Accessing Children’s Right to Play in Türkiye within the Fundamental Principles of the United Nations Convention on Children’s Rights

Yıl 2025, Sayı: 77, 131 - 151, 21.01.2026

Burçak Bal Yalçın

https://doi.org/10.26650/annales.2025.78.1626556

https://izlik.org/JA33SL58WH

Öz

In this study, the legal characteristics and the accessibility of the right to play, accepted as a fundamental children’s right in United Nations Convention on the Rights of Child (UNCRC), are analyzed within the context of Tü rkiye. This analysis considers the issue regarding the fundamental principles of the UNCR: non-discrimination, the best interest of the child, the right to survival and development and the views of the child. According to Article 31/1 of the UNCRC, “States Parties recognize the right of the child to rest and leisure, to engage in play and recreational activities appropriate to the age of the child and to participate freely in cultural life and the arts.” The barriers to accessibility of the right to play result in the violation of the fundamental principles of the UNCRC and the UNCRC itself. The importance and the legal characteristics of the right to play has been addressed within the scope of the adults’ approaches in the field of urban, educational and cultural policies and examined in the context of the barriers faced by particular groups and exceptions. This paper aims to promote the mentioned right as a fundamental right by examining the legislation and practice in Türkiye.

Anahtar Kelimeler

Children’s rights , fundamental principles of UNCRC , Article 31 of the UNCRC , right to play , accessing right to play , barriers on right to play

Kaynakça

• Abbasoğlu Ermiyagil M.S. and Sunalp Gü rç ınar C., ‘Kentsel Mekânın Gelişiminde Çocuk Oyun Alanlarının Rolü: K.K.T.C’de Yeni Kent Gönyeli Örneği’ (2015) (17) Kent ve Çocuk, 12-46. google scholar
• Akbulut Gün Ö., ‘Çocuk ve Oyun Hakkı’ (2016) İstanbul Barosu Çocuk Hakları Merkezi 23 Nisan Özel Broşürü, 102-109. google scholar
• Akıllıoğlu T., Çocuk Haklarına Dair Sözleşme (AÜSBF İnsan Hakları Merkezi Yayınları 1995). google scholar
• Akyüz E., ‘Ç ocuk Hakları Sö zleş mesinin Temel İlkeleri Iş ığ ında Ç ocuğ un Eğ itim Hakkı’ (2001) (151) Milli Eğ itim Dergisi [https://dhgm.meb.gov.tr/yayimlar/dergiler/Milli_Egitim_Dergisi/151/akyuz.htm](https://dhgm.meb.gov.tr/yayimlar/dergiler/Milli_Egitim_Dergisi/151/akyuz.htm) accessed 12 August 2024. google scholar
• Akyüz E., Çocuk Hukuku, Çocukların Hakları ve Korunması, (7th edn, Pegem Akademi 2020). google scholar
• Alan B., ‘Çocuk Dostu Kent Uygulamaları: Londra ve Bursa Kentlerinin Karşılaştırılması’11. Türkiye Lisansüstü Çalışmalar Kongresi Mardin, Bildiriler Kitabı, Editörler: Talha Erdoğmuş, Şeyda Karabatak (Mimarlık ve Şehircilik, Siyaset Bilimi, Sosyal Politikalar ve Tarih 2023), 29-50. google scholar
• Algan M., Anayasa Hukukunda Çocuk Hakları (On İki Levha Yayıncılık 2021). google scholar
• Başaran Uysal A., ‘Çocuk Oyun Alanlarının Geliştirilmesinde Bir Yerel Katılım Deneyimi’, (2015) 10(3) MEGARON, 423-439. google scholar
• Birol Özerk G., ‘21. Yüzyıl Kentinde Çocuk Olmak’, (2014) (16) Çocuk ve Mimarlık, 14-17. google scholar
