Ses veya Görüntülerin Kayda Alınması Suçu (Türk Ceza Kanunu Madde 286)

Öz

765 sayılı mülga Türk Ceza Kanunu döneminde düzenlenmemiş olan “Ses veya Görüntülerin Kayda Alınması Suçu”, ilk defa 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun “Özel Hükümler” başlıklı İkinci Kitabının, “Millete ve Devlete Karşı Suçlar ve Son Hükümler” başlıklı Dördüncü Kısmının “Adliyeye Karşı Suçlar” başlıklı İkinci Bölümünde yer alan 286’ncı maddesi ile hükme bağlanmıştır. Bu suç ile birlikte, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun “Ses ve görüntü alıcı aletlerin kullanılması yasağı” başlıklı 183’üncü maddesindeki yasağa aykırılık oluşturan fiil cezalandırılmakta olup, söz konusu yasak aynı zamanda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Kayıt ve yayın yasağı” başlıklı 153’üncü maddesinde yer almaktadır. Adliye binası içerisinde ve duruşma başladıktan sonra duruşma salonunda her türlü sesli veya görüntülü kayıt veya nakil olanağı sağlayan aletlerin kullanılamayacağı ve bu kurallara aykırılık olması durumunda Türk Ceza Kanunu’nun 286’ncı maddesinin uygulanacağı şeklindeki düzenlemeler, muhakemenin belli bir düzen içerisinde gerçekleşmesinin temin edilmesini ve özellikle ceza muhakemesi bakımından masumiyet karinesinin korunmasını amaçlamaktadır. Bu çalışmada 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 286’ncı maddesinde yer alan “Ses veya Görüntülerin Kayda Alınması Suçu”, suç inceleme yöntemine göre incelenerek, bu suç tipi ile ilgili bazı madde metinlerinde yapılması gerekli görülen değişikliklere dair önerilere yer verilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Soruşturma ve kovuşturma
• ses veya görüntüler
• kayda almak veya nakletmek

Crime of Recording Audio or Visual Media (Article 286 of the Turkish Criminal Code)

Öz

The “Crime of Recording Audio or Visual Media”, which was not regulated under the former Turkish Penal Code numbered 765, was initially regulated in Article 286 of the Second Section titled, “Crimes against the Judiciary”. It is within the Fourth Part, titled “Crimes against the Nation and the State and Final Provisions”, in the Second Book titled “Special Provisions” of the Turkish Criminal Code numbered 5237. With this crime, the act that violates the prohibition -in Article 183 of the Criminal Procedure Code numbered 5271, titled “Prohibition of using audio and visual media recording devices”- is being penalized, and the same prohibition is also included in Article 153 of the Civil Procedure Law numbered 6100, titled “Prohibition of recording and broadcasting”. Regulations state that all devices capable of providing audio or visual media recording or transferring within the courthouse and in the courtroom after the start of the hearing are prohibited. Thus, Article 286 of the Turkish Criminal Code will be applied in case of violation of these rules, aiming to ensure that procedure takes place within a certain order and, in particular, to preserve the presumption of innocence in criminal proceedings. In this study, the “Crime of Recording Audio or Visual Media”, regulated in Article 286 of the Turkish Criminal Code numbered 5237, is examined according to the examination method of crime. Besides, suggestions for necessary amendments to certain provisions related to this type of crime are included.

Anahtar Kelimeler

• Investigation and prosecution
• audio or visual media
• recording or transferring

Kaynakça

1. Abu AF, ‘Remote Justice: Confronting the Use of Video Teleconference Testimony in Massachusetts Criminal Trials’ (2020) 34(1) Harvard Journal of Law & Technology 307. google scholar
2. Akyıldız A, Soruşturma Evresinde Gizliliğin İhlali Suçu (Legal Yayınevi 2021). google scholar
3. Artuk ME, Gökcen A, Alşahin ME and Çakır K, Ceza Hukuku Genel Hükümler (16th edn, Adalet Yayınevi 2022). google scholar
4. Barber JP and Bates PR, ‘Videotape in Criminal Proceedings’ (1974) 25(4) Hastings Law Journal 1017. google scholar
5. Bayraktar K, ‘Gizliliğin İhlali’, Özel Ceza Hukuku-Cilt X: Adliyeye Karşı Suçlar (TCK m. 267-298) (On İki Levha Yayıncılık 2021) 367-392. google scholar
6. Baytaz AB, Kanunilik İlkesi Bağlamında Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukukunda Yorum (On İki Levha Yayıncılık 2018). google scholar
7. Bellone ET, ‘Private Attorney-Client Communications and the Effect of Videoconferencing in the Courtroom’ (2013) 8(1) JICLT 24. google scholar
8. Bolayır N, ‘Fransız Hukuku’ndaki Düzenlemeler Işığında Ses ve Görüntü Nakledilmesi Yoluyla Duruşmaların İcrası’ (2020) 2 Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 1175. google scholar

