Yeşil Mutabakat Kapsamında Pestisit Yönetimi ve Türkiye

Asude Hanedar; Aysegul Tanık; Emine Girgin

Yeşil Mutabakat Kapsamında Pestisit Yönetimi ve Türkiye

Öz

Avrupa Birliği’nin (AB) 2030 yılı iklim hedefi planını içeren Yeşil Mutabakat (YM) 2019 yılında kabul edilmiştir. Böylelikle, birlik iklim-nötr taahhüdünü ve net emisyon azaltma hedefini mevzuatla bağlayıcı hale getirmiştir. Kapsamda yer alan 7 stratejiden ikisi sürdürülebilir gıda üretimine yöneliktir. Bu bağlamda tarımsal üretimde kullanılan bitki koruma ürünleri olan pestisitlerin sürdürülebilir kullanımı önemlidir. Makalede, AB’nin Mutakabatın kabulü ile pestisit yönetimi konusundaki uygulamaları, ilgili güncel mevzuattaki düzenlemeleri, 2030 yılına kadar ortaya konan stratejiler doğrultusunda pestisit kullanımına getirdiği kısıtlamalar anlatıldıktan sonra, pestisit kullanımından kaynaklanan risklerin yönetilmesine ve raporlanmasına imkân verecek Uyumlaştırılmış Risk Göstergelerine değinilmiştir. Hesaplanan ve analiz edilen risk göstergeleri, hedefleri, yaklaşımları ve uygulamalarına da yer verilmiştir. Türkiye’de halen yürürlükte olan bitki koruma ürünlerine ilişkin mevzuat ile birlikte pestisit kullanım miktarları da karşılaştırmalı olarak verilmiştir. Ülkemizde uygulamalardaki sorunlar güncel AB düzenlemeleri de göz önüne alınarak tartışılmıştır. Ayrıntılı pestisit kullanım envanterinin oluşturulamaması ve kalıntı sorunu halihazırda en öne çıkan sorunlardır. Bu kapsamda ülkemizde yapılması önerilen iyileştirilmelere de değinilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

CAP (2023). Common Agricultural Policy of European Commission https://agriculture.ec.europa.eu/cap-my-country/cap-strategic-plans_en#background (Son erişim: Ağustos 2023).
De Souza, R. M., Seibert, D., Quesada, H. B., Bassetti, F., Fagundes-Klen, M. R., Bergamasco, R. (2020). Occurrence, impacts and general aspects of pesticides in surfacewater: A review. Process Safety and Environmental Protection, 135, 22–37.
Denkçi, H. (2019). Edirne ili merkez ilçeye bağlı köylerden ayçiçeği ekim alanının en geniş olduğu ilk 3 köyde, kayıtlı çiftçilerin tarım ilacı kullanımı konusundaki bilgi ve tutumları (Yüksek Lisans Tezi), Trakya Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Edirne.
Durmuşoğlu, E., Aydın, A (2023). Türkiye’de meyve ve sebzelerde kalıntı problemi ve yönetimi, Tarlasera, Ocak 2023, 76-80.
EC (2019). European Commission, Communication from the Commission: The European Green Deal (COM No. 640).
EC (2020a). European Commission, Communication from the Commission. European Climate Pact (COM No. 788).
EC (2020b). European Commission, Communication from the Commission: A New Industrial Strategy for Europe (COM No. 102).
EC (2020c). European Commission, Communication from the Commission. Circular Economy Action Plan for a Cleaner and More Competitive Europe (COM No. 98).

