Çocuk Suçluluğu, Aile Yapısı ve Öz Kontrol İlişkisinin Toplumsal Analizi

Yıl 2025, Cilt: 13 Sayı: 2, 523 - 543, 29.01.2026

Aykut Çalışkan

https://doi.org/10.26650/JPLC2025-1761303

https://izlik.org/JA78FJ65GA

Öz

Ana akım kriminolojik literatürde yer alan kontrol teorileri, zamanla suçlu davranışın güçlü bir öngörücüsü olarak öz kontrol eksikliğine ve aralarındaki olası ilişkiye odaklandı. Ancak toplumsal açıdan aile yapısında görülen değişimlerin bu ilişkisellik nezdindeki aracı rolü ve Türkiye örneğindeki yansıması bu zamana kadar test edilmedi. Bu makale, çocuk suçluluğunun nomolojik bir belirleyicisi olarak tartışılagelen öz kontrol olgusu ile aile yapısının ilişkisel rolünü sosyo-mekansal düzlemde tartışmaya açmaktadır. Aile kurumu esas alındığında bu yazının kontrol teorisi temel alınarak gerekçelendirilmesinde ise bazı teorik varsayımlar dikkate alındı. Bu varsayımlar arasında başta aile ve toplumsal kurumların sosyalizasyon aracı olarak değerlendirilmesinden öte ailenin toplumsal ve duygusal destek özelliği ile insan doğasına içsel ve dışsal açıdan etki eden yönleri yer almakta, sapmanın diyalektiği olarak toplumsal uyumun sosyal dinamiklerle etkileşim gösteren bağlamlarına ise vurgu yapılmaktadır. Bu amaçla aile yapısı, çocuk suçluluğu ile öz kontrol olgusunun kategorik varyasyonları teorik sayıltılar dikkate alınarak bir dizi öngörücü değişken eşliğinde hem ölçülebilir hale getirildi hem de Türkiye İstatistik Kurumu ve Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumundan elde edilen kurumsal veriler dikkate alınarak toplumsal gerçekliği araştırıldı. Böylelikle aracı bir değişken olarak aile olgusunun rolünün incelenmesi için ikincil veri analizine dayalı nicel bir araştırma yöntemi benimsendi. Birim zamanda gerçekleşen olay sayıları esas alınarak tabakalı düzlemde inşa edilen ordinal lojistik regresyon analizine göre beklenildiği gibi çocuk suçluluğu ve öz kontrol bileşenleri arasında bireysel özellik boyutunda bir ilişkiye rastlanıldı. Ancak aile yapısı değişkeninin kontrol edilmesi durumunda düşük aile yoğunluğu hariç olmak üzere öz kontrol olgusu ve çocuk suçluluğu arasındaki ilişkinin birliktelik gösterdiği ve düşük aile yoğunluğunun olduğu sosyo-mekansal alanlarda çocuk suçluluğunun sadece öz kontrol olgusuna bağlı olmadığı tespit edildi. Araştırmanın bulguları çocuk suçluluğunun önlenmesinde yalnızca aile kurumunun yer aldığı toplumsal yapıyı güçlendirmeyi değil, aynı zamanda aile yapısının önemi nedeniyle aileye ve çocukluk evresinin gelişimsel süreçlerine içkin toplumsal ve duygusal destek aşamalarını anlamanın ceza adaleti politikaları açısından önemine işaret etmekle kalmıyor, sosyo-mekansal gerçekliği yapılandıran aile olgusundaki yapısal değişimin çocuk suçluluğu ve öz kontrol değişkenleri arasındaki aracı rolüne dikkat çekiyor.

