Türk Endüstrisi için Temiz Üretim ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi Örnekleri

Fatoş Germirli Babuna; Bilge Baş; Burçin Atılgan Türkmen; Nilay Elginöz Kanat

Türk Endüstrisi için Temiz Üretim ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi Örnekleri

Öz

Nüfus artışına paralel olarak ivme kazanan endüstriyel faaliyetler, küresel ölçekte çevre kirliliği yaratan odak noktalarının en önemlisidir. Güncel endüstriyel kirlenme kontrolü temiz üretim kavramını benimseyen bir yapıdadır. Temiz üretim ise proseslere, ürünlere ve hizmetlere sürekli uygulanan entegre, önleyici nitelik taşıyan bir çevre stratejisidir. Yaşam döngüsü değerlendirmesi (YDD), endüstriyel faaliyet kaynaklı istenmeyen çevresel etkilerin azaltılması, diğer bir deyişle temiz üretim yönünde doğru adımların atılması için kullanılacak objektif bir araçtır. Kimi durumda kullanılan enerji kaynağının değiştirilmesi, kimi durumda başka bir ülkede üretilerek ithal edilen girdilerin yerli yapım olanlarla değiştirilmesi ya da geri dönüştürülmüş malzeme kullanımı veya çıkan atıkların geri dönüşüme gönderilmesi çevresel etkilerin azalmasına neden olmaktadır. Bu çalışmada endüstride temiz üretim seçeneklerinin saptanmasında YDD kullanımına ait örnekler sunulmaktadır. Örneklerin tümü ülkemizde yerinden toplanmış verilerle yürütülen çalışmalara aittir. YDD’de girdi olarak başka coğrafyalar için oluşturulmuş veri tabanlarının kullanımı yerine ülkemize özel verilerin oluşturulmasının önemi vurgulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Azapagic, A. (1999). Life cycle assessment and its application to process selection, design and optimisation. Chemical Engineering Journal, 73(1), 1-21. https://doi.org/10.1016/s1385-8947(99)00042-x.
Azapagic, A. (2010). Life cycle assessment as a tool for sustainable management of ecosystem services. In Ecosystem Services (Vol. 30, pp. 140-168). The Royal Society of Chemistry. http://dx.doi.org/10.1039/9781849731058-00140
Baumann, H., & Tillman, A.-M. (2004). The Hitch Hiker's Guide to LCA: An Orientation in Life Cycle Assessment Methodology and Application. Studentlitteratur AB.
Ecoinvent. (2013). Ecoinvent Database v3.1.
Elginoz, N., M. Alzaboot, F. Germirli Babuna, G. Iskender (2019), “Construction of a large water treatment plant: appraisal of environmental hotspots”, Desalination and Water Treatment, Volume 172, pp 309–315, https://doi:10.5004/dwt.2019.25107
EPA. (2006). Life Cycle Assessment: Principles and Practice (Washington, DC, Issue.
Guinée, J. B., Gorrée, M., Heijungs, R., Huppes, G., Kleijn, R., Koning, A. d., Oers, L. v., Sleeswijk, A. W., Suh, S., Haes, H. A. U. d., Bruijn, H. d., Duin, R. v., Huijbregts, M. A. J., Lindeijer, E., Roorda, A. A. H., Ven, B. L. v. d., & Weidema, B. P. (2004). Handbook on Life Cycle Assessment: Operational Guide to the ISO Standards. Kluwer Academic Publishers.
Guinee, J. B., Gorrèe, M., Heijungs, R., Huppes, G., Kleijn, G.R., van Oers, R.L., Wegener, L., Sleeswijk, A., Suh, S., de Haes, H.A. Udo, de Bruijn, H., van Duin, H.R., Huijbregts, M. A.J. (2001). Life Cycle Assessment, an Operational Guide to the ISO Standards. Part 2a: Guide. In. Kluwer Academic Publishers, Dordrecht

