Uluslararası Sözleşmeler Işığında Türk Hukukunda Çocuk Pornografisi Kavramı

Öz

Çocukların istismarının en uç noktasını çocuk pornografisi teşkil etmektedir. Bu nedenle çocuk pornografisinin önlenmesi için uluslararası düzenlemeler yapılmış ve bu düzenlemelerde devletlerin kendi iç hukuklarında çocuk pornografisine ilişkin fiilleri suç olarak düzenlemelerine ilişkin çağrılarda bulunulmuştur. Bu doğrultuda da çocuk pornografisi birçok ülkede suç olarak düzenlenmiş ve çocuklar korunmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda her ne kadar birçok uluslararası ve ulusal düzenlemede konuya ilişkin çeşitli tanımlar bulunsa da günümüzde hala kavramın içeriğine ilişkin problemli noktalar bulunmaktadır. Bunların çözümü adına çalışma kapsamında uluslararası mevzuatlarda ve mahkeme kararlarında verilen tanımlara ve bu tanımlarda vurgulanan çocuk pornografisinin değişik boyutlarına ve özellikle problemli noktalara değinilecektir. Bu kapsamda çocuk pornografisi kavramına ilişkin olarak genel bir çerçeve çizilmeye çalışılacaktır. Kavramın içeriğinin doldurulması bu kapsamda kalan suçların kapsamının belirlenmesi açısından oldukça önemlidir.

Anahtar Kelimeler

• Çocuk pornografisi
• Müstehcenlik
• Çocuğun yüksek yararı

The Concept of Child Pornography in Turkish Law in Consideration of International Conventions

Öz

Child pornography tops the list of child abuse. For this reason, international regulations have been made to prevent child pornography, and states have been requested to regulate acts related to child pornography as crimes within their domestic laws. Accordingly, child pornography has been regulated as a crime in many countries with the aim of protecting children. In this context, although various definitions exist regarding the concept of child pornography in many international and national regulations, problematic issues still exist regarding the contents of the concept. In order to provide a legal remedy, this study will discuss within its scope the definitions provided in international regulations and court decisions, as well as the different dimensions of child pornography these definitions emphasize, especially the problematic points. In this context, the study will attempt to draw a framework for the concept of child pornography. Filling out the content of the concept will also be substantial in terms of determining the scope of the crime.

Anahtar Kelimeler

• Child pornography
• obscenity
• children’s best interests

Kaynakça

1. ABD Kongre Araştırma Servisi (Congressional Research Service), ‘Müstehcenlik, Çocuk Pornografisi ve Ahlaka Aykırılık: Kısa Arkaplan ve Mevcut Gelişmeler’ (Türker Ertaş tr) in Yener Ünver (ed), İnternet Hukuku, Karşılaştırmalı Güncel Ceza Hukuku Serisi 13, Jan C. Joerden’a Armağan, (Seçkin Yayıncılık 2013) 360-369. google scholar
2. Anayasa Mahkemesi, İrfan Sancı Başvurusu, Başvuru No: 2018/5652, 30/03/2022, google scholar
3. Baier H, ‘Die Bekampfung der Kinderpornografie auf der Ebene von Europaischer Union und Europarat’ [2004] ZUM 39-52. google scholar
4. Beech A R, Elliott I A, Birgden A ve Findlater D, ‘The Internet and Child Sexual Offending: A Criminological Review’ [2008] (13) Aggression and Violent Behavior 216-228. google scholar Benzer R, ‘Siber Suçlar ve Teorik Yaklaşımlar’ in Hüseyin Çakır, Mehmet Serkan Kılıç (eds), Güncel Tehdit: Siber Suçlar (Seçkin Yayıncılık 2014). google scholar
5. Cambridge Dictionary google scholar
6. Cambridge Dictionary google scholar
7. Council Framework Decision 2004/68/JHA of 22 December 2003 on Combating The Sexual Exploitation of Children and Child Pornography, google scholar
8. Çam Ş, ‘Çocuk Pornografisi Tartışmalarına İlişkin Sorular’ [2003] 1 (2) İletişim Araştırmaları Dergisi 55-86. google scholar