• Churchman A., ‘Is There a Place for Children in the City?’, (2003) 8(2) Journal Urban Design, 99-111. google scholar
• Committee on the Rights of the Child, ‘General Comment No.7 (2005) Implementing child rights in early childhood’[https://www2.ohchr.org/english/bodies/crc/docs/AdvanceVersions/GeneralComment7Rev1.pdf](https://www2.ohchr.org/english/bodies/crc/docs/AdvanceVersions/GeneralComment7Rev1.pdf) accessed 25 July 2024. google scholar
• Committee on the Rights of the Child, ‘General Comment No.12 (2009) The right of the child to be heard’ <[https://www2.ohchr.org/english/bodies/crc/docs/advanceversions/crc-c-](https://www2.ohchr.org/english/bodies/crc/docs/advanceversions/crc-c-) gc-12.pdf> accessed 25 July 2024. google scholar
• Committee on the Rights of the Child, ‘General comment No.17 (2013) on the right of the child to rest, leisure, play, recreational activities, cultural life and the arts (art.31)2 [https://digitallibrary.un.org/record/778539?ln=en&v=pdf](https://digitallibrary.un.org/record/778539?ln=en&v=pdf) accessed 25 July 2024. google scholar
• Committee on the Rights of the Child, ‘General Comment No.26’ (2023) on children’s rights and the environment, with a special focus on climate change’ [https://digitallibrary.un.org/record/4019975?v=pdf](https://digitallibrary.un.org/record/4019975?v=pdf) accessed 25 July 2024. google scholar
• Committee on the Rights of the Child, (2023) ‘Concluding observations on the combined fourth and fifth periodic reports of Türkiye’[https://digitallibrary.un.org/record/4013415?ln=en&v=pdf](https://digitallibrary.un.org/record/4013415?ln=en&v=pdf) accessed 16 October 2024 (CRC/C/TUR/CO/5-6). google scholar
• Çakırer Özservet Y., ‘Aile Dostu Kent için Kavramsal Analiz’ (2015) Aile Dostu Kent Etüt Araştırma Raporu, 53-160. google scholar
• Çakırer Özservet Y., ‘Çocuk Dostu Belediyecilik’ (2015) İller ve Belediyeler Dergisi, 38-43. google scholar
• Çakırer Özservet Y., ‘Çocuklar İçin Katılımcı Yerel Yönetimler’, Çocuk Katılımı, Editör: Doç. Dr. Ercümen Erbay (Nobel 2016), 91-130. google scholar
• Çakırer Özservet Y., ‘Kent havası çocuğu özgür kılar mı?’ Çocuk Üzerine Araştırmalar, Editörler: Uludağ G. and Altunbay M. (Astana 2018), 87-109. google scholar
• Çeliktaş Özdamar D., ‘Almanya’da, Özellikle Berlin Eyaleti’nde Çocuk Bahçeleri (Oyun Alanları) ile İlgili Hukukî Düzenleme ve Türk Hukuku’nda Durum’ (2000) Prof. Dr. Seyfullah EDİS’e Armağan, 187-21. google scholar
• Çocuk İzi İzmir Çocuk Araştırmaları Ağı, ‘Oyun Hakkına Yerelden Bakmak: Konak İlçesi Örneği’[https://www.sivilsayfalar.org/raporlar/izmir-cocuk-calismalari-agi-oyun-](https://www.sivilsayfalar.org/raporlar/izmir-cocuk-calismalari-agi-oyun-) hakkina-yerelden-bakmak-konak-ilcesi-ornegi/> accessed 9 July 2024. google scholar
• Çocuk İzi İzmir Çocuk Çalışmaları Ağı, ‘Çocuklar Bayraklı İlçesindeki Oyun Parklarını İzliyor’< [https://etkiniz.eu/blog/cocuk-izi-bayrakli/](https://etkiniz.eu/blog/cocuk-izi-bayrakli/)> accessed 9 July 2024 google scholar
• Davey C. and Lundy L., ‘Towards Greater Recognition of the Right to Play: An Analysis of Article 31 of the UNCRC’ (2011) 25 Children&Society, 3-14. google scholar
