Das Erscheinen der vom Arbeitgeber zu leistenden Zahlung im türkischen und schweizerischen Recht im Rahmen der im Obligationenrecht für die Hinterbliebenen des verstorbenen Arbeitnehmers vorgesehenen Grundsätze

Öz

Während der rechtliche Bestand des Arbeitsvertrags zwischen dem Arbeitnehmer und dem Arbeitgeber fortgesetzt, ist die Rechtsfolge des Todes von dem Arbeitnehmer im türkischen Obligationenrecht geregelt, angelehnt an die allgemeine Regel im schweizerischen Obligationenrecht, und es gibt keine allgemeine Regel in dieser Richtung im Arbeitsrecht. Danach endet der Arbeitsvertrag mit dem Tod des Arbeitnehmers und der Vertrag mit den gesetzlichen Erben des verstorbenen Arbeitnehmers wird nicht fortgesetzt. Das Eintreten dieses Todesfalls ist mit der Verpflichtung des Arbeitnehmers vereinbar, die im Rahmen des Arbeitsvertrags übernehmende Arbeitsleistung persönlich zu erbringen. Mit einer späteren Änderung in der Schweiz wurde diese Regelung bezüglich der Auswirkung des Todes des Arbeitnehmers auf den Arbeitsvertrag um eine Zahlungsverpflichtung des Arbeitgebers an die Hinterbliebenen des verstorbenen Arbeitnehmers ergänzt, auch wenn der Tod eingetreten und der Arbeitsvertrag beendet ist. Danach hat der Arbeitgeber abhängig von der Betriebszugehörigkeit zum Zeitpunkt des Todes einen monatlichen oder zweimonatigen Lohn an die beschränkten Angehörigen des Arbeitnehmers zu zahlen. Dieses Recht, das nach der Änderung des schweizerischen Obligationenrechts vorgesehen war, wurde bis auf wenige Punkte ziemlich genau in das türkische Obligationenrecht übergenommen. Damit ist im türkischen Recht ein neues Recht an seine Stelle getreten, das beim Tod des Arbeitnehmers vom Arbeitgeber eingefordert werden kann, sofern bestimmte Voraussetzungen erfüllt sind. In dieser Studie werden nach der Erläuterung der Auswirkungen des Todes des Arbeitnehmers auf den Arbeitsvertrag die gesetzlichen Bestimmungen über die vom Arbeitgeber zu leistende Zahlung aufgrund des Todes von dem Arbeitnehmer in Obligationenrechts und Art 440 des türkischen Obligationenrechts, (das auf der Grundlage des Art. 338 Abs. 2 des Schweizerischen Obligationenrecht geschaffen wurde), der Begriff, mit dem diese Zahlung ausgedrückt werden soll, rechtliche Beschaffenheit der Zahlung, die Bedingungen des Zahlungsanspruchs, die berechtigten Personen (Begünstigten), die Höhe der Zahlung, die Berechnung des Zahlungsbetrags, die Verteilung des berechneten Betrags auf die Begünstigten, die Fälligkeit der Forderung, die anzuwendenden Zinsen, das Beginndatum der Zinsen, die Verjährungsfrist, die relative zwingende Charakter der Vorschrift, die Frage, ob die Arbeitnehmer, die türkischem Arbeitsgesetz unterliegen, und die Seeleute, die türkischem Seearbeitsgesetz unterliegen, einen Anspruch auf diese Zahlung haben und ob diese Zahlung zusammen mit der Abfindungsanspruch verlangt werden kann, wurde unter Berücksichtigung der Unterschiede zwischen der türkischen und der schweizerischen Rechtspraxis erörtert.

Anahtar Kelimeler

• Arbeitsvertrag
• Beendigung des Arbeitsvertrags
• Tod des Arbeitnehmers
• Lohnnachgenuss
• Hinterbliebene

Turkish and Swiss Law on the Payment to be made by the Employer to the Survivors of the Deceased Employee within the Framework of the Code of Obligations

