KOSOVA SORUNU: TARiHSEL PERSPEKTiFTEN BiR DEĞERLENDiRME

Öz

Kosova so1w111, 2008 yilmda 11/11slararas1 giindemin en onemli ko11ulartndan biri olmu$tur. Bu r;a/1~·111ada Kosova sorummun tarihsel arka pla111 hakkmda gene/ !tat/any/a bir degerlendirme yapt!arak Kosova 'da ya$ayan ltalklar ve bu ltalklam1 etnik kokeni, Os111an/1 do11e111inde, II. Diinya Sava$t s1rasmda, Tito doneminde ve 0111111 olii111ii11de11 sonraki siirer;te Kosova sonmu ele a!tnmt$tlr. Ayr1ca Kosova soru11u11a Sup ve Amavutlar111 nast! yakla~·t1klart konusuna deginilerek Tiirkiye 'nin sonma yakla$11111, Vc;K '11111 ortaya r;1k1g Kosova '11111 bag1ms1z!tg111a gide11 siirer; ve bag1ms1z!tga kar$t gosterilen tepkiler degerlendirilmi$fir. 

Anahtar Kelimeler

• Kosava sorunu
• Balkanlar
• Osmanlı Devleti
• Tito Dönemi
• UÇK
• İbrahim Rugova

THE QUESTION OF KOSOVO: A RETROSPECTIVE EVALUATION

Öz

Th e question of Kosovo has beco111 e one of the 111ost i111portant proble111s in the international agenda in 2008. Jn this study, first of all an evaluation about historical background 4 the question of Kosovo has been done and later the question of Kosovo has been studied fi'o111 the perspectives of Kosovans and their ethnic root has been touched upon. 711 e 0110111 an period and following era, second world war period and the pre and post Tito era has also been analyzed. Moreover, how the Serbians and the Albanians approached to the question of Kosovo, the standpoint of Turkey on the issue and the emergence of KLA (Kosovo Liberation Army) a11d the process going to the independence and reactions towards the independence have been evaluated. 

Anahtar Kelimeler

• The Question of Kosovo
• Balkans
• Th e Otto111a11 State
• The period of Ti'to
• KLA
• Ibrahim Rugova

Kaynakça

1. 1896 (Hicri 1314) Kosova Vilayeti Sa/na111esi, (Yayma Haz1rlayan: H. Ytldmm Aganoglu), Rumeli Tiirkleri Kiiltiir ve Dayani~ma Dernegi Yaymlan, istanbul: 2000.
2. AKTEPE, M. Miinir. "Kosova", i.A., C. 6, MEB Yaymlan, Istanbul: 1955, s. 869-876.
3. A YHAN, Hal is. Kendi Kaderini Tayin ve Kosova, Kmkkale Oniversitesi Sosyal Bilimler Enstitiisii Uluslararas1 ili~kiler Anabilim Dah Yay1mlanmam1~ Yiiksek Lisans Tezi, Kmkkale: 2005.
4. BABUNA, Aydm. "Kosova vc Tiirkiye: Ne Yapmah?", Radikal, 19.01.2008.
5. BALLA, Shefqet. Yeni Bir Kosova 'nm Dogu$U, Zeus Kitabevi, izmir: 2008.
6. BA~TORK, Ugur. The Co111pariso11 between Kosovo Question and Turkey's Soutlteastem Question, Bilkcnt Oniversitcsi Sosyal Bilimler Enstitiisii Yay1mlanmam1~ Yiiksek Lisans Tezi, Ankara: 2004.
7. \:EKU, Agim. "Kosova Yeni Bir Sayfa A9mak istiyor", Zaman, 29.10.2007.
8. \:ENGEL, Fikret. "Yiizyilm Ay1b1 Kosova", Islam, sy. 178.