Anahtar Kelimeler

Aile , Çocuk , Suçluluk , Kontrol Teorisi , Toplumsal Destek

An Analysis of the Relationship between Family Structure and Self-Control in terms of Juvenile Delinquency

https://izlik.org/JA78FJ65GA

Öz

Mainstream criminological literature has focused on the lack of self-control as a strong predictor of criminal behavior, examining the relationship between self-control and criminal behavior. However, the mediating role of changes in family structure from a social perspective in relationality, and how this is reflected in the Turkish example, has not yet been tested. This article explores the relationship between self-control, a nomological determinant of juvenile delinquency, and family structure at a socio-spatial level. Several theoretical assumptions were considered when justifying this article based on control theory, given the family institution. These assumptions include considering family and social institutions as tools for socialization, the social and emotional support qualities of the family, and the internal and external impacts on human nature. Furthermore, the interaction between social adaptation and social dynamics, as a dialectic of deviation, is emphasized. For this aim, a series of predictor variables were used to measure categorical variations in family structure, juvenile delinquency, and self-control, taking theoretical assumptions into account. Their social reality was then explored through institutional data provided by the Turkish Statistical Institute and the Scientific and Technological Research Council of Türkiye. Thus, a quantitative research method based on the analysis of secondary data was adopted to examine the role of the family structure as a mediating variable. Ordinal logistic regression analysis, based on a stratified level according to the number of events occurring per unit of time, revealed the expected relationship between juvenile delinquency and self-control components at the individual trait level. However, when the family structure variable was considered, the relationship between self-control and juvenile delinquency was generally associated, except in areas of low family density. This suggests that juvenile delinquency was not solely related to self-control in socio-spatial areas with low family density. The findings of this article emphasize the importance of strengthening the social structure in which the family institution operates to prevent juvenile delinquency. They also highlight the importance of understanding the social and emotional support systems within families and the developmental processes of childhood, given the significance of family structure for criminal justice policies. Furthermore, they draw attention to the significant role of the family structure variable in shaping socio-spatial reality in relation to juvenile delinquency and self-control.

