Uluslararası Ceza Hukukunda Ekokırım (Ecocıde) Tartışmaları: Roma Statüsü Kapsamında Bir İnceleme
Öz
Bu çalışma, ekokırımın Roma Statüsü’ne beşinci çekirdek suç olarak eklenmesine yönelik güncel girişimleri, uluslararası ceza hukukunun yapısal sınırları, normatif ilkeleri ve değerler hiyerarşisi çerçevesinde incelemektedir. Mevcut Roma Statüsü sistemi, çevreyi esasen insan merkezli bir yaklaşımla, dolaylı ve sınırlı biçimde korumakta; barış zamanında meydana gelen ağır, yaygın ve uzun süreli çevresel yıkımlar bakımından ciddi bir normatif boşluk bırakmaktadır. Çevresel tahribatın büyük ölçüde barış dönemlerinde gerçekleşmesi ve mevcut uluslararası suç tipleri kapsamında etkili biçimde cezalandırılamaması, ekokırımın bağımsız bir uluslararası suç olarak tanınmasını normatif açıdan tartışmaya açmaktadır. Çalışmada, Stop Ecocide Foundation bünyesinde oluşturulan Bağımsız Uzmanlar Heyeti tarafından geliştirilen 2021 tarihli ekokırım tanımı ile bu tanımı Roma Statüsü’ne uyarlamayı amaçlayan Vanuatu değişiklik teklifi ayrıntılı biçimde analiz edilmektedir. Bu bağlamda, önerilen suç tanımının belirlilik, kusur ve ultima ratio ilkeleriyle uyumu; ekokırımın çekirdek suçlar arasına eklenmesinin uluslararası ceza hukukunun değerler sistemi üzerindeki etkileri ve uygulamaya ilişkin olası güçlükler ele alınmaktadır. Sonuç olarak çalışma, ekokırım tartışmalarının, suçun Statü’ye eklenip eklenmemesinden bağımsız olarak, uluslararası ceza hukukunun çevresel yıkım karşısındaki sınırlarını görünür kılan dönüştürücü bir normatif işlev üstlendiğini ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alexandria M.H., ‘Killing Our Home: The Case for Creating an International Crime of Ecocide’ (2023) 6 Social Justice and Equity Journal, 1-41. google scholar
- Ambos K., Treatise on International Criminal Law, vol I (Oxford University Press 2013). google scholar
- Arifin, R., Masyhar A., Wulandari, C., Kusuma, B.H., Wijayanto, I., Rasdi, Fikri, S., ‘Ecocide as the Serious Crime: A Discourse on Global Environmental Protection’ (2024) 1355 Earth and Environmental Science, 1-7. doi:10.1088/1755-1315/1355/1/012004.google scholar
- Bozkurt K., Nemec EN., ‘Advancing Ecocide in International Law: A Potential Legal Tool for Safeguarding Endangered Species amidst Climate Change’ (2024) 15 (2) İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 350-357. google scholar
- Branch A., Minkova L., ‘Ecocide, the Anthropocene, and the International Criminal Court’ (2023) 37 (1) Ethics & International Affairs, 51-79. google scholar
- Danuta P., ‘Ecocide Before the International Criminal Court: Simplicity is Better Than an Elaborate Embellishment’ (2023) 34 Criminal Law Forum 147-207. google scholar
- Drumbl M.A., ‘Waging War against the World: The Need to Move from War Crimes to Environmental Crimes’ (2009) 22 Fordham International Law Journal 122. google scholar
- Erbaş R., ‘Effective Criminal Investigations in Combating Domestic Violence and the ECtHR: Prima Ratio v Ultima Ratio?’, in E Stradella (ed), Gender-Based Approaches to Law and Jurisdictio in Europe (Pisa University Press 2020) 221. google scholar
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Çevresel Suç
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
29 Ocak 2026
Gönderilme Tarihi
2 Ocak 2026
Kabul Tarihi
4 Ocak 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 13 Sayı: 2