ISO. (2006a). Life Cycle Assessment - Principles and Framework.
ISO. (2006b). Life Cycle Assessment - Requirements and Guidelines.
Karacal, P.N., N. Elginoz, F. Germirli Babuna (2019). “Environmental Burdens of Cataphoresis Process”, Desalination and Water Treatment, Volume 172, pp. 301–308, December, doi: https://doi.org/10.5004/dwt.2019.24800.
Klöpffer, W., & Curran, M. A. (2014). How many case studies should we publish, if any? The International Journal of Life Cycle Assessment, 19(1), 1-2. https://doi.org/10.1007/s11367-013-0667-0.
Örücü, E., ve Atilgan Türkmen, B. (2022). Evaluating the sustainability of car mat manufacturing. Sustainable Materials and Technologies, 32, e00402. https://doi.org/10.1016/j.susmat.2022.e00402
Özkan, E., B. Bas, N. Elginoz, F. Germirli Babuna (2020), Environmental sensitivity of printed circuit board manufacturing to Cu recycling rate, transportation and various energy sources, International Journal of Global Warming, Vol. 20 No. 3, pp. 237 – 248, https://doi.org/10.1504/IJGW.2020.106596.
Özkan, E., N. Elginoz, F. Germirli Babuna (2017). Life cycle assessment of a printed circuit board manufacturing plant in Turkey. Environmental Science and Pollution Research, https://doi.org/10.1007/s11356-017-0280-z.
Özsahin, B., N. Elginoz, F. Germirli Babuna (2022). Life cycle assessment of a wind farm in Turkey. Environ Sci Pollut Res 29, 71000–71013. https://doi.org/10.1007/s11356-022-20783-0.
Rebitzer, G., Ekvall, T., Frischknecht, R., Hunkeler, D., Norris, G., Rydberg, T., Schmidt, W. P., Suh, S., Weidema, B. P., & Pennington, D. W. (2004). Life cycle assessment: Part 1: Framework, goal and scope definition, inventory analysis, and applications. Environment International, 30(5), 701-720. https://doi.org/10.1016/j.envint.2003.11.005.
Saad, A., N. Elginoz, F. Germirli Babuna, G. Iskender (2019), “Life cycle assessment of a large water treatment plant in Turkey”, Environmental Science and Pollution Research, May 2019, Volume 26, Issue 15, pp 14823–14834, https://doi.org/10.1007/s11356-018-3826-9.
Sezginer, I., Atilgan Turkmen, B., & Germirli Babuna, F. (2022). Environmental impacts arising from the production of two surface coating formulations. Clean Technologies and Environmental Policy, 24(6), 1811-1822. https://doi.org/10.1007/s10098-022-02288-z.
Sphera. (2017). GaBi V7.3 software and database.
UNEP (2017a), Environmental agreements and cleaner production, Rapor, 21 sayfa, ISBN: 92-807-2717-6.
UNEP (2017b) Cleaner Production Assessment in Dairy Processing, Prepared by COWI Consulting Engineers and Planners AS, Denmark, United Nations Environment Programme, Division of Technology, Industry and Economics and Danish Environmental Protection Agency, Rapor, 95 sayfa.
Yalamacılar, B.B., N. Elginöz, F. Germirli Babuna (2021), “Benchmarking industrial water purification systems with the aid of life cycle assessment”, Desalination and Water Treatment, Vol.211, 422–431, http://dx.doi.org/10.5004/dwt.2021.26574.
URL 1- https://www.temizuretimmerkezi.org/aktif-projelerimiz/ulusal-yasam-dongusu-degerlendirmesi-veri-tabaninin-gelistirilmesi-projesi_26

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çevre Mühendisliği

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Fatoş Germirli Babuna ^*
0000-0003-0365-2373
Türkiye

Bilge Baş
0000-0002-6273-9527
Türkiye

Burçin Atılgan Türkmen
0000-0003-3220-3817
Türkiye

Nilay Elginöz Kanat
0000-0001-6635-6163
Sweden

Yayımlanma Tarihi

30 Kasım 2023

Gönderilme Tarihi

17 Şubat 2023

Kabul Tarihi

25 Temmuz 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 24 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA88HW34HF

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Germirli Babuna, F., Baş, B., Atılgan Türkmen, B., & Elginöz Kanat, N. (2023). Türk Endüstrisi için Temiz Üretim ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi Örnekleri. Çevre İklim ve Sürdürülebilirlik, 24(2), 55-64. https://izlik.org/JA88HW34HF

AMA

1.Germirli Babuna F, Baş B, Atılgan Türkmen B, Elginöz Kanat N. Türk Endüstrisi için Temiz Üretim ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi Örnekleri. İTÜ Dergisi-E. 2023;24(2):55-64. https://izlik.org/JA88HW34HF

Chicago

Germirli Babuna, Fatoş, Bilge Baş, Burçin Atılgan Türkmen, ve Nilay Elginöz Kanat. 2023. “Türk Endüstrisi için Temiz Üretim ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi Örnekleri”. Çevre İklim ve Sürdürülebilirlik 24 (2): 55-64. https://izlik.org/JA88HW34HF.

EndNote

Germirli Babuna F, Baş B, Atılgan Türkmen B, Elginöz Kanat N (01 Kasım 2023) Türk Endüstrisi için Temiz Üretim ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi Örnekleri. Çevre İklim ve Sürdürülebilirlik 24 2 55–64.

IEEE

[1]F. Germirli Babuna, B. Baş, B. Atılgan Türkmen, ve N. Elginöz Kanat, “Türk Endüstrisi için Temiz Üretim ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi Örnekleri”, İTÜ Dergisi-E, c. 24, sy 2, ss. 55–64, Kas. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA88HW34HF

ISNAD

Germirli Babuna, Fatoş - Baş, Bilge - Atılgan Türkmen, Burçin - Elginöz Kanat, Nilay. “Türk Endüstrisi için Temiz Üretim ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi Örnekleri”. Çevre İklim ve Sürdürülebilirlik 24/2 (01 Kasım 2023): 55-64. https://izlik.org/JA88HW34HF.

JAMA

1.Germirli Babuna F, Baş B, Atılgan Türkmen B, Elginöz Kanat N. Türk Endüstrisi için Temiz Üretim ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi Örnekleri. İTÜ Dergisi-E. 2023;24:55–64.

MLA

Germirli Babuna, Fatoş, vd. “Türk Endüstrisi için Temiz Üretim ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi Örnekleri”. Çevre İklim ve Sürdürülebilirlik, c. 24, sy 2, Kasım 2023, ss. 55-64, https://izlik.org/JA88HW34HF.

Vancouver

1.Fatoş Germirli Babuna, Bilge Baş, Burçin Atılgan Türkmen, Nilay Elginöz Kanat. Türk Endüstrisi için Temiz Üretim ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi Örnekleri. İTÜ Dergisi-E [Internet]. 01 Kasım 2023;24(2):55-64. Erişim adresi: https://izlik.org/JA88HW34HF