Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) Kapsamında Demir Çelik Sektöründe Sürdürülebilirlik Stratejileri ve Emisyon Azaltım Yöntemlerinin Değerlendirilmesi

Özge Duran

Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) Kapsamında Demir Çelik Sektöründe Sürdürülebilirlik Stratejileri ve Emisyon Azaltım Yöntemlerinin Değerlendirilmesi

Öz

Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM), Avrupa Birliği’nin (AB) en geç 2050 yılına kadar iklim nötr olma hedefine ulaşmak için belirlediği uygulamalardan biridir. SKDM uygulamasıyla birlikte 2026 yılı itibariyle ülkemizden ihraç edilecek belirli ürün grupları (demir çelik, alüminyum, çimento, gübre, elektrik ve hidrojen) için karbon vergisi ödenecektir. Uluslararası pazarda rekabet avantajını kaybetmek istemeyen şirketler SKDM için hazırlıklarına başlamışlardır. Bu çalışmada SKDM kapsamında yer alan demir çelik sektörü için uluslararası ve ulusal araştırma raporları doğrultusunda emisyon azaltım yöntemlerine ilişkin değerlendirme yapılmaktadır. SKDM kapsamında yer alan sektörlerin karbonsuzlaşma adımları ülkemizin Paris Anlaşması sonrası açıklamış olduğu 2053 yılı için net sıfır sera gazı emisyonlu bir ekonomiye ulaşma hedefini yerine getirerek, düşük karbonlu sürdürülebilir ekonomiye ulaşmasına katkı sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Baş, D., (2023), “Türkiye Çelik Sektörünün Karbonsuzlaşması: Mevcut Durum”, İstanbul Politikalar Merkezi. ÇİB, Turkish Steel -Çelik İhracatçıları Birliği-, https://www.cib.org.tr/tr/istatistikler.html, (Erişim Tarihi:10.07.2025).
EEA, “Greenhouse gas emission intensity of electricity generation”, https://www.eea.europa.eu/data-and-maps/daviz/co2-emission-intensity-14/#tab-chart_7, (Erişim Tarihi: 14.06.2024), European Environment Agency.
ETKB (2021), “Türkiye Elektrik Üretimi ve Tüketim Noktası Emisyon Faktörleri Bilgi Formu”, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı.
ETKB (2022), “Türkiye Ulusal Enerji Planı”, T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı.
ETKB (2023), “Türkiye Hidrojen Teknolojileri Stratejisi ve Yol Haritası”, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı.
IEA (2020a), “World Energy Outlook”, International Energy Agency.
IEA (2020b), “Iron and Steel Technology Roadmap”, International Energy Agency.
IEA (2021), “Net Zero by 2050, A Roadmap for the Global Energy Sector”, International Energy Agency.

IEA (2022), “Achieving Net Zero Heavy Industry Sectors in G7 Members”, International Energy Agency.
IRENA (2023), “World Energy Transitions Outlook 2023, 1,5°C Pathway”, International Renewable Energy Agency.
İDB (2024), “İklim Değişikliği Azaltım Stratejisi ve Eylem Planı (2024-2030)”, İklim Değişikliği Başkanlığı.
İPM (2021), “Türkiye Karbonsuzlaşma Yol Haritası, 2050’de Net Sıfır”, İstanbul Politikalar Merkezi.
JICA (2020), “Hindistan demir ve çelik endüstrisinde enerji tasarrufu, çevre koruma ve geri dönüşüm için önerilen teknolojiler”, Japan International Cooperation Agency.
Karasar, N., 2024, “Bilimsel Araştırma Yöntemleri”, Nobel Akademik Yayıncılık.
Kashmanian, R. M., Wells, R. P., Keenan, C., (2011), “Corporate Sustainability Strategy”, the Journal of Corporate Citizenship, No.44, pp. 107-130.
Keeble, B. R., (1988), “The Brundtland Report: ‘Our Common Future’”, Medicine and War, Vol.4, 17–25.
Official Journal of the European Union, (2023), “Regulation 2023/956 Of the European Parliament And of the Council”.
Pant D., Nadda A. K, Pant K. K., Agarwal A. K., (2021), “Advances in Carbon Capture and Utilization”, Springer,.
Paris Agreement, https://www.un.org/en/climatechange/paris-agreement, (Erişim Tarihi: 08.07.2025)
PwC (2023), “Türkiye Çelik Sektörü İçin Düşük Karbonlu Yol Haritası”, PricewaterhouseCoopers.
Resmi Gazete (2014), “Sera Gazı Emisyonlarının Takibi Hakkında Yönetmelik”, https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2014/05/20140517-3.htm (Erişim Tarihi: 05.07.2025). Shura Enerji Dönüşümü Merkezi, (2023a), “Net Sıfır 2053: Türkiye Elektrik Sektörü İçin Yol Haritası”.
Shura Enerji Dönüşüm Merkezi (2023b), “Türkiye’de Konut ve Sanayi Sektörünün Elektrifikasyonu”.
T.C. Dışişleri Bakanlığı, Avrupa Birliği Başkanlığı, https://www.ab.gov.tr/avrupa-yesil-mutabakati_53729.html
T.C. Ticaret Bakanlığı, AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması, https://ticaret.gov.tr/dis-iliskiler/yesil-mutabakat/ab-sinirda-karbon-duzenleme-mekanizmasi, (Erişim Tarihi: 10.07.2025)
TUİK (2023), “Sektörlere göre toplam sera gazı emisyonları (CO₂ eşdeğeri), 1990 – 2021”.
WBCSD (2004), “The Greenhouse Gas Protocol”, World Business Council for Sustainable Development.
World Economic Forum (2022), “Net Zero Industry Tracker”.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çevresel Olarak Sürdürülebilir Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Özge Duran ^*
0000-0002-0837-2859
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