• Değ irmencioğ lu S., ‘Tersten Katılım: Katılım Hakkı Ü.zerine Bir Değ erlendirme’ Birleş miş Milletler Ç ocuk Haklarına Dair Sö zleş me’nin 20. Yılında Tü rkiye’de Ç ocuk Hakları (Maya Akademi ve Sosyal Hizmet Uzmanları Derneğ i Genel Merkezi Yayını 2010). google scholar
• Dereli M. and Uludağ G., ‘Bir Hak Olarak ‘Oyun’: Çocukların Oyun Hakkı’ (2013) 100 Ç oluk Ç ocuk Anne Baba Eğ itimci Dergisi, 26-27. google scholar
• Eraslan E., ‘Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü Türkiye’nin Çocuk Koruma Politikaları’, (2022) TİHEK Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin Kabulünün 32. Yılında Çocuk Hakları Sempozyumu, 74-83. google scholar
• Erbay E., ‘Çocukların Katılım Hakkı Üzerine Bir Türkiye Değerlendirmesi’ (2013) 2(1) İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 38-54. google scholar
• Erman O., ‘Kent Yaşamında Çocuk’, (2014) (16) Çocuk ve Mimarlık, 10-14. google scholar
• Esgin Günder E., ‘COVID-19 Pandemi Sürecinde Türkiye’de Çocuk Hakları’, (2021) 7(14) Journal of Social Research and Behavioral Sciences, 137-149. google scholar
• Fendoğlu H.T., Çocuk Hukuku (2 nd edn, Yetkin Yayınları 2021). google scholar
• Glos A., ‘Children’s right to play in times of war’ (2023) Bioethics, 1-15. google scholar
• Gören Z., ‘Çocukların Temel Haklarının Anayasal Garantisi’, (2012) (22) İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 10. Yıl’a Armağan, s.45-105. google scholar
• Güngör Göksu G., ‘Çocuk Dostu Şehirlerin Kurulmasında Çocuklara Duyarlı Bütçelemenin Önemi ve Rolü’ (2018) (110), s.157-171. google scholar
• Gürbüz D.Ö., ‘Geleneksel Çocuk Oyunları ve Eğitimsel İşlevleri: Emirdağ Örneği’ (2016) 11(14) Turkish Studies International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 529-564. google scholar
• Hart R.A., Children’s Participation: From Tokenism to Citizenship (UNICEF Innocenti Essays 1992). google scholar
• Hodgkin R. and Newell P., Implementation Handbook Fort he Convention Rights of the Child, (fully revised 3rd edn, United Nations Publications 2007). google scholar
• International Play Association, ‘Promoting the Child’s Right to Play’ IPA Global Consultations On Children’s Right to Play Report (August 2010) [https://www.harryshier.net/docs/IPA_Global_Report_summary.pdf](https://www.harryshier.net/docs/IPA_Global_Report_summary.pdf) accessed 25 August 2024. google scholar
• International Play Association, ‘Declaration on the Importance of Play’, (2014) 2and 3 [http://ipaworld.org/wp-content/uploads/2015/05/IPA_Declaration-FINAL.pdf](http://ipaworld.org/wp-content/uploads/2015/05/IPA_Declaration-FINAL.pdf) accessed 25 August 2024; google scholar
• İnal K., ‘Modern Çocuk Oyunlarının Araçsallaştırılması’ in Çocuk Hakları ve Siyaset (2 nd edn, Yeni İnsan Yayınevi 2018), 135-157. google scholar
• İstanbul Büyükşehir Belediyesi, İstanbul Oyun Master Planı, (2019) Editör: Prof. Dr. Yasin Çağatay Seçkin (ed) <[https://yesil.istanbul/storage/public/2022/08/02/62e903f255b55-](https://yesil.istanbul/storage/public/2022/08/02/62e903f255b55-) oyun- master- plani.pdf> accessed 1 July 2024 google scholar