Öz

The legal consequences of the death of the employee during the legal existence of the employment contract between the employee and the employer are regulated in the Code of Obligations, inspired by the general rule in the Swiss Code of Obligations, and there is no general regulation in this direction in the labour legislation. According to this rule, the employment contract is terminated upon the death of the employee, and the contract does not continue with the legal heirs of the deceased employee. The emergence of this result upon death agrees with the obligation of the employee to personally perform the work undertaken by the employee under the employment contract. In Switzerland, with a subsequent amendment, the obligation of the employer to make a payment to the survivors of the deceased employee has been added to this rule regarding the effect of the death of the employee on the employment contract, even if the death has occurred and the employment contract has been terminated. Accordingly, the employer is obliged to make a payment of one or two months’ wages, depending on the length of seniority at the date of death, to the relatives of the deceased employee. This right, which was expected following the amendment to the Swiss Code of Obligations, has been transferred almost verbatim to the Turkish Code of Obligations, except for a few points. Thus, a new right that can be claimed from the employer upon the death of the employee, provided that certain conditions are fulfilled, has taken its place in Turkish Law. In this study, after explaining the effect of the death of the employee on the labour contract, Article 338 of the SCO and Article 440 of the TCO, which is based on this regulation, will be discussed. The legal regulations regarding the payment to be made by the employer to the survivors of the employee due to the death of the employee, the term to be used to express the payment, the nature of the payment, the conditions of entitlement to payment, who the beneficiaries are, the amount of payment, the calculation of the amount of payment, the allocation of the calculated amount among the beneficiaries, the moment the receivable becomes due, the interest to be applied, The starting date of the interest, the statute of limitations, the relative mandatory character of the provision, the question of whether the workers subject to the Labour Law and the seafarers subject to the Maritime Labour Law have the right to demand this payment, and whether the payment in question can be demanded together with the severance pay, are discussed by taking into consideration the differences between the Turkish and Swiss Law practise.

Anahtar Kelimeler

• Labour contract
• termination of labour contract
• death of worker
• subsequent salary payment
• survivors

Kaynakça

1. A. Can Tuncay, Hukuki Yönden Basında İşçi - İşveren İlişkileri (Evrim, 1989) google scholar
2. Adrian Staehelin, Zürcher Kommentar zum Schweizerischen Zivilgesetzbuch, Der Arbeitsvertrag: Art. 330b - 355 OR, Art. 361 - 362 OR, Kommentar zum schweizerischen Zivilrecht, Obligationenrecht, Kommentar zur 1. und 2. Abteilung (Art. 1 - 529 OR), (Schulthess Juristische Medien, 2014) google scholar
3. Ali Güzel, İHU, İşK. 14, No. 49 google scholar
4. Angela Hensch, ‘Tod des Arbeitnehmers’ (2016) AJP google scholar
5. Anina Kuoni, Arbeitsrecht (Schulthess Juristische Medien, 2020) google scholar Arzu Arslan Ertürk, ‘Türk Borçlar Kanunu’nun Hizmet Sözleşmesine İlişkin Hükümlerinin İş Kanunu Üzerindeki Etkisi’, İş Hukukunda Genç Yaklaşımlar (İstanbul, 2014) 49 google scholar
6. Başak Güneş/Faruk Barış Mutlay, ‘Yeni Borçlar Kanununun “Genel Hizmet Sözleşmesi”ne İlişkin Hükümlerinin İş Kanunu ve 818 sayılı Kanunla Karşılaştırılarak Değerlendirilmesi’ (2011) 30 Çalışma ve Toplum Dergisi 231 google scholar
7. Bektaş Kar, Deniz İş Hukuku (Yetkin Yayınları, 2021) google scholar
8. Boris Etter/Marcel Stucky, Stampflis Handkommentar, Arbeitsvertrag (Staempfli Verlag, 2021) google scholar