Anahtar Kelimeler

Family , Child , Delinquency , Control Theory , Social Support

Kaynakça

• Acar, G., Demir, A., Görmez, D., Keser, İ. (2015). Aile ve Çocuk Suçluluğu İlişkisi. Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal, 1(2), 651-656. google scholar
• Açıkel-Gülel, E., & Daşbaş, S. (2019). Suça Sürüklenmiş Erkek Çocuklarda Aile Aidiyeti ve Yaşam Doyumu İlişkisi. Toplum ve Sosyal Hizmet, 30(3), 965-987. https://doi.org/10.33417/tsh.622589 google scholar
• Aile, Nüfus ve Demografik Dönüşüm (2023). Özel İhtisas Komisyon Raporu, Erişim Adresi: https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2025/08/Aile-Nufus-ve-Demografik-Donusum-OIK-Raporu_01082025.pdf google scholar
• Ankara Üniversitesi Kriminoloji Enstitüsü. (1954). 1000 Mükerrir Suçlu Hakkında Kriminolojik Anket. Ankara: Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları. google scholar
• Ashley, S. (2023). Social Control Theory, (In) Eds: S. Hassan, D. Lett, Introduction to Criminology (pp. 241), Erişim Adresi: https://kpu.pressbooks.pub/ google scholar
• Ashley, S. (2023). The Chicago School, (In) Eds: S. Hassan, D. Lett, Introduction to Criminology (pp. 195-196), Erişim Adresi: https://kpu.pressbooks.pub/google scholar
• Avcı, M. (2008). Tutuklu çocuklar üzerine bir araştırma: Çocukların suça yönelmesinde etkili olan toplumsal nedenler ve çözüm önerileri. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(1), 49-73. google scholar
• Ayan, S. (2007). Aile içinde şiddete uğrayan çocukların saldırganlık eğilimleri, Anadolu Psikiyatri Dergisi, 8(3), 206-214. google scholar
• Ayan, S. (2011). Suçlu Kim? Türkiye’de Çocuk Suçluluğu, Ankara: Ütopya Yayınevi. google scholar
• Aytaç, A. M., & Mercan, B. A. (2024). Re-contextualising Institutional-Anomie Theory in Turkey: Institutional Breakdown and Crime Rise. Critical Criminology, 32(4), 883-902. https://doi.org/10.1007/s10612-024-09800-5 google scholar
• Bal, H. (2013). Suç Sosyolojisi, Isparta: Fakülte Kitabevi Yayınları. google scholar
• Başak, S. (2005). Türk sosyolojisinde yapı araştırmaları. Bilig, (32), 33-63. google scholar
• Blanc, M. L., McDuff, P., & Kaspy, N. (1998). Family and Early Adolescent Delinquency: A Comprehensive Sequential Family Control Model. Early Child Development and Care, 142(1), 63–91. https://doi.org/10.1080/0300443981420107 google scholar
• Boran, B.S. (1941). Mücrim Mahalleler, Yurt ve Dünya, 2(7), 214-217. google scholar
• Costello, B. J., & Laub, J. H. (2020). Social control theory: The legacy of Travis Hirschi's causes of delinquency. Annual review of Criminology, 3(1), 21-41. https://doi.org/10.1146/annurev-criminol-011419-041527google scholar
• Cullen, F. T., & Agnew, R. (1999). Criminological Theory Past to Present Essential Readings, LA, California: Roxbury Publishing Company. google scholar
• Çelik, E., & Efe, A. (2018). Çocukların Suça Sürüklenmesinin Önlenmesinde Aile Kurumu ve Dinin Önemi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 23(4), 1425-1432.google scholar
• Çoban, S. (2015). Türkiye'de Risk Altındaki Çocuklar ve Çocuk Suçluluğu Üzerine Bir Değerlendirme. Journal of Sociological Studies/Sosyoloji Konferansları, (52), 791-810. https://doi.org/10.18368/IU/sk.24682 google scholar
• Çoban, M. (2022). Sosyal/Toplumsal Sorunlar, Ankara: TÜBİTAK Sosyal Bilimler Ansiklopedisi. https://ansiklopedi.tubitak.gov.tr/ansiklopedi/sosyal_toplumsal_sorunlar google scholar
• Çopur, E., Ulutaşdemir, N., & Balsak, H. (2015). Çocuk ve Suç. Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal, 1(2), 120-124. google scholar
• Dikeçligil, F. B. (2022). Aile Sosyolojisi, Ankara: TÜBİTAK Sosyal Bilimler Ansiklopedisi. https://ansiklopedi.tubitak.gov.tr/ansiklopedi/aile_sosyolojisi google scholar
• Dönmezer, S. (1943). Garp Memleketlerinde ve Memleketimizde Çocuk Suçluluğunun Umumi İnkişafları. İş Mecmuası Çocuk Sayısı, 34, 96-126.google scholar
• Durkheim, E. (2013[1897]). İntihar, Çev. Zühre İlkgelen, İstanbul: Pozitif Yayınları. google scholar
• Durkheim, E. (2018[1893]). Toplumsal İşbölümü, Çev. Özer Ozankaya, İstanbul: Cem Yayınları. google scholar
• Eren, S., & Demiray, N. (2019). Çocuk Suçluluğunu Etkileyen Muhtemel Faktörler: Suç Korkusu, Kentleşme ve Aile Yapıları Samsun İlkadım ve Canik İlçeleri Örneği. Researcher, 7(4), 132-161. google scholar