• İyikul D., ‘Kentte Çocukların Oyunu İçin Veriye Dayalı Strateji Geliştirme’ (2021/2) TESEV Değerlendirme Notları, 1-14. google scholar
• Kamu Denetçiliği Kurumu, KDK (Çocuk) Kararlarımız,< [https://www.kdkcocuk.gov.tr/kararlarimiz](https://www.kdkcocuk.gov.tr/kararlarimiz)> accessed 23 October 2024 google scholar
• Koç, E. ‘Atatürk, Cumhuriyet ve Çocuk Ruhu’ (2010) (45) Atatürk üniversitesi Türk İnkilâp Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, 71-82. google scholar
• Kurt S., ‘Çocuk Haklarına İlişkin Temel Uluslararası Belgeler ve Türkiye Uygulaması’ (2016) (36) Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 99-127. google scholar
• Lester S. and Russell W., Children’s right to play: An examination of the importance of play in the lives of children worldwide, (2010) (57) The Hague, The Netherlands: Bernard van Leer Foundation Working Paper. google scholar
• Lott N., ‘The Right to Play’ (2020) The University of Nottingham PHD Thesis. google scholar
• Lott N., ‘Establishing the Right to Play as an Economic, Social and Cultural Right’ (2022) 30 The International Journal of Children’s Rights, 755-784. google scholar
• Lott N., ‘A Framework for Implementing the Right of the Child to Play: Space, Time, Acceptance, Rights-Onformed (2024) (17/2024) UCL Research Paper Series . google scholar
• Mamur Işıkçı Y., ‘Sosyal Politika Açısından Türkiye’de Çocuk Hakları Sorunu: Alana İlişkin Bir Araştırma’ (İnönü Üniversitesi Yayımlanmamış Doktora Tezi 2013). google scholar
• Mamur Işıkçı Y., ‘Çocuk Haklarının Geliştirilmesinde Çocuk Katılım Mekanizmalarının Etkinliği Üzerine Bir Örnek Olay İncelemesi: Ankara Büyükşehir Belediyesi Çocuk Meclisi Çalışmaları’, (2010) (17) Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 457-481. google scholar
• Meire J., ‘Qualitative research on children’s play: a review of recent literature’ Several Perspective on Children’s Play: Scientific Reflections for Practitioners, Edits: Jambour, T. and Van Gils, J. (Antwerp: Garant 2007). google scholar
• Memiş L., ‘Yerel Yö netimlerin Ç ocuğ a Yö nelik Ö rgü tlenmesi ve Politikaları: Seç ilmiş Ülkeler Üzerinden Bir Değ erlendirme’ (2020) 12(22) Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 39- 56. google scholar
• Mrnjaus K., ‘The Child’s Right to Play?’ (2014) (16) Crotian Journal Education, 217-233. google scholar
• Nilüfer Belediyesi, ‘Oyun Engel Tanımaz Parkı’,[https://www.nilufer.bel.tr/kategoriler/tesisler/spor-tesisleri/oyun-engel-tanimaz-parki?/niluferbelediyesi-365-oyun_engel_tanimaz_parki](https://www.nilufer.bel.tr/kategoriler/tesisler/spor-tesisleri/oyun-engel-tanimaz-parki?/niluferbelediyesi-365-oyun_engel_tanimaz_parki) accessed 15 october 2024. google scholar
• Oktay E. and Pekküçükşen Ş., ‘Çocuk Odaklı Yerel Politkalar ve Parka Hapsedilen Çocukluk’(2017) 14(40) Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 309-318. google scholar
• Oyun Hareketi Derneği, [https://www.oyunhareketidernegi.com/](https://www.oyunhareketidernegi.com/) accessed 15 october 2024. google scholar
• Oyuna İhtiyaç Var, <[https://www.oyunaihtiyacvar.org/oyun-hakki](https://www.oyunaihtiyacvar.org/oyun-hakki) accessed 20 December 2024. google scholar