9. Boskovic A, ‘Questioning the Defendant via a Video Link-The Violation of the Defendant’s Rights or Not?’, Zoran Pavlovic (ed), Yearbook Human Rights Protection The Right to Human Dignity 3 (Provincial Protector of Citizens-Ombudsman/Institute of Criminological and Sociological Research in Belgrade 2020) 201-215. google scholar
10. Bühner W and Rank A, ‘The Effects of SARS-CoV-2 on Criminal Procedure in Germany’ (2022) 23(4) German Law Journal 672. google scholar
11. Centel N, ‘Dürüst Yargılama ve Medya Bakımından Demokrasi Kültürü’ (1994) 49(3-4) Ankara Üniversitesi SBF Dergisi (Prof. Dr. Yılmaz Günal’a Armağan) 57. google scholar
12. Centel N and Zafer H, Ceza Muhakemesi Hukuku (13tfl edn, Beta Yayıncılık 2016). google scholar
13. Cimino EF, Makar Z and Novak N, ‘Charm City Televised & Dehumanized: How CCTV Bail Reviews Violate Due Process’ (2014) 45(1) University of Baltimore Law Forum 57. google scholar
14. Conley A, Datta A, Nissenbaum H and Sharma D, ‘Sustaining Privacy and Open Justice in the Transition to Online Court Records: A Multidisciplinary Inquiry’ (2012) 71(3) Maryland Law Review 772. google scholar
15. Çakır K, ‘5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu’nda Gizliliğin İhlali Suçu ve Ceza Muhakemesi Hukuku ile İlişkisi’ (2012) 18(1) MÜHF-HAD 227. google scholar
16. Çakır K, ‘Gizliliğin İhlali Suçu (TCK m. 285)’ (Master’s thesis, Marmara University 2011). google scholar
17. Dauster M, ‘Criminal Proceeding in Times of Pandemic’ New Legal Reality: Challenges and Perspectives. II (University of Latvia Press 2022) 248-271. google scholar
18. Demirel M, ‘Karar Analizi Tehlike Suçları-Zarar Suçları Arasındaki İlişkinin İçtima Kuralları Kapsamında Değerlendirilmesi’ (2013) 71(1) İÜHFM 1479. google scholar
19. Demirel M, Suça İştirakte Bağlılık Kuralı (On İki Levha Yayıncılık 2017). google scholar
20. DeRegis MC, “Can You Hear Me Now?’: The Implications of Virtual Proceedings on Criminal Defendants’ Constitutional Rights’ (2022) 81(1) Maryland Law Review Online 71. google scholar
21. Dirim V, ‘Savcılık ve Medya İlişkileri’ (2010) 2(3) Fasikül 18. google scholar
22. Dursun G, ‘Sanığın Duruşmada Hazır Bulunma Hakkı ve Bu Kapsamda Sesli ve Görüntülü Bilişim Sisteminin (SEGBİS) Değerlendirilmesi’ (2016) 11(143-144) Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 127. google scholar
23. Dursun S, ‘Emniyeti Suiistimal Suçu’ (1999) 57(1-2) İÜHFM 3. google scholar
24. Eker Kazancı B, ‘Kişilerin İzinsiz Görüntülerinin Alınmasının TCK m. 134 Çerçevesinde Korunması’ (2007) 9(1) DEÜHFD 131. google scholar
25. Ekmekçi D, ‘Kitle İletişim Özgürlüğünün Sınırı Olarak Türk Hukukunda Adil Yargılanma Hakkına Karşı Suçlar’ (PhD thesis, Galatasaray University 2013). google scholar
26. Ersan A, ‘Gizliliğin İhlali Suçu (TCK m. 285)’ (2013) 8(2) CHD 117. google scholar
27. Ersoy U, ‘Ceza Hukukunun Gri Alanı: Tehlike Suçları’ (2020) 11(41) TAAD 27. google scholar
28. Evirgen S, ‘Türk Ceza Kanunu Madde 286’da Düzenlenen Ses veya Görüntülerin Kayda Alınması Suçu’ (2020) 5(1) Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 1527. google scholar