22 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

26 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

25 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 2026

IZ

https://izlik.org/JA28DH78TY

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Duran, Ö. (2026). Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) Kapsamında Demir Çelik Sektöründe Sürdürülebilirlik Stratejileri ve Emisyon Azaltım Yöntemlerinin Değerlendirilmesi. Çevre İklim ve Sürdürülebilirlik, 2026, 1-9. https://izlik.org/JA28DH78TY

AMA

1.Duran Ö. Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) Kapsamında Demir Çelik Sektöründe Sürdürülebilirlik Stratejileri ve Emisyon Azaltım Yöntemlerinin Değerlendirilmesi. İTÜ Dergisi-E. 2026;(2026):1-9. https://izlik.org/JA28DH78TY

Chicago

Duran, Özge. 2026. “Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) Kapsamında Demir Çelik Sektöründe Sürdürülebilirlik Stratejileri ve Emisyon Azaltım Yöntemlerinin Değerlendirilmesi”. Çevre İklim ve Sürdürülebilirlik, sy 2026: 1-9. https://izlik.org/JA28DH78TY.

EndNote

Duran Ö (01 Ocak 2026) Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) Kapsamında Demir Çelik Sektöründe Sürdürülebilirlik Stratejileri ve Emisyon Azaltım Yöntemlerinin Değerlendirilmesi. Çevre İklim ve Sürdürülebilirlik 2026 1–9.

IEEE

[1]Ö. Duran, “Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) Kapsamında Demir Çelik Sektöründe Sürdürülebilirlik Stratejileri ve Emisyon Azaltım Yöntemlerinin Değerlendirilmesi”, İTÜ Dergisi-E, sy 2026, ss. 1–9, Oca. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA28DH78TY

ISNAD

Duran, Özge. “Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) Kapsamında Demir Çelik Sektöründe Sürdürülebilirlik Stratejileri ve Emisyon Azaltım Yöntemlerinin Değerlendirilmesi”. Çevre İklim ve Sürdürülebilirlik. 2026 (01 Ocak 2026): 1-9. https://izlik.org/JA28DH78TY.

JAMA

1.Duran Ö. Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) Kapsamında Demir Çelik Sektöründe Sürdürülebilirlik Stratejileri ve Emisyon Azaltım Yöntemlerinin Değerlendirilmesi. İTÜ Dergisi-E. 2026;:1–9.

MLA

Duran, Özge. “Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) Kapsamında Demir Çelik Sektöründe Sürdürülebilirlik Stratejileri ve Emisyon Azaltım Yöntemlerinin Değerlendirilmesi”. Çevre İklim ve Sürdürülebilirlik, sy 2026, Ocak 2026, ss. 1-9, https://izlik.org/JA28DH78TY.

Vancouver

1.Özge Duran. Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) Kapsamında Demir Çelik Sektöründe Sürdürülebilirlik Stratejileri ve Emisyon Azaltım Yöntemlerinin Değerlendirilmesi. İTÜ Dergisi-E [Internet]. 01 Ocak 2026;(2026):1-9. Erişim adresi: https://izlik.org/JA28DH78TY