• Ozansoy C., ‘Öznesini Arayan Nesneler: Çocuk ve Çocuk Hakları’ (1999) (1) Türkiye Barolar Birliği Dergisi, 39-62. google scholar
• Özbay E.G., ‘Çocuk Hakları Perspektifinden Hızlı ve Çarpık Kentleşmenin Sonuçlarının Çocuk Üzerine Etkilerinin Değerlendirilmesi’ (2019) 4(8) Çocuk ve Medeniyet, 173-194. google scholar
• Özbek Dalyan D. and Ataman Figanmeşe İ., ‘Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’ (Kitap İncelemesi) (1996) (1-2) Milletlerarası Hukuk ve Milletlerarası Özel Hukuk Bülteni, 215-220. google scholar
• Özdemir H. and Ruhi A.C., Çocuk Hukuku (7 the edn, On İki Levha Yayıncılık 2024). google scholar
• Postman N., Çocukluğun Yokoluşu (İmge Kitabevi 1995). google scholar
• Presidency of the Republic of Türkiye, The Twelfth Development Plan (2024-2028) (2023), < [https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2024/06/Twelfth-Development-](https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2024/06/Twelfth-Development-) Plan_2024-2028.pdf> accessed 15 August 2024 google scholar
• Republic of Türkiye Ministry of Family and Social Services, Türkiye Child Rights Strategy Document and Action Plan (2023-2028) [https://www.aile.gov.tr/media/134387/c-ocuk-](https://www.aile.gov.tr/media/134387/c-ocuk-) haklari-strateji-belgesi-ve-eylem- plani-2023-ingilizce.pdf> accessed 15 August 2024, google scholar
• Rico A.P. and Bantulà J., ‘Children’s Right to Play and Its Implementation: A Comparative, Internationa Perspective’ (2021) 10(2) Journal of New Approaches in Educationa Research, 279-294. google scholar
• Riggio E., ‘Child friendly cities: good governance in the best interests of the child’, (2002) 14(2) Environment&Urbanization, 45-58. google scholar
• Sarıaslan Senyen H.M. and Erdoğ an E., ‘Kamusal Çocuk Oyun alanlarında Güvenliğin Avrupa Standartları Üzerinden Değerlendirilmesi’, (2019) 21 (3) Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 665-684. google scholar
• Serozan R., Çocuk Hukuku (Vedat Kitapçılık 2005). google scholar
• Rengarenk Umutlar Derneği, Suriçi’nde Çocuk Olmak Suriçi’nde Çocukların Oyun Hakkını İzleme Raporu (2021)[https://www.stgm.org.tr/sites/default/files/2021-06/suricinde-cocuk-olmak_0.pdf](https://www.stgm.org.tr/sites/default/files/2021-06/suricinde-cocuk-olmak_0.pdf) accessed 1 July 2024 google scholar
• Şahin Caner A., ‘Kat Mülkiyeti Kanunu Kapsamında Çocukların Ortak Yerlerde Oyun Oynama Haklarının Sınırlandırılması Sorunu’ (2024) (60) Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, 401-422. google scholar
• Şirin M.C., ‘Çocuk Hukuku Ne Değildir?’ (2016) (1) Çocuk ve Medeniyet, 49-59. google scholar
• Şirin M.C., ‘Çocuğun Yararı Gözüyle Çocuğun Yüksek Yararı İlkesine Bakış’ (2019) 4 (8) Çocuk ve Medeniyet, 219-240. google scholar
• Şirin M.C., ‘Tom Liefaard ile Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin 30 Yılı Üzerine Söyleşi’ (2019) 4 (8) Çocuk ve Medeniyet, 241-246. google scholar
• T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, ‘Çocuk Hakları ve Türkiye Uygulaması 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı Özel Yayını’ (2021),[https://www.aile.gov.tr/media/75943/cocuk-politikalari-serisi-23-nisan-ozel-yayini.pdf](https://www.aile.gov.tr/media/75943/cocuk-politikalari-serisi-23-nisan-ozel-yayini.pdf) accessed 07.10.2024. google scholar