29. Gökcan HT and Artuç M, Yorumlu-Uygulamalı Türk Ceza Kanunu Şerhi (Adalet Yayınevi 2021) vol 6. google scholar
30. Göktürk N, ‘Suçun Yasal Tanımında Yer Alan ‘Hukuka Aykırılık’ İfadesinin İcra Ettiği Fonksiyon’ (2016) 7(1) İnÜHFD 407. google scholar
31. Göktürk N, ‘Türk Hukuku’nda Suçların İçtimaı’ (2016) 2(1-2) Ceza Hukuku ve Kriminoloji Dergisi-Journal of Penal Law and Criminology 31. google scholar
32. ‘Görüntü’, Türkçe Sözlük (10th edn, Türk Dil Kurumu Yayınları 2005) 783. google scholar
33. Hillman ZM, ‘Pleading Guilty and Video Teleconference: Is a Defendant Constitutionally ‘Present’ when Pleading Guilty by Video Teleconfer-ence?’ (2007) 7(1) Journal of High Technology Law 41. google scholar
34. Işıktaç Y and Metin S, Hukuk Metodolojisi (5th edn, Filiz Kitabevi 2016). google scholar
35. İçel K, ‘Görünüşte Birleşme (İçtima) İlkeleri ve Yeni Türk Ceza Kanunu’ (2008) 7(14) İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 35. google scholar
36. Karakehya H, ‘Ceza Muhakemesinde Hakkaniyete Uygun Yargılanma Hakkına İlişkin Esaslar’ (2014) 1 Ombudsman Akademik 83. google scholar
37. Karakehya H, İradilik Unsuru Bağlamında Ceza Hukukunda Kast (Savaş Yayınevi 2010). google scholar
38. Katoğlu T, ‘Ceza Hukukunda Suçun Mağduru Kavramının Sınırları’ (2012) 61(2) AÜHFD 657. google scholar
39. ‘Kaydetmek’, Türkçe Sözlük (10th edn, Türk Dil Kurumu Yayınları 2005) 1114. google scholar
40. Kazaker G, ‘Elverişsiz Teşebbüs ve Mefruz Suç Ayrımı’ (2020) 9(1) Social Sciences Research Journal 129. google scholar
41. Koca M, ‘Ceza Muhakemesi Hukukunda Deliller’ (2006) 1(2) CHD 207. google scholar
42. Koca M and Üzülmez İ, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler (13th edn, Seçkin Yayıncılık 2020). google scholar
43. Koca M and Üzülmez İ, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler (7th edn, Adalet Yayınevi 2020). google scholar Koch A, ‘Hukuka Aykırı Resim Çekimlerine Karşı Ceza Hukuku Koruması -Alman Ceza Kanunu md. 201a-’, Yener Ünver (ed), Özel Yaşam, Medya ve Ceza Hukuku, (Hakan Hakeri (tr)), Karşılaştırmalı Güncel Ceza Hukuku Serisi 7 (Seçkin Yayıncılık 2007) 203-220. google scholar
44. Memiş Kartal P, ‘Ses veya Görüntülerin Kayda Alınması’, Özel Ceza Hukuku-Cilt X: Adliyeye Karşı Suçlar (TCK m. 267-298) (On İki Levha Yayıncılık 2021) 393-402. google scholar
45. Meran N, Kamu Görevlisine ve Adliyeye İlişkin Suçlar (Seçkin Yayıncılık 2006). google scholar
46. ‘Nakletmek’, Türkçe Sözlük (10th edn, Türk Dil Kurumu Yayınları 2005) 1452. google scholar
47. Neagu I and Damaschin M, ‘Audio and Video Interceptions and Recordings in Criminal Law in Romania’ (2009) 16(1) Lex ET Scientia International Journal 202. google scholar
48. Özbek VÖ and others, Ceza Muhakemesi Hukuku (9tfl edn, Seçkin Yayıncılık 2017). google scholar
49. Özek Ç, ‘Adliyeye Karşı Suçların Hukuki Konusu’ (1997) 55(3) İÜHFM 13. google scholar
50. Özgenç İ, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler (16tfl edn, Seçkin Yayıncılık 2020). google scholar
51. Öztek S, ‘Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun Aleniyet İlkesine İlişkin 28 inci Maddesi ile Ses ve Görüntü Nakledilmesi Yoluyla veya Başka Yerde Duruşma İcrasına İlişkin 149 uncu Maddesinde 7251 sayılı Kanunla Yapılan Değişiklikler Hakkında Bazı Düşünceler’ (2021) 148(66) Adalet Dergisi 641. google scholar