9. Corinne Widmer Lüchinger/David Oser, Basler Kommentar zum Schweizerischen Privatrecht, Obligationenrecht I (Art. 1 - 529 OR) (7. Auflage, Basel, 2019). google scholar
10. Didem Yardımcıoğlu, Türk İş ve Sosyal Güvenlik Hukukunda Mevsimlik İş Sözleşmesi, (On İki Levha Yayıncılık, 2020) google scholar
11. Ebru Erener, Türk İş Hukukunda Asgari Süreli İş Sözleşmesi (On İki Levha Yayıncılık, 2017) google scholar
12. Eda Karaçöp/Efe Yamakoğlu, ‘6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun Hizmet Sözleşmesine İlişkin Hükümleri ve İş Kanunları ile İlişkisi’ (2013) 38 Legal İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku Dergisi 83 google scholar
13. Ercan Akyiğit, Kıdem Tazminatı (Seçkin Yayıncılık, 2010) google scholar
14. Ercan Akyiğit, ‘Ölüm ve İş İlişkisindeki Yeni Sonuçları’ (2011) 22 Sicil 32 google scholar
15. Erdem Özdemir, ‘Yeni Borçlar Kanunu’nun İş Sözleşmesinin Sona Ermesine İlişkin Hükümlerinin 4857 sayılı Kanun Kapsamındaki İş İlişkilerine Etkisi’ (2012) 27 Sicil 25 google scholar
16. Ercüment Özkaraca, ‘Ölüm Tazminatı (Karar İncelemesi)’ (2022) 454 Tekstil İşveren, Haziran 2 google scholar
17. Faruk Barış Mutlay/Bülent Ferat İşçi, ‘İşçilik Alacaklarının Muaccel Olduğu Anlar ve Zamanaşımı Süreleri ile Zamanaşımı Bakımından Özellik Arz Eden Bazı Durumların Değerlendirilmesi’ (2019) 64 Legal İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku Dergisi 1491 google scholar
18. Frank Emmel, Handkommentar zum Schweizer Privatrecht, Vertragsverhaltnisse Teil 2: Arbeitsvertrag, Werkvertrag, Auftrag, GoA, Bürgschaft, Art. 319 - 529 OR (3. Aufl., Zürich 2016) google scholar
19. Gülsevil Alpagut, ‘Türk Borçlar Kanununun Hizmet Sözleşmesinin Devri, Sona Ermesi, Rekabet Yasağı, Cezai Şart ve İbranameye İlişkin Hükümleri’ (2011) 31 Legal İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku Dergisi 913 google scholar
20. Gülsevil Alpagut, ‘Türk Borçlar Kanununun Hizmet Sözleşmesinin Devri, Sona Ermesi, Rekabet Yasağı, Cezai Şart ve İbranameye İlişkin Hükümleri’, Çalışma Hayatı Açısından Yeni Borçlar Kanunu ve Ticaret Kanunu Semineri (TİSK, Ankara 2012) 124 google scholar
21. Hamdi Mollamahmutoğlu/Muhittin Astarlı/Ulaş Baysal, İş Hukuku Ders Kitabı, Cilt 1: Bireysel İş Hukuku (Lykeion Yayınları, 2022) google scholar
22. İpek Kocagil, ‘İşçinin Ölümünün İş İlişkisi Bakımından Sonuçları’ (2014) 20/1 Marmara Üniversitesi google scholar
23. Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Prof. Dr. Ali Rıza Okur’a Armağan 429 google scholar
24. Jürg Brühwiler, Kommentar zum Einzelarbeitsvertrag, Art. 319 - 343 OR (3. Aufl., 2014) google scholar
25. Jolanta Kren Kostkiewicz/Stephan Wolf/Marc Amstutz/Roland Frankhauser, Orell Füssli Kommentar OR (3. Aufl., 2016) google scholar
26. Kenan Tunçomağ/Tankut Centel, İş Hukukunun Esasları (10. Bası, Beta Yayınları, 2022) google scholar
27. Kübra Doğan Yenisey, ‘Hizmet Sözleşmesi’ Türk Borçlar Kanunu Sempozyumu: Makaleler -Tebliğler (2012) google scholar
28. Manfred Rehbinder/Jean-Fritz Stöckli, Berner Kommentar, Der Arbeitsvertrag, Art. 331 - 355 und Art. google scholar
29. 361 - 362 OR, Schweizerisches Zivilgesetzbuch, Das Obligationenrecht, (Stampfli Verlag, 2014) google scholar
30. Mehmet Nusret Bedük, Deniz İş Sözleşmesi (Ekin Yayınevi, 2012) google scholar
