Kamu Hukukunda Sosyal Medya Sorunu: Resmî Kurum ve Yöneticilerin Sosyal Medya Hesaplarına İlişkin Düşünceler

Öz

Geleneksel ve tek yönlü haber verme süreçleri, internet kullanımının yaygınlaşması ile çok taraflı içerik alışverişine evrilmiştir. Bu evrim sürecinde küresel bazı şirketlerin sundukları sosyal medya platformları başat rol oynamıştır. Yurttaşların sosyal medya kullanımının sıklaşması; Cumhurbaşkanlığı, Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Anayasa Mahkemesi gibi birçok resmî kurumun ve yöneticilerinin sosyal medya hesabı açmalarına ve kullanmalarına neden olmuş, bu durum çeşitli tartışmaları gündeme getirmiştir. Bu tartışmaların ilk boyutunu, resmî kurumların sosyal medya hesabı açmaları ve kullanmalarına dair hukuki sorunlar oluşturmaktadır. Hesap açılması için merkezleri yurt dışında bulunan küresel şirketlerin standart sözleşmelerinin kabul edilmesinin zorunlu tutulması ve yargı yetkisinin yurt dışındaki mahkemelere verilmesi, başta egemenlik unsuru ve yasal dayanak olmak üzere, bazı soru işaretleri doğurmaktadır. Hesapların kullanıcı güvenliği, bu mecralarda yapılan paylaşımların hukuki niteliği, takipçilerin engellenmesi ve paylaşımların yorumlara kapatılması tartışmanın ilk boyutuna dair diğer sorunlardır. Tartışmanın ikinci boyutunu ise resmî kurum yöneticilerinin şahsi sosyal medya kullanımlarının, yürüttükleri görevler nedeniyle ayrı kurallara tabi olup olmayacağı oluşturmaktadır. Resmî kurum yöneticilerinin takipçi sayılarının artması, bu kişilere siyasi ve öznel yorumlarını da geniş kitlelere ulaştırabilme avantajı sağlamaktadır. Bu durum, şahsi hesapların bir kurala bağlanamayacağı varsayımında, siyasi partiler arasındaki rekabeti ve fırsat eşitliğini olumsuz etkileme riski getirmektedir. Resmî kurum yöneticilerinin, kimi takipçilerini engellemesi, ifade hürriyeti ve idarenin duyurularından haber alma hakkı bağlamında bazı sorunlar yaratmaktadır. Bu tartışmalara dair giriş niteliğindeki bu makalede mukayeseli örnekler ve yargı kararları dikkate alınarak; resmî kurumların sosyal medya hesabı açması ve kullanması ile yöneticilerin hesap kullanma biçiminin kurallara tabi kılınmasına dair problemlere cevap aranmıştır. Ulaşılan sonