 339-359. Karluk, R.S. ve Ünal, U. (2017). Türkiye Ekonomisinde Yoksulluk, Yolsuzluk Ve Gelir Dağılımı İlişkisi. MPRA Paper No. 70118, 1-21. Knack, S. ve Azfar, O. (2003). Trade Intensity, Country Size and Corruption. Economics of Governance, 4(1), 1-18. KOF Swiss Economic Institute. (2020). https://kof.ethz.ch/ Konu, A. ve Ata, A.Y. (2016). Yolsuzluk ve Ekonomik Özgürlük İlişkisi: AB Ülkeleri Üzerine Yatay Kesit Analizi. Niğde Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(1), 195-207. Kolstad, I. ve Wiig, A. (2015). Does Democracy Reduce Corruption?. Democratization, 23(7), 1198–1215. Kotera, G., Okada, K. ve Samreth, S. (2012). Government Size, Democracy, and Corruption: An Empirical Investigation. Economic Modelling, 29, 2340–2348. Lederman, D., Loayza N. ve Soares Rodrigo R. (2005). Accountability and Corruption: Political Institutions Matter. Economics and Politics, 17(1), 1-35. Maajed, Muhammad T. (2014). Corruption and Trade. Journal of Economic Integration, 29(4), 759-782. Miguelez, J.L. (2017). Corruption, Inflation, And Income Distribution in Transition Economies: The Balkan Religion. Master Thesis, University of Macedonia. Montinola, Gabriella R. ve Jackman, Robert W. (2002). Sources of Corruption: A Cross-Country Study. British Journal of Political Science, 32(1), 147-170. Özcan, B. (2012). OECD Ülkelerinde Yolsuzluğun Ekonomik Belirleyenleri: Panel Veri Analizi. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, 62(2), 253-282. Paldam, M. (2001). Journal of Economics Library. KYKLOS, 54, 383-414. Paldam, M. (2002). The Cross-Country Pattern of Corruption: Economics, Culture and The Seesaw Dynamics. European Journal of Political Economy, 18(2), 215-240. Pellegrini, L., ve Gerlah, R. (2008). Causes of Corruption: A Survey of Cross-Country Analyses and Extended Results. Economics of Governance, 9(3), 245-263. Persson, T., Tabellini, G. ve Trebbi, F. (2001). Electoral Rules and Corruption. NBER Working Paper, No.8154. Peyton, K. ve Belasen, A. R. (2012). Corruption in Emerging and Developing Economies: Evidence from a Pooled Cross-Section. Emerging Markets Finance and Trade, 48(2), 29-43. Rehman, Hafeez U. ve Naveed, A. (2007). Determinants of Corruption and its Relation to GDP (A Panel Study). Journal of Political Studies, 12, 27‐59. Rock, M. T. (2007). Corruption and Democracy. DESA Working paper, 55, 1-18. Rock, Michael T. (2009). Corruption and Democracy. Journal of Development Studies, 45(1), 55-75. Saha, S. ve Su, Jen-Je (2012). Investigating the Interaction Effect of Democracy and Economic Freedom on Corruption: A Cross-Country Quantile Regression Analysis. Economic Analysis & Policy, 42(3), 389-396. Saha, S. (2008). Democracy and Corruption: An Empirical Analysis in a Cross-Country Framework. New Zealand Association of Economist Annual Conference, Wellington, 9-11 July 2008. Saha, S., Gounder, R. ve Su, Jen-Je (2009). The Interaction Effect of Economic Freedom and Democracy on Corruption: A panel Cross-Country Analysis. Economics Letters, 105(2), 173- 176. Sandholtz, W. ve Koetzle, W. (2000). Accounting for Corruption: Economic Structure, Democracy and Trade. International Studies Quarterly, 44, 31–50. Sarvar, S. ve Pervaiz, K. M. (2013). An Empirical Investigation Between Trade Liberalization And Corruption: A Panel Data Approach. Journal of Economics and Sustainable Development, 4(3), 179-189. Serra, D. (2006). Empirical Determinants of Corruption: A Sensitivity Analysis. Public Choice, 126(1), 225–256. Sung, H. E. (2004). Democracy and Political Corruption: A Cross-national Comparison. Crime, Law & Social Change, 41, 179-194. Şahin, D. (2017). Gelişmiş Ülkelerde Yolsuzluk ve Ekonomik Özgürlük İlişkisinin Analizi. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(3), 112-121. Tavares, A. (2004). The Socio-Culturel and Political-Economic Causes of Corruption: A Cross-Country Analysis. Documentos de Trabalho em Economia Working Papers in Economics, 19, 1-21 The Standardized World Income Inequality Database (SWIID). (2020). https://fsolt.org/swiid/ Transperency International. (2020). https://www.transparency.org/ Topal, M.H. (2016). Yolsuzluğun Belirleyicileri: Kırılgan Ekonomiler İçin Panel Eş-bütünleşme Analizi. Balkan ve Yakın Doğu Sosyal Bilimler Dergisi, 2(2), 58-68. Tosun, M.U. (2003). Yolsuzluğun Nedenleri Üzerine Ampirik Bir Çalışma. Akdeniz İ.İ.B.F. Dergisi, 5, 125-146. Touati, K. (2014), Determinants of Economic Corruption in the Arab Countries: Dangers and Remedies. Journal of Economics Studies and Research, 1-15. Türedi, S. ve Altıner, A. (2016). Economic And Political Factors Affecting Corruption in Developing Countries. International Journal of Economics and Research, 7(1), 120 – 136. Ünver, M. ve Koyuncu, J. (2016). The Impact of Poverty on Corruption. Journal of Economics Library, 3(4), 632-642. World Bank, World Development Indicator (WDI). (2020). https://databank.worldbank.org/data/ Yakışık, H. ve Çetin, A. (2014). Yolsuzlukların Sosyoekonomik Belirleyicileri: Yatay Kesit Veri Analizi. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 28(3), 205-224.