52. Öztürk B, ‘Ses ve/veya Görüntü Kaydeden Araçlarla Yapılan Tespitlerin Ceza Muhakemesi Hukukundaki Değeri’, Prof. Dr. Seyfullah Edis’e Armağan (Dokuz Eylül Üniversitesi Yayınları 2000) 219-233. google scholar
53. Öztürk B and others, Nazari ve Uygulamalı Ceza Muhakemesi Hukuku (12th edn, Seçkin Yayıncılık 2018). google scholar
54. Parlar A and Öztürk M, Uygulamada Adliyeye Karşı Suçlar (TCK md. 267-298) (Aristo Yayınevi 2018). google scholar
55. Pavlovic ZS, ‘About Legality of On Line Trials in Criminal Procedure’ (2020) 2 Journal of Eastern European Criminal Law 33. google scholar
56. Savaşcı B, ‘Haberleşme Özgürlüğünün Kovuşturma Evresinde Sınırlandırılması’ (2011) 24(96) TBB Dergisi 269. google scholar
57. ‘Ses’, Türkçe Sözlük (10th edn, Türk Dil Kurumu Yayınları 2005) 1739. google scholar
58. Soyer Güleç S, ‘Ceza Yargılaması Hukukunda İnsan Haklarının Bir Güvencesi Olarak ‘Halka Açıklık’ İlkesi’ (2007) 2(5) CHD 73. google scholar
59. Sözüer A, Suça Teşebbüs (Kazancı Hukuk Yayınları 1994). google scholar
60. Sözüer A, ‘Türk Ceza Hukuku Reformu’, Adem Sözüer, Selman Dursun and Serdar Talas (eds), Türk Ceza Hukuku Mevzuatı (4tfl edn, Alfa Yayınları 2017) 21-38. google scholar
61. Sözüer A, ‘Türk Ceza Hukuku Reformu: Dünü, Bugünü ve Yarını, Türk Ceza Hukuku Reformunun AB Üyesi Kara Avrupası Ülkelerindeki Reformlarla Karşılaştırılmasına İlişkin Notlar’ (2019) 21(SI) DEÜHFD (Prof. Dr. Durmuş Tezcan’a Armağan) 3031. google scholar
62. Şahin C and Göktürk N, Ceza Muhakemesi Hukuku-I (11th edn, Seçkin Yayıncılık 2020). google scholar
63. Şahin C and Göktürk N, Ceza Muhakemesi Hukuku-II (11th edn, Seçkin Yayıncılık 2021). google scholar
64. Tunçak S, ‘Suçsuzluk Karinesini Bir Koruma Yöntemi Olarak Gizliliğin İhlali (TCK m. 285) Suçu’ (2019) 2(3) TİHEK Dergisi 69. google scholar
65. Turhan F and Aksan M, ‘Ceza Muhakemesinde Şüphelinin İfadesinin Alınması ve Sorguya Çekilmesine İlişkin Hükümlerin Eleştirel Bir Değerlendirmesi’ (2020) 24(2) AHBVÜ-HFD 289. google scholar
66. Türkoğlu G, ‘Türk Ceza Kanunu’nda Yer Alan Gizliliğin İhlali Suçları (TCK m. 285/1-3)’ (Master’s thesis, Istanbul University 2019). google scholar
67. Ünver Y, ‘Ceza Muhakemesinde İspat, CMK ve Uygulamamız’ (2006) 1(2) CHD 103. google scholar
68. Ünver Y, İftira, Suç Uydurma, Suç Üstlenme, Yalan Tanıklık ve Bilirkişilik, Suçu İhbar Etmemek Suçları (TCK’da Düzenlenen Adliyeye Karşı Suçlar) (6tfl edn, Seçkin Yayıncılık 2021). google scholar
69. Üzülmez İ, ‘Türk Hukukunda Suçsuzluk Karinesi ve Sonuçları’ (2005) 18(58) TBB Dergisi 41. google scholar
70. Varol Karaosmanoğlu G, ‘Ses ve Görüntü Nakli Yoluyla Duruşma Yapılmasına İlişkin Olarak 7251 Sayılı Kanun’la Yapılan Değişikliklerin Doğrudanlık İlkesi Kapsamında Değerlendirilmesi’ (2022) 8(1) AndHD 71. google scholar
71. Yerdelen E, ‘Ceza Muhakemesinde Videokonferans Yönteminin (SEGBİS) Kullanımı’, (Erdal Yerdelen (tr)) (2019) 1(2) Bilişim Hukuku Dergisi 271. google scholar
72. Yıldız AK, ‘Ses ve/veya Görüntü Kayıtlarının İspat Fonksiyonu’ (2006) 1(2) CHD 253. google scholar