EC (2020d). European Commission, Communication from the Commission to the European Parliament, the Council, the European Economic and Social Committee and the Committee of the Regions, EU Biodiversity Strategy for 2030, Bringing Nature Back into Our Lives (COM No. 380).
EC (2020e). European Commission, Communication from Commission. A Farm to Fork Strategy for a Fair, Healthy and Environmentally-Friendly Food System (COM No.381).
EC (2020f). European Commission, Communication from the Commission. Powering a Climate-Neutral Economy: an EU Strategy for Energy System Integration (COM No. 299).
EC (2020g). European Commission, Communication from the Commission. The Hydrogen Strategy for a Climate-Neutral Europe (COM No. 301).
EC (2020h). European Commission, Communication from the Commission. A Renovation Wave for Europe- Greening Our Buildings, Creating Jobs, Improving Lives (COM No.662).
EC (2020i). European Commission, Communication from the Commission. EU Strategy to Reduce Methane Emissions (COM No 663).
EC (2020j). European Commission, Communication from Commission. Chemicals Strategy for Sustainability- towards a Toxic-free Environment (COM No. 667).
EC (2020k). European Commission, Communication from Commission. An EU Strategy to Harness the Potential of Offshore Renewable Energy for a Climate Neutral Future (COM No. 741).
EC (1991). Council Directive 91/414/EEC of 15 July 1991 concerning the placing of plant protection products on the market.
EU (2022)., EU Pesticides Database V3. Available online: https://ec.europa.eu/food/plant/pesticides/eu-pesticides-database/start/screen/active-substances (Son erişim: Ağustos, 2023).
EU Trends (2023) https://food.ec.europa.eu/plants /pesticides/sustainable-use-pesticides/farm-fork-targets-progress/eu-trends_en, (Son erişim: Ağustos 2023).
EUROSTAT (2020). Methodology for calculating harmonised risk indicators for pesticides under Directive 2009/128/EC, ISBN 978-92-76-36884-7.
FAO (2023). https://www.fao.org/documents/ card/en/c/cc6958en, (Son erişim: Ağustos 2023).
Farm to Fork f2f (2020). Farm to Fork Strategy for a fair, healthy and environmentally-friendly food system, EU Green Deal, European Union, 2020. https://food.ec.europa.eu/system/files/2020-05/f2f_action-plan_2020_strategy-info_en.pdf (Son erişim: Ağustos 2023).
Food EU (2023). https://food.ec.europa.eu/ plants/pesticides/sustainable-use-pesticides_en; Factsheet (Son erişim: Ağustos 2023).
Kaymak, S., Özdem, A., Karahan, A., Özercan, B., Aksu, P., Aydar, A., Kodan, M., Yılmaz, A., Başaran, S., Asav, Ü., Erdoğan, P., Güler, Y. (2015). Ülkemizde zirai mücadele girdilerinin değerlendirilmesi, Zirai Mücadele Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Ankara.
Marchand, P. A. (2023). EU Chemical Plant Protection Products in 2023: Current State and Perspectives. Agrochemicals 2023, 2, 106–117.
Maris, G., Flouros, F (2021), The Green Deal, National Energy and Climate Plans in Europe: Member States’ Compliance and Strategies, Administrative Sciences, 11(3), 75, doi.org/10.3390/admsci11030075
MRL Regulation (2005). EC No 396/2005 of the European Parliament and of the Council of 23 February 2005 on maximum residue levels of pesticides in or on food and feed of plant and animal origin and amending Council Directive 91/414/EEC, OJ L 70, 16.3.2005, p. 1–16.
Özercan, B., Taşcı, R. (2022). Türkiye’de pestisit kullanımının iller, bölgeler ve pestisit grupları açısından incelenmesi, Ziraat Mühendisliği, 375, 75-88 doi: 10.33724/zm.1120599.
Porter, S. N., Humphries, M. S., Buah-kwofie, A., & Schleyer, M. H. (2018). Accumulation of organochlorine pesticides in reef organisms from marginal coral reefs in South Africa and links with coastal groundwater. Marine Pollution Bulletin, 137, 295–305.
PPP Regulation (2009). ECNo 1107/2009 of the European Parliament and of the Council of 21 October 2009 concerning the placing of plant protection products on the market and repealing Council Directives 79/117/EEC and 91/414/EEC, OJ L 309, 24.11.2009, p. 1–50.
Sabarwal, A., Kumar, K., Singh, R. P. (2018). Hazardous effects of chemical pesticides on human health – Cancer and other associated disorders. Environmental Toxicology and Pharmacology, 63, 103–114.
Salvagni, J., Ternus, R. Z., & Fuentefria, A. M. (2011). Assessment of the genotoxic impact of pesticides on farming communities in the countryside of Santa Catarina State, Brazil. Genetic and Molecular Biology, 34, 122–126.
Smol, M. (2022). Is the green deal a global strategy? Revision of the green deal definitions, strategies and importance in post-COVID recovery plans in various regions of the World, Energy Policy,169, 113152.
Stetkiewicz, S., Menary, J., Nair, A., Rufino, M.C., Fischer, A.R.H., Cornelissen, M., Duchesne, R., Guichaoua, A., Jorasch, P., Lemarié, S., Nanda, A.K., Wilhelm, R., Davies, J.A.C. (2023). Crop improvements for future-proofing European food systems: A focus-group-driven analysis of agricultural production stakeholder priorities and viewpoints, Food Energy Secur. 2023;12:e362, doi.org/10.1002/fes3.362
SUD Report (2022). Report From the Commission to the European Parliament and the Council, on the experience gained by Member States on the implementation of national targets established in their National Action Plans and on progress in the implementation of Directive 2009/128/EC on the sustainable use of pesticides. Brussels, 22.6.2022. COM (2022) 305 final 2022/0196 (COD)
SUD (2009). Directive 2009/128/EC of the European Parliament and of the Council of 21 October 2009 establishing a framework for Community action to achieve the sustainable use of pesticides. SUD (2022). Proposal for a Regulation of the European Parliament and of the Council on the sustainable use of plant protection products and amending, Regulation (EU) 2021/2115. Explanatory Memorandum, Brussels, 22.6.2022 COM (2022) 305 final 2022/0196 (COD).
Tarım Orman Bak. (2023). https://www.tarimorman.gov.tr/GKGM, (Son erişim: Ağustos 2023).
Tiryaki, O., Canhilal, R., Horuz, S. (2010). Tarım ilaçları kullanımı ve riskleri tarım ilaçları kullanımı ve riskleri. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 26(2), 154–169.
Tyczewska, A., Twardowski, T., Woźniak-Gientka, E. (2023). Agricultural biotechnology for sustainable food security, Trends in Biotechnology, 41(3), 331-341. doi.org/10.1016/j.tibtech.2022.12.013
USEPA (2023). https://www.epa.gov/ingredients-used-pesticide-products/basic-information-about-pesticide-ingredients. (Son erişim: Ağustos 2023).
Wang, R., Yuan, Y., Yen, H., Grieneisen, M., Arnold, J., Wang, D., Wanf, C., Zhang, M. (2019). A review of pesticide fate and transport simulation at watershed level using SWAT: Current status and research concerns. Science of the Total Environment, 669, 512-526.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çevresel Olarak Sürdürülebilir Mühendislik