9. DEMiR, Metchan. "Collapsing Turkish Policies in Balkans Corner Ankara", Turkish Probe, Issue No. 272, March 29, I 998.
10. DURSUN, A. Haluk. Ni/'den Tu11a)1a Os111an!t Yaztlan, Otiiken Yaymlan, Istanbul: 2000.
11. GOKDAG, Bilgehan A. "Kosova Tiirklcri", Balka11/ar El Kitab1 II: c;agda$ Balka11/ar, <;:orumAnkara: 2007, Karam-Yadi Yaymlan, s. 103-118.
12. HAJREDiN, Kugi. Independence of Kosova: Stabilizing or Destabilizing Factor in tlte Balkans, Bilkent Oniversitcsi Sosyal Bilimlcr Enstitiisii Bas1lmam1~ Yiiksek Lisans Tezi, Ankara: 1999
13. HOBSBAWM, Eric. K1sa 20. Yiizytl 1914-/991 A~ m/iklar <;ag1 , (Tiirk9esi Yavuz Alagon), Sarmal Yaymlan, istanbul 1996.
14. JELA VICH, Barbara. Balkan Tar/hi 20. Yiizytl, C. 2, (<;ev. Zehra Savan-Hatice Ugur) Kiire Yayml an, istanbul 2006.
15. KARATAY, Osman. Kosova Ka11/i Ova, lz Yaymlan, istanbul: 1998.
16. _ _ _ ___ _ . Ba'de Harabi'l Bosna, iz Yayrnlan, istanbul: 1997.
17. KARPAT, Can. "ibrahim Rugova: PasifDireni~in Zaferi (mi?)", Tiirksam, 07 Arahk 2005.
18. MALCOLM, Noel. Kosova: Balka11/ari Anlamak /<;in , (<;cv. Ozden Ankan), Sabah Kitaplan, istanbul 1999.
19. MASSI E, Robert K. Dretnot lngiltere, Al111a11ya ve Yakla~a11 Sava~m Ayak Sesleri, (c;;ev. Mehmet Harmanc1), Sabah Kitaplan, Istanbul 1991.
20. ORMAN, Canan <;ah~kan . Sa/11amelere Gore Kosova (1879-1900), Gazi Onivcrsitesi Sosyal Bilimler Enstitiisii Yakm9ag Tarihi Anabilim Dall Yay1mlanmam1~ Yiiksek Lisans Tezi, Ankara: 2002.
21. OZFATURA, M. Necati. Hedefteki Olke Kosova, izci Yaymlan, istanbul: 1998.
22. REX HA, llijaz. "The Extension of the Medieval Dwelling- Places on the Basis of the Ethnonym Arban- Alban in the Balkans", Studime Historike, Issue No: 3-4 /2005, Tirana, Albania, pp. 7-30.
23. SALiH, Yusuf. "Postmodern Bir Muhafazakar", Zaman, 25 .01.2006.
24. SEJDIU, Bekim. "Se9im Sonras1 Kosova - En iyi <;oziim Bag1ms1zhk", Zama11 , 21 .11 .2007.
25. SiPAHiOGLU, Bahtiyar. Balkanlar'm Son Kalesi Mamu~a, Giilmat Ofsct, Bursa: 2007.
26. SENER, Ayhan. Kosovo Problem and International Involvement is it a Stabilizing od Destabilizing Factor in the Balkans Security?, Hacettcpe Oniversitesi Sosyal Bilimlcr Enstitiisii Yay1mlanmam1~ Yiiksek Lisans Tezi, Ankara: 2002.
27. TILie;;, L. Dogan. Milliyet<;iligin Pe119esi11deki Kartal Kosova, Omit Yaymlan, Ankara: 1999.
28. TRA$0LA, Arzu. Kosova Problem and Options to Final Status, Bogazi9i Oniversitesi Sosyal Bilimler Enstitiisii Yay1mlanmam1~ Yiiksek Lisans Tezi, Istanbul: 2004.
29. TORBEDAR, Erhan. "Yeni Donemde Kosova ve Gelecegi", Balkanlar El Kitab1 II: (:agda~ Balkanlar, Karam-Yadi Yaymlan, <;orum-Ankara 2007, s. 93- 101.
30. ------- "Kosova Sorunu", Balkanlar El Kitab1 II: <;agda~ Balkan/or, Karam-Yadi Yaymlan, <;:orum-Ankara 2007, s. 79-92.
31. U<;AR, Ahmet. "Kosova Zencileri-1", Tarih-Medeniyet, sy. 50, May1s 1998.
32. UZUNC::AR$1Ll, ismail Hakki. Osmanli Tari/ii, C. 1, TTK, 6. bask1, Ankara: I 996.