• Ereş, Y. D. D. F. (2009). Toplumsal Bir Sorun: Suçlu Çocuklar ve Ailenin Önemi. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 17(17), 88-96. https://doi.org/10.21560/spcd.20494 google scholar
• Erkan, R., & Erdoğdu, M. Y. (2006). Göç ve Çocuk Suçluluğu. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 9(9), 79-90. https://doi.org/10.21560/spcd.18149 google scholar
• Farrington D. P., Coid J. W., & Murray J. (2009). Family factors in the intergenerational transmission of offending. Criminal Behaviour and Mental Health, 19, 109-124. https://doi.org/10.1002/cbm.717 google scholar
• Farrington, D. P. (2010). Family influences on delinquency. In D. W. Springer & A. R. Roberts (Eds.), Juvenile justice and delinquency (pp. 203–222). Burlington: Jones & Bartlett Learning. google scholar
• Farrington, D. P. (2015). The Integrated Cognitive Antisocial Potential (ICAP) Theory, D. P. Farrington (Ed.), In Developmental and Life-course Criminological Theories (pp. 73–92). Routledge.google scholar
• Freud, T. (2019[1927]). Ego ve İd, Çev: Selin Ceylan Gülsay. İstanbul: Oda Yayınları. google scholar
• Gottfredson, M. R., & Hirschi, T. (1990). A General Theory of Crime, CA: Standford University Press.google scholar
• Gölcüklü, F. (1962). Türkiye’de Çocuk Suçluluğu Hakkında Bir Araştırma, Ankara: Sevinç Matbaası.google scholar
• Gönültaş, B. M., & Kelebek, G. (2017). Metropollerde Önemli Bir Realite: Göç, Çocuk Suçluluğu ve Sosyal Hizmet Odağında Çözüm Önerileri. Türkiye Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi, 1(2), 143-155. google scholar
• Hancı İ. H., & Ege B. (1993). İ zmir’de Suç İşleyen Çocukların Sosyolojik Özellikleri. Adli Tıp Dergisi, 9(1-4), 3-9. google scholar
• Hirschi, T. (1969). Causes of Delinquency, Berkeley: University of California Press. google scholar
• Hirschi, T. (1995). The Family, J.Q. Wilson and J. Petersilia (Eds) In Crime. San Francisco, CA: ICS Press.google scholar
• Hobbes, T. (2010[1651]). Leviathan, Çev: Semih Lim. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. google scholar
• İçli, T. (2007). Kriminoloji, Ankara: Seçkin Yayıncılık.google scholar
• İçli, T. (2009). Çocuk, Suç ve Sokak. Ankara: Baş bakanlık Aile ve Sosyal Araş tırmalar Genel Mü dü rlü ğü Yayını. google scholar
• İçli, T. (2016). Sokakta Yaşayan, Suç İşleyen ve Suça Maruz Kalan Çocuklar: Ankara ve İstanbul Örnekleri, N. Oktik, G. Önkal, & Ö. Sarı (Ed.). Suçun Sosyolojisi Cezanın Felsefesi, Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.google scholar
• İstanbul Üniversitesi Türk Kriminoloji Enstitüsü, (1953). 974 Suçlu Çocuk Hakkında Kriminolojik Anket. İstanbul: Hüsnütabiat Basımevi. google scholar
• İstanbul Üniversitesi Türk Kriminoloji Enstitüsü. (1953). 974 suçlu çocuk hakkında kriminolojik anket. İstanbul: Hüsnütabiat. google scholar
• Jackson, D. B., Jones, M. S., Semenza, D. C., & Testa, A. (2023). Adverse childhood experiences and adolescent delinquency: a theoretically informed investigation of mediators during middle childhood. International journal of environmental research and public health, 20(4), 3202. https://doi.org/10.3390/ijerph20043202 google scholar
• Jones, M. S., Pierce, H., & Chapple, C. L. (2022). Early adverse childhood experiences and self-control development among youth in fragile families. Youth & Society, 54(5), 806-832. https://doi.org/10.1177/0044118X21996378 google scholar
• Jones, M. S., Pierce, H., & Hoffmann, J. P. (2023). Gender differences in adverse childhood experiences, self-control, and delinquency. Crime & Delinquency, 69(6-7), 1256-1281. https://doi.org/10.1177/00111287221134494 google scholar
• Kızmaz, Z., & Bilgin, R. (2010). Sokakta Çalışan/Yaşayan Çocuklar ve Suç: Diyarbakır Örneği. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 9(32), 269-311. google scholar
• Kocadaş, B. (2007). Düşük sosyo-ekonomik yapı suç ilişkisi: Malatya'da çocuk suçluluğu. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 10(1), 157-186. google scholar
• Korkmaz, M. N., & Erden, G. (2010). Çocukları suç davranışına yönelten olası risk faktörleri. Türk Psikoloji Yazıları, 13(25), 76-87. google scholar
• Liu, X., O'Connell, A. A., & Koirala, H. (2011). Ordinal regression analysis: Predicting mathematics proficiency using the continuation ratio model. Journal of Modern Applied Statistical Methods, 10(2), 513-527. https://doi.org/10.22237/jmasm/1320120600google scholar
• Loeber, R., Farrington, D. P., & Petechuk, D. (2003). Child Delinquency: Early Intervention and Prevention, US Department of Justice: Bulletin Series. google scholar
• Macions, J. J. (2015). Sosyoloji, Çev. Editörü: V. Akan, Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık. google scholar
• Malik, H.A. (1931). Türkiye’de Suçlu Çocuk, Ankara: Hakimiyeti Milliye Matbaası. google scholar
• Meldrum, R. C., Connolly, G. M., Flexon, J., & Guerette, R. T. (2015). Parental Low Self-Control, Family Environments, and Juvenile Delinquency. International Journal of Offender Therapy and Comparative Criminology, 60(14), 1623-1644. https://doi.org/10.1177/0306624X15584907 google scholar
• Merton, R. K. (1938). Social Structure and Anomie, American Sociological Review, 3, 672-682. google scholar
• Nye, F. I. (1958). Family Relationships and Delinquent Behavior, New York: John Wiley. google scholar
• Ozen, S., Ece, A., Oto, R., Tirasci, Y., & Goren, S. (2005). Juvenile delinquency in a developing country: A province example in Turkey. International journal of law and psychiatry, 28(4), 430-441. https://doi.org/10.1016/j.ijlp.2004.05.001 google scholar
• Özbay, Ö. (2008). Self-control, gender, and deviance among Turkish university students. Journal of Criminal Justice, 36(1), 72-80. https://doi.org/10.1016/j.jcrimjus.2007.12.009 google scholar
• Özbay, Ö., & Özcan, Y. Z. (2006). A test of Hirschi’s social bonding theory: Juvenile delinquency in the high schools of Ankara, Turkey. International Journal of Offender Therapy and Comparative Criminology, 50(6), 711-726. google scholar
• Özbay, Ö., & Özcan, Y. Z. (2008). A test of Hirschi's social bonding theory: A comparison of male and female delinquency. International journal of offender therapy and comparative criminology, 52(2), 134-157.google scholar
• Özcan-Demir, N., Görgün-Baran, A., & Ulusoy, D. (2005). Türkiye’de ergenlerin arkadaş-akran grupları ile ilişkileri ve sapmış davranışlar: Ankara örneklemi. Bilig/Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi, 32(4), 83-108. google scholar
• Peterson, B. E., Lee, D., Henninger, A. M., & Cubellis, M. A. (2016). Social Bonds, Juvenile Delinquency, and Korean Adolescents: Intra- and Inter-Individual Implications of Hirschi’s Social Bonds Theory Using Panel Data. Crime & Delinquency, 62(10), 1337-1363. https://doi.org/10.1177/0011128714542505 google scholar
• Piggott, C. L., Spray, C. M., Mason, C., & Rhind, D. (2024). Using sport and physical activity interventions to develop life skills and reduce delinquency in youth: a systematic review. International Review of Sport and Exercise Psychology, 1-26. https://doi.org/10.1080/1750984X.2024.2349994 google scholar
• Piquero, A. R. (2015). What we know and what we need to know about developmental and life-course theories. Australian & New Zealand Journal of Criminology, 48(3), 336-344. https://doi.org/10.1177/0004865815589825 google scholar
• Piquero, A. R., Jennings, W. G., Diamond, B., Farrington, D. P., Tremblay, R. E., Welsh, B. C., & Gonzalez, J. M. R. (2016). A meta-analysis update on the effects of early family/parent training programs on antisocial behavior and delinquency. Journal of Experimental Criminology, 12(2), 229-248. https://doi.org/10.1007/s11292-016-9256-0 google scholar
• Pratt, T. C., & Cullen, F. T. (2005). Assessing macro-level predictors and theories of crime: A meta-analysis. Crime and justice, 32, 373-450. google scholar
• Raturi, S., & Rastogi, S. (2022). Sociological theories of juvenile delinquency: A criminological perspective. International Journal of Health Sciences, 6(S3), 7441-7449. https://doi.org/10.53730/ijhs.v6nS3.7691 google scholar
• Reckless, W. C. (1961). The Crime Problem, New York: Appleton-Century-Crofts. google scholar
• Reiss, A. J., Jr. (1951). Delinquency as the Failure of Personal and Social Controls. American Sociological Review, 16, 196-207. google scholar