• Tandoğan O., ‘Çocuk İçin Daha Yaşanılır Bir Kentsel Mekan: Dünyadan Gerçekleştirilen Uygulamalar’, (2014) 9(1) MEGARON, 19-33. google scholar
• Topaç N and Musa Bardak M. And Ünal D.D., ‘Çocuğun Oyun Hakkı ve Oyun Hakkına Erişememe Sebepleri’ 5. Uluslararası Sosyal Beşeri ve Eğitim Bilimleri Kongresi, 5 th International Congress On Social Sciences-Humanities and Education, Editör: Prof. Dr. Giray Saynur Derman (Güven Plus Grup A.Ş. Yayınları 2019), 675-680. google scholar
• UNICEF, [https://www.unicef.org/parenting/day-of-play](https://www.unicef.org/parenting/day-of-play) accessed 12 December 2024. google scholar
• UNICEF, ‘Policy Brief: the Impact of COVID-19 on Children’ < [https://www.unicef.org/turkiye/en/documents/impact-covid-19-](https://www.unicef.org/turkiye/en/documents/impact-covid-19-) children%20accessed%2030> accessed 30 August 2024. google scholar
• UNICEF, ‘Building a Child Friendly City’, <[https://www.childfriendlycities.org/building-%09child-friendly-city](https://www.childfriendlycities.org/building-%09child-friendly-city), google scholar
• )[[https://www.childfriendlycities.org/building-](https://www.childfriendlycities.org/building-) child-friendly-city];> accessed 25 October 2024.UNICEF, ‘What is a child friendly city?’,< [https://www.childfriendlycities.org/what-is-a-child-friendly-city](https://www.childfriendlycities.org/what-is-a-child-friendly-city)>, accessed 25 September 2024. google scholar
• UNICEF Türkiye, ‘Child Friendly Cities’,<[https://www.unicef.org/turkiye/en/child-friendly-cities](https://www.unicef.org/turkiye/en/child-friendly-cities) >, >, accessed 07 October 2024. google scholar
• United Nations, Convention on the Rights of the Child (1989)<([https://www.ohchr.org/en/instruments-mechanisms/instruments/convention-rights-child](https://www.ohchr.org/en/instruments-mechanisms/instruments/convention-rights-child)> accessed 26 July 2024. google scholar
• United Nations, ‘International Day of Play 11 June’, <[https://www.un.org/en/observances/international-day-of-](https://www.un.org/en/observances/international-day-of-) play#:~:text=The%20first%2Dever%20International%20Day,thrive%20to%20their%2 0full%20potential> accessed 25 December 2024. google scholar
• Waters-Davies J., Introduction to Play (SAGE Publications 2022). google scholar
• Yanez, K.K.L., ‘Children’s Participation Process’ (2005) 20(1) Journal of Planning Literature, 3-14. google scholar
• Yerel İz, ‘Good Practices: Localisation of Sustainable Development Goal’,< [https://www.local2030.org/library/587/Good-Practices-Localization-of-Sustainable-Development-Goal.pdfZ](https://www.local2030.org/library/587/Good-Practices-Localization-of-Sustainable-Development-Goal.pdfZ)> accessed 15 October 2024. google scholar
• Yılmaz S. and Bulut Z., ‘Kentsel Mekanlarda Çocuk Oyun alanlarının Yeri ve Önemi: Erzurum Örneği’ (2003) 158 Milli Eğitim Dergisi [https://dhgm.meb.gov.tr/yayimlar/dergiler/Milli_Egitim_Dergisi/158/yilmaz.htm](https://dhgm.meb.gov.tr/yayimlar/dergiler/Milli_Egitim_Dergisi/158/yilmaz.htm) accessed 24 September 2024. google scholar