33. ONLO, .. Mucize. Kosova Vilayetinin ldari ve Sosyal YaplSI (1877-1912), Ondokuz May1s Universitcsi Sosyal Bilimler Enstitiisii Tarih Anabilim Dall Yay1mlanmam1 ~ Doktora Tezi, Samsun: 2002.
34. USTON, ibrahim. Kosovo 'da Tiirk<;e Basm (1871-2003), Atatiirk Oniversitcsi Atatiirk llkeleri ve ink1lap Tarihi Enstitiisii Yay1mlanmam1~ Yiiksck Lisans Tezi, Erzurum: 2003 .
35. Y AL<;lN, Nedim. "Tiirkiye Balkanlarm Ko~e T~1", Aksiyon, sy. 160, 27.12.1997.
36. YILMAZ, Murat. Kosovo Bag1ms1zl1k Yolunda, like Yaymc1hk, Istanbul: 2006.
37. YILMAZ, Muzaffer. Balka11 Harbi11'de11 Gii11iimiize Kosova, Marmara Oniversitesi Sosyal Bilimler Enstittisil Yay1mlanmam1~ Yliksek Lisans Tezi. istanbul: 1995.
38. YO ROR, P1nar. Gec,:111 /~ te 11 Gii1111111i/ze Kosova Sonmu, Gazi Oniversitesi Sosyal Bilimler Enstitlisli 1ml nm m1 ~ Yilksek Lisans Tczi, Ankara: 1999. internet Kaynaklan "iHH Kosova Raporu", Murat Ytlmaz, 16.02.2008,
39. !tttp:/lwww. ihli.org. tr!Due11 vada11-Haberler-A vri. 49+ M 5 55433{87b5. 0. html, ( 15 .08.2008).
40. "Kosova 'da n insan Hakl an ihlall eri'', !tt1rdlkosova.i!tlt.org. trli11 sa11!takfarili11sr111!taklari. !tt111f, ( 18. 12.2008).
41. "Racak Katliam1", !trto:llw11'11 '. 11/v111.rnbc.co111/1110d11/esl!taher\lideolvideo. asp;>Ca1/D=9&cbVideo=3252&cb0ualitv= j_, ( 17 .08.2008).
42. BBC News, "Turkish troops head for Kosovo", Thursday, July 1, 1999. !t1tp:l/11 ews. bhc.co.11k/21'1ile11rope/38353 4.stm. ( 15 .08.2008).
43. BBC News, "Ahtisaari wins Nobel Peace Prize", Friday, October 10, 2008. l1ttp:l/11 ews. bbc.co.11k/2/lti/europe/7663000.stm, (I 0.11 .2008).
44. "Sirp Yalanma Osmanl1 Tokad1", '11tp :/larsiv.za111a11. co111 . lrl / 999/02/22/d1111val I .!ttml, ( 15 .12.2008).
45. "Buraya kadar Milo~" , !tttp.llwww.radikal. co111 .1rl!taberphp'!ltaberno=6447&tari'1=291061200!, (15 .11 .2008).
46. "Kosova ve soykmm kart1 bu kez Putin'de", ht/ v:llwww.radikal.com. tr!De(ault. aspx? a Tvee= HaberDetay&A rticlel D=89 2938&Date= I l.OR.2008&CategorvlD= I 00, (15 .11.2008).
47. "Tlirkiyc'nin Kosova politikas1: Namevcut, miltereddit, temkinli?", '1tlp:llwww. axisglobe. com/article.asp?article=58 I, ( 15.11.2008).
48. '111p :llarsiv.zama11 .co111.tr/2000/08/031vazarlar/Hasa11UNAL.!tt111, ( 15.11.2008).
49. h110.ilarsiv.zama11.co111 .tr!2000I08/04/yazar!arlf-fasa11UNA L.!ttm, (15 .11.2008).
50. li11p:llarsiv.::a111an.con1.1r/200I1051!8/vazarlarl!lasa11 UNA L.!11111, (15 .11.2008).
51. "BM Gilvenlik Konseyi 'nin I 0 Haziran 1999 tarihli ve S/RES/1244 (1999) numarah karan'', l11tp:lldacccssdds. w1.org/doc/U N DOCIG ENIN99/ I 72189/P DFIN99 ! 7 289.pd(?Open Ele111e11t, ( 15 .11.2008).
52. "Kosova'daki Birle mi ~ Millctler Ger,:ici Misyonu' nun burada yapt1g1 gorev ve faaliyetleri hakkmda BM Gilvenlik Konseyi' nin 23 Arahk 1999 tarihli ve S/199911250 say1h raporu", li1tp:lldaccessdds. 1111 .orgldoc/UNOOCIGENIN991387/03/IMGIN9938703.pd[!Ope11Element, ( 15 .1 1.2008).
53. Ki~isel GISrU~me llyas Reca, Dogum Ycri ve Tarihi: Pri tinc-1940 , Yer: Ba~bakanlik Osmanh Ar~ivi , Saat: 10.00, 23.09.2008.