Osmanlı Kültüründe Makedon Şehirlerinin Kent Kavramı

Öz

Osmanlı İmparatorluğu egemenliğindeki, Ortaçağ Makedonyası şehirlerinin kent kavramı için edebi temel kaynaklardan biri Evliya Çelebinin seyahatnamesidir. Seyyahın gözlemlerinden sonuçlar çıkartılan makalede, şehirlerin farklı geçmişlere sahip insanlar için nasıl ortak bir kültürel yer olduğunu analiz edilir. Çelebi, bu kültürel mekanlar hakkında, özellikle kentsel yaşamın odak noktaları olan köprüler ve pazarlar hakkında yazar. Bu bağlamda, şehirler, eski ve yeninin iç içe geçtiği, çeşitli etnik kökenlerle, dinler arasında karşılıklı kültürel bir tanımaya yol açan, bir hoşgörü yeri olarak algılanabilir.

Anahtar Kelimeler

• kent kavramı,Ortaçağ Makedon kentleri,seyahatnameler,Evliya Çelebi,kültürel tanıma

THE URBAN CONCEPT OF MACEDONIAN CITIES WITHIN THE OTTOMAN CULTURE

Öz

Evliya Çelebi’s travelogues are one of the main sources of literary accounts of the urban concept of medieval Macedonian cities under the rule of the Ottoman Empire. Drawing conclusions from his observations this paper analyses how the cities have gradually become mutual cultural spaces to a wide range of people with differing backgrounds. Çelebi writes about these cultural spaces, in particular about the bridges and bazaars as focal points of urban life. In this context, cities can be perceived as places of tolerance where the old and the new are interwoven leading to a mutual cultural recognition between various ethnicities and religions.

Anahtar Kelimeler

• urban concept,Medieval Macedonian cities,travelogues,Evliya Çelebi,cultural recognition

Kaynakça

1. Atkinson, David; Jackson, Peter; Sibley, David & Washbourne, Neil, (ur.), Kulturna geografija: krutički rječnik ključnih pojmova [Cultural Geography: A Critical Dictionary of Key Concepts], Zagreb 2008.
2. Berk, Piter, Osnovi kulturne istorije, [What is Cultural History?], Beograd: CLIO, 2010.
3. Dogo, Marko & Pitasio, Armando, (ur.), Gradovi Balkana, Gradovi Evrope [Cities of the Balkans, Cities of Europe], Beograd: CLIO, 2018.
4. Jakimovska-Tošić, Maja, Makedonska knizevnost vo XV vek [Macedonian Literature in the XVth century ], Skopje: Institut za makedonska literatura, 2002. Mantran, Rober, (ed.), Istorija Osmanskog Carstva [History of the Ottoman Empire]. CLIO 2002.
5. Mironska-Hristovska, Valentina, Prosvetitelstvoto vo Makedonija [Enlightenment in Macedonia], Institut za makedonska literatura, Skopje 2005.
6. Palaret, Majkl, Balkanski ekonomii (1800-1914) [Balkan Economies (18001914)], Skopje: Ars studio, 2015.
7. Stojanovski, Aleksandar, Makedonija vo turskoto srednovekovie [Macedonia in the Ottoman Middle Ages], Skopje: Kultura, 1989.
8. Čelebi, Evlija, „Odlomci o jugoslovenskim zemjama“, Putopisi [“Excerpts from Countries of Yugoslavia” Travelogues], preveo, uvod i komentar Hazim Šabanović, Sarajevo, Svjetlost, 1967.