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Asude Hanedar
0000-0003-4827-5954
Türkiye

Aysegul Tanık ^*
0000-0002-0319-0298
Türkiye

Emine Girgin
0000-0002-4849-8229
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Kasım 2023

Gönderilme Tarihi

15 Ağustos 2023

Kabul Tarihi

27 Eylül 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 24 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA83EJ23LY

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Hanedar, A., Tanık, A., & Girgin, E. (2023). Yeşil Mutabakat Kapsamında Pestisit Yönetimi ve Türkiye. Çevre İklim ve Sürdürülebilirlik, 24(2), 87-96. https://izlik.org/JA83EJ23LY

AMA

1.Hanedar A, Tanık A, Girgin E. Yeşil Mutabakat Kapsamında Pestisit Yönetimi ve Türkiye. İTÜ Dergisi-E. 2023;24(2):87-96. https://izlik.org/JA83EJ23LY

Chicago

Hanedar, Asude, Aysegul Tanık, ve Emine Girgin. 2023. “Yeşil Mutabakat Kapsamında Pestisit Yönetimi ve Türkiye”. Çevre İklim ve Sürdürülebilirlik 24 (2): 87-96. https://izlik.org/JA83EJ23LY.

EndNote

Hanedar A, Tanık A, Girgin E (01 Kasım 2023) Yeşil Mutabakat Kapsamında Pestisit Yönetimi ve Türkiye. Çevre İklim ve Sürdürülebilirlik 24 2 87–96.

IEEE

[1]A. Hanedar, A. Tanık, ve E. Girgin, “Yeşil Mutabakat Kapsamında Pestisit Yönetimi ve Türkiye”, İTÜ Dergisi-E, c. 24, sy 2, ss. 87–96, Kas. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA83EJ23LY

ISNAD

Hanedar, Asude - Tanık, Aysegul - Girgin, Emine. “Yeşil Mutabakat Kapsamında Pestisit Yönetimi ve Türkiye”. Çevre İklim ve Sürdürülebilirlik 24/2 (01 Kasım 2023): 87-96. https://izlik.org/JA83EJ23LY.

JAMA

1.Hanedar A, Tanık A, Girgin E. Yeşil Mutabakat Kapsamında Pestisit Yönetimi ve Türkiye. İTÜ Dergisi-E. 2023;24:87–96.

MLA

Hanedar, Asude, vd. “Yeşil Mutabakat Kapsamında Pestisit Yönetimi ve Türkiye”. Çevre İklim ve Sürdürülebilirlik, c. 24, sy 2, Kasım 2023, ss. 87-96, https://izlik.org/JA83EJ23LY.

Vancouver

1.Asude Hanedar, Aysegul Tanık, Emine Girgin. Yeşil Mutabakat Kapsamında Pestisit Yönetimi ve Türkiye. İTÜ Dergisi-E [Internet]. 01 Kasım 2023;24(2):87-96. Erişim adresi: https://izlik.org/JA83EJ23LY