9. Çubukçu A, ‘İnternet Düzenlemeleri’ in Hüseyin Çakır, Mehmet Serkan Kılıç (eds), Güncel Tehdit: Siber Suçlar (Seçkin Yayıncılık 2014). google scholar
10. Devellioğlu F, Osmanlıca- Türkçe Ansiklopedik Lügat (1970). google scholar
11. Directive 2011/92/EU of the European Parliament and of the Council of 13 December 2011 on combating the sexual abuse and sexual exploitation of children and child pornography, and replacing Council Framework Decision 2004/68/JHA, < https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=OJ:L:2011:335:TOC> google scholar
12. Donay S, ‘Ceza Hukukunda Müstehcenlik Kavramı’ [1968] 1 (2) İstanbul Üniversitesi Mukayeseli Hukuk Araştırmaları Dergisi 129-145. google scholar
13. Dönmezer S, Genel Adap ve Aile Düzenine Karşı Cürümler (4. bs., İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları 1975). google scholar
14. Dursun S, ‘İnternetten Kaynaklanan Ceza Sorumluluğundaki Gelişmeler’ [2003] (1- 2) MHB, Prof. Dr. Gülören Tekinalp’e Armağan 251-294. google scholar
15. Dülger M V, ‘Avrupa Konseyi ve Avrupa Birliği Düzenlemelerinde Çocuk Pornografisinin İnternet Aracılığıyla Yayılmasına Karşı Yapılan Düzenlemeler’ [2004] LXXVIII (4) İstanbul Barosu Dergisi 1485-1496. google scholar
16. Erem F, Toroslu N, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler (4. bs., Savaş Yayınları 1983). google scholar
17. European Court of Human Rights, Handyside v The United Kingdom, Başvuru no: 5493/72, 07.12.1976 google scholar
18. Explanatory Report to the Convention on Cybercrime google scholar
19. Franke I ve Graf M, ‘Kinderpornografie’ [2016] (10) Forens Psychiatr Psychol Kriminol 87-97. google scholar
20. Gercke M, ‘Die EU Richtlinie zur Bekampfung von Kinderpornographie’ [2012] (8) Computer und Recht 520-525. google scholar
21. Gürelli N, ‘Ceza Hukukunda Müstehcenlik Kavramı’ [1996] XXXII (2-4) İÜHFM 569-587. google scholar
22. Hafızoğulları Z, ‘Beşeri Cinsellik ve Yeni Türk Ceza Kanunu’ [2005] Türk Hukuk Kurumu 71 Kuruluş Yılı Armağanı. google scholar
23. Hakeri H, Ceza Hukuku Genel Hükümler (23. bs., Adalet Yayınevi 2020). google scholar
24. Hein C, Wellbrock W ve Hein C, Rechtliche Herausforderungen von Blockchain Anwendungen (Springer 2019) google scholar
25. International Centre for Missing and Exploited Children, Online Grooming of Children for Sexual Purposes: Model Legislation & Global Review (1. Edition, 2017)www.icmec.org/wp-content/uploads/2017/09/Online-Grooming-of- Children_FINAL_9-18-17.pdf> google scholar
26. Krause B, ‘Kinderpornographie im Internet’ [2016] MMR 665-669. google scholar
27. Lackner K, Kühl K, Heger M, Strafgesetzbuch Kommentar (30. bs., C.H. Beck 2023) [Lackner/Kühl/Heger/Bearbeiter] google scholar
28. Laufhütte W ve Roggenbuck E, ‘§ 184b: Verbreitung, Erwerb und Besitz kinderpornographischer Schriften’ ve ‘§ 184: Verbreitung pornographis-cher Schriften’ in Cirener G, Laufhütte H, Radtke H, Rissing-van Saan R, Rönnau T, Schluckebier W ve Tiedemann K (Ed.), Leipziger Kommentar StGB, (De Gruyter 2014) [Kısaltma: Leipziger Kommentar/Bearbeiter] google scholar
29. Liesching M, ‘Pornografieverbote in Staaten der Europaischen Union’ [2003] MMR 156-163. google scholar
30. Memiş Kartal P, Türk Ceza Hukuku’nda Çocukların Cinsel İstismarı (Der Yayınları 2014). google scholar
31. Miller v. California, 413 U.S. 24-25 google scholar
32. Münchener Kommentar zum StGB (Band 3, 4. bs., C.H. Beck 2021) [Kısaltma: MüKoStGB/Bearbeiter] google scholar
33. Oxford Dictionary google scholar
34. Önder A, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler (4. bs., Filiz Kitabevi 1994). google scholar
35. Özbek V Ö, Müstehcenlik Suçu (Seçkin Yayıncılık 2009). google scholar
36. Özbek V Ö, Doğan K ve Bacaksız P, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, (16. bs., Seçkin Yayıncılık 2021). google scholar
37. Öztürk G A, Türk Ceza Kanunu’nda Müstehcenlik Suçu (1. bs., Seçkin Yayıncılık 2021). google scholar
38. Rollo G ve Neuerbach F, ‘Çocuk Pornografisi ve İnternet- Karşılaştırmalı Hukuk Çerçevesinde Bir Bakış’ (İlker Tepe tr) in Yener Ünver (ed), Karşılaştırmalı Güncel Ceza Hukuku Serisi-4, Çocuklar ve Suç-Ceza (Seçkin Yayıncılık 2005) 651-663. google scholar
39. Sağır M ve Balı Y, ‘Çocuk Pornografisi Suçlarında Bilirkişi İncelemesi ve Dijital Görüntülerdeki Mağdurun Yaş Tespiti’ [2014] 5 (2) Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 69- 92. google scholar
40. Schönke A, Schroeder H, Strafgesetzbuch Kommentar (10. bs., C.H. Beck 2019) [Kısaltma: Schönke/Schroeder/Bearbeiter] google scholar
41. Sieber U, İnternetteki Suçlar ve Suçun İnternette Takibi (Yener Ünver ed, Yener Ünver, Mustafa Temmuz Oğlakcıoğlu trs, Seçkin Yayıncılık 2014). google scholar
42. Sokullu-Akıncı F, ‘Avrupa Konseyi Siber Suç Sözleşmesi’nde Yer Alan Maddi Ceza Hukukuna İlişkin Düzenlemeler ve Özellikle İnternette Çocuk Pornografisi’ [2001] LIX (1-2) İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası 11-38. google scholar
43. Soyaslan D, Ceza Hukuku Özel Hükümler, (10. bs., Yetkin Yayıncılık 2014). google scholar
44. Stilo L, ‘Çocuk Pornografisine Karşı Avrupa Birliğinin Müdahalesi: 22 Aralık 2003 Tarihli 2004/68 GAI Konseyin Çerçeve Kararı Hakkında Bir Yorum’ (Vesile Sonay Evik tr) in Yener Ünver (ed), Karşılaştırmalı Güncel Ceza Hukuku Serisi-4, Çocuklar ve Suç- Ceza (Seçkin Yayıncılık, 2005) 469-476. google scholar
45. Taneri G, Cinsel Suçlar (Bilge Yayınevi 2015). google scholar
46. Taneri G, ‘Müstehcenlik Suçu’ [2018] XIII (1) ERÜHFD 561-624. google scholar
47. TBMM, Sanal Ortamda İşlenen Suçlar Sözleşmesinin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Tasarısı ve Dışişleri Komisyonu Raporu (1/676), Sıra Sayısı: 380, google scholar
48. Weber K, Rechtswörterbuch (24. bs., Verlag C.H. Beck 2022). google scholar
49. Yalkut N, ‘Türk ve İtalyan Ceza Hukukunda Müstehcen’ [1976] VI-VII (3-4) Adalet Dergisi 279-286. google scholar
50. Yarsuvat D, ‘Müstehcenliğin Neresindeyiz’ [9 Eylül 2004] (9) Güncel Hukuk, 49. google scholar
51. Yarsuvat D, ‘Türk Ceza Kanununda Cinsel Özgürlüğe Karşı Suçlar’ in Değişen Toplum ve Ceza Hukuku Karşısında TCK’nın 50 yılı ve Geleceği, (Sermet Matbaası 1977) 645-684. google scholar
52. Yaşar O, Gökcan H T ve Artuç M, Yorumlu- Uygulamalı Türk Ceza Kanunu (2. bs., C.V, Adalet Yayınevi 2014). google scholar