31. Mustafa Alp, ‘Yeni Borçlar Kanununun İş Hukuku’na Etkileri’ İzmir Barosu İş Hukuku Günleri - II, Uluslararası Sözleşmelerin İş ve Sosyal Güvenlik Hukukumuzda Uygulama Sorunları Sempozyumu (2013) google scholar
32. Mustafa Alper Gümüş, Borçlar Hukuku Özel Hükümler Cilt - 1 (3. Bası, Vedat Kitapçılık, 2013) google scholar
33. Müjdat Şakar, Basın İş Hukuku (Beta Yayınları, 2002) google scholar
34. Münir Ekonomi, İş Hukuku, Cilt 1, Ferdi İş Hukuku (3. Bası, İstanbul Teknik Üniversitesi Vakfı, 1987) google scholar
35. Münir Ekonomi, İHU, İşK.17, No. 16. google scholar
36. Nuri Çelik/Nurşen Caniklioğlu/Talat Canbolat/Ercüment Özkaraca, İş Hukuku Dersleri (36. Bası, Beta Yayınları, 2023) google scholar
37. Nurşen Caniklioğlu, ‘Türk Borçlar Kanununun Hizmet Sözleşmesinin Kurulmasına, Tarafların Hak ve Borçlarına, Hizmet Sözleşmesinin Devrine ve Sona Ermesine İlişkin Hükümleri’ Çalışma Yaşamının Güncel Sorunları ve Mevzuatımızdaki Yeni Gelişmeler, (2014) google scholar
38. Nurşen Caniklioğlu, ‘Türk Borçlar Kanunu - İş Kanunu İlişkisi ve Türk Borçlar Kanununun Bazı Hükümlerinin İş Kanunu Açısından Değerlendirilmesi’ 10. Yılında İş Kanunu Semineri (TİSK, 2014) google scholar
39. Nurşen Caniklioğlu, ‘İş Kanununun 10. Yılında Belirli Süreli İş Sözleşmesi ile Kısmi Süreli İş Sözleşmesi ve Uygulamada Yaşanan Sorunlar’, 10. Yılında 4857 Sayılı İş Kanunu Sempozyumu 26 - 27 Nisan 2013 (Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayını, 2016) google scholar
40. Ömer Ekmekçi/Esra Yiğit, Bireysel İş Hukuku (5. Bası, On İki Levha Yayıncılık, 2023) google scholar
41. Öner Eyrenci/Savaş Taşkent/Devrim Ulucan/Esra Baskan, İş Hukuku, (10. Bası, Beta Yayınları, 2020) google scholar
42. Polat Soyer, ‘Hizmet Sözleşmesinin Sona Ermesine İlişkin “Yeni” Türk Borçlar Kanunu Hükümleri ve Türk İş Hukuku Bakımından Önemi’ (2011) 22 Sicil 12 google scholar
43. Polat Soyer, ‘6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nda Yer Alan “Genel Hizmet Sözleşmesi”ne İlişkin “Bazı” Hükümlerin İş Hukuku Açısından Önemi’ Kadir Has Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İş Hukukunda Güncel Sorunlar (2) (Kadir Has Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları, 2012) google scholar
44. Sabahattin Yürekli, Türk Borçlar Kanununa Göre Hizmet Sözleşmesinin Sona Ermesi (3. Bası, Seçkin Yayınevi, 2016) google scholar
45. Sarper Süzek, İş Hukuku (23. Bası, Beta Yayınları 2023) google scholar
46. Stefan Rieder, ‘Sind Ferienentschadigungen vererbbar?’ (2012) AJP google scholar
47. Ş. Esra Baskan, ‘6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu Hükümleri Çerçevesinde Ölümün Hizmet Sözleşmesine Etkisi ve Yeni Bir Tazminat: Ölüm Tazminatı’ (2013) 104 Türkiye Barolar Birliği Dergisi 55 google scholar
48. Tankut Centel, İş Hukuku, Cilt: I, Bireysel İş Hukuku (Beta Yayınları, 1994) google scholar
49. Ullin Streiff /Adrian von Kaenel/Roger Rudolph, Arbeitsvertrag, Praxiskommentar zu Art. 319 -362 OR (7. Aufl., Zürich/Basel/Genf 2012) google scholar
50. Ünal Narmanlıoğlu, Türk Hukukunda Kanundan Doğan Kıdem Tazminatı (Fakülteler Matbaası, 1973) google scholar
51. Ünal Narmanlıoğlu, İş Hukuku, Ferdi İş İlişkileri I, (Beta Yayınları, 2014) google scholar
52. Wolfgang Portmann/Isabelle Wildhaber, Schweizerisches Arbeitsrecht (4th edition, Dike Verlag, 2020) google scholar
53. Yeliz Bozkurt Gümrükçüoğlu, Belirli Süreli İş Sözleşmesi (Vedat Kitapçılık, 2012) google scholar