• Seyhan, D., & Zincir, H. (2009). Tutuklu/Hükümlü Gençlerin Benlik Saygısı Düzeyleri ile Aile Özelliklerinin İncelenmesi ve Aralarındaki Korelasyonun Belirlenmesi. Aile ve Toplum Eğitim-Kültür ve Araştırma Dergisi, 5(19), 7-24. google scholar
• Shaw, C.R. & McKay, H.D. (1931). Juvenile Delinquency and Urban Areas. Chicago: University of Chicago Press. google scholar
• Siegel, L. J. (2010). Criminology: Theories, patterns, and typologies, USA: Thomson Wadsworth Publishing.google scholar
• Sutherland, E. H. (1947). Principles of Criminology, Philadelphia, PA: Lippincott Company. google scholar
• Şentürk-Dızman, Z. (2023). Türkiye’de Suça Sürüklenen Çocukların Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi. International Journal of Eurasia Social Sciences/Uluslararasi Avrasya Sosyal Bilimler Dergisi, 14(53), 1153-1169. http://dx.doi.org/10.35826/ijoess.3351google scholar
• Taşkıran, T., & Agaoğlu, S. (1943). Suçlu çocuklarımız: Ankara çocuk islah evinde bir araştırma, Ankara: Titaş.google scholar
• Thompson, K.C., Morris, R.J. (2016). Theories of Juvenile Delinquency. In: Juvenile Delinquency and Disability. Advancing Responsible Adolescent Development. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-319-29343-1_4 google scholar
• Thornberry T. P., Freeman-Gallant A., Lizotte A. J., Krohn M. D., Smith C. A. (2003). Linked lives: The intergenerational transmission of antisocial behavior. Journal of Abnormal Child Psychology, 31, 171-184. https://doi.org/10.1023/A:1022574208366 google scholar
• Topçuoğlu, T. (2014). Çocuk suçluluğu ve gelişimsel (risk-odaklı) suç önleme. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 2014(3), 217-226. google scholar
• TÜİK, (2025). Konularına Göre İstatistik, Erişim Adresi: https://www.tuik.gov.tr/ google scholar
• Uluğtekin, S. (1991). Hükümlü Çocuklar ve Yeniden Toplumsallaşma, Ankara: Bizim Büro. google scholar
• Ulusoy, D. (2006). Gençlerin sapmış davranışlara yönelmelerinde etiketlenmenin etkisi: Lise son sınıf gençliği örneği. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 23(2), 21-31. google scholar
• Ulusoy, D., Özcan-Demir, N., & Görgün-Baran, A. (2005a). Parçalanmış aile ve gençlerde sapmış davranışlar: lise son sınıf gençliği örneği. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 22(2), 61-66.google scholar
• Ulusoy, M. D., Özcan-Demir, N., & Görgün-Baran, A. (2005b). Ebeveynin çocuk yetiştirme biçimi ve ergen problemleri: Ankara ili örneği. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 3(3), 367-386. google scholar
• Unal, H., & Cukur, C. S. (2011). The Effects of School Bonds, Discipline Techniques in School and Victimization on Delinquency of High School Students. Educational Sciences: Theory and Practice, 11(2), 560-570. google scholar
• Vazsonyi, A. T., & Huang, L. (2015). Hirschi’s reconceptualization of self-control: Is truth truly the daughter of time? Evidence from eleven cultures. Journal of Criminal Justice, 43(1), 59-68. https://doi.org/10.1016/j.jcrimjus.2014.12.005 google scholar
• Vazsonyi, A. T., Ksinan, A. J., & Javakhishvili, M. (2021). Problems of cross-cultural criminology no more! Testing two central tenets of self- control theory across 28 nations. Journal of Criminal Justice, 75, 1-12. https://doi.org/10.1016/j.jcrimjus.2021.101827 google scholar
• Vazsonyi, A. T., Roberts, J. W., & Huang, L. (2015). Why focusing on nurture made and still makes sense: The biosocial development of self-control. In M. DeLisi & M. G. Vaughn (Eds.), In The Routledge international handbook of biosocial criminology (pp. 263–280). Routledge/Taylor & Francis Group. google scholar
• Walters, G. D., & Mandracchia, J. T. (2017). Testing criminological theory through causal mediation analysis: Current status and future directions. Journal of Criminal Justice, 49, 53-64. https://doi.org/10.1016/j.jcrimjus.2017.02.002 google scholar
• Willems, Y. E., Boesen, N., Li, J., Finkenauer, C., & Bartels, M. (2019). The heritability of self-control: A meta-analysis. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 100, 324–334. https://doi.org/10.1016/j.neubiorev.2019.02.012 google scholar
• Yavuzer, H. (1982). Çocuk ve Suç, İstanbul: Altın Kitaplar Yayınevi. google scholar