73. Yılmaz MN, Türk Ceza Kanunu’nda Düzenlenen Gizliliğin İhlali Suçları (TCK m. 285) (Adalet Yayınevi 2019). google scholar
74. Yokuş Sevük H, ‘Adil Yargılanma Kapsamında Ceza Yargılamasında Aleniyet İlkesi’, Prof. Dr. Çetin Özek Armağanı (Şan Ofset 2004) 747-764. google scholar
75. Yurtcan E, Yargıtay Kararları Işığında İftira Suçu (Adliyeye Karşı Diğer Suçlar) (3rd edn, Seçkin Yayıncılık 2019). google scholar
76. Yüzer D, ‘Basın Yoluyla Adli Haberlerin Verilişi ve Suçsuzluk Karinesi’ (2013) 15(SI) DEÜHFD (Prof. Dr. M. Polat Soyer’e Armağan) 1653. google scholar
77. Zafer H, ‘Medya Özgürlüğü ve Adli Haberlerin Verilişi’ (1999) 11(1-3) MÜHF-HAD (Prof. Dr. Selahattin Sulhi Tekinay’ın Hatırasına Armağan) 751. google scholar
78. Mıdık B, ‘Medenî Yargıda E-Duruşma Pilot Uygulaması ve Yargının Elektronik Dönüşümü Üzerine Bazı Düşünceler’ (Lexpera Blog) accessed 17 March 2023. google scholar
79. Pekcanıtez H, Atalay O and Özekes M, ‘Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifinin (2020) Değerlendirilmesi’ (Lexpera Blog) accessed 17 March 2023. google scholar
80. Sanders A, ‘Video-Hearings in Europe Before, During and After the COVID-19 Pandemic’ (2020) 12(2) International Journal for Court Ad-ministration accessed 18 March 2023. google scholar
81. Adana RCA 9th CC., 25.01.2021, C. 2020/397, D. 2021/198. google scholar
82. Adana RCA 9th CC., 16.02.2021, C. 2020/1707, D. 2021/379. google scholar
83. Adana RCA 9th CC., 17.02.2021, C. 2019/2247, D. 2021/387. google scholar
84. Adana RCA 9th CC., 03.02.2022, C. 2019/1370, D. 2020/796. google scholar
85. Ankara RCA 6th CC., 21.01.2021, C. 2019/3375, D. 2021/63. google scholar
86. AnkaraRCA 23rd CC., 18.11.2020, C. 2019/2060, D. 2020/3675. google scholar
87. AnkaraRCA 23rd CC., 18.11.2020, C. 2019/2421, D. 2020/3662. google scholar
88. AntalyaRCA3rd CC., 14.02.2020, C. 2019/1830, D. 2020/362. google scholar
89. Antalya RCA 11th CC., 02.06.2022, C. 2022/1189, D. 2022/1786. google scholar
90. Gaziantep RCA 3rd CC., 03.07.2018, C. 2018/18, D. 2018/1380. google scholar
91. Gaziantep RCA 4th CC., 12.10.2017, C. 2017/1665, D. 2017/1535. google scholar
92. Gaziantep RCA 6th CC., 08.11.2019, C. 2019/3211, D. 2019/2102. google scholar
93. Gaziantep RCA 7th CC., 15.01.2021, C. 2019/1107, D. 2021/51. google scholar
94. İstanbul RCA 1it CC., 20.05.2019, C. 2019/2, D. 2019/1065. google scholar
95. İzmir RCA 2nd CC., 27.09.2017, C. 2017/2260, D. 2017/2235. google scholar
96. İzmir RCA 8th CC., 16.12.2019, C. 2019/1186, D. 2019/2811. google scholar
97. Kayseri RCA 7th CC., 03.02.2022, C. 2022/86, D. 2022/162. google scholar
98. Sakarya RCA 6th CC., 24.03.2021, C. 2020/2291, D. 2021/1003. google scholar
99. Court of Cassation 4thCC., 04.10.2012, C. 2012/4798, D. 2012/19664. google scholar
100. Court of Cassation 9th CC., 05.02.2014, C. 2013/12037, D. 2014/1340. google scholar
101. Court of Cassation 12th CC., 21.11.2017, C. 2017/3067, D. 2017/9120. google scholar
102. Court of Cassation 12th CC., 07.03.2018, C. 2017/11910, D. 2018/2544. google scholar
103. Court of Cassation 12th CC., 03.02.2021, C. 2020/1573, D. 2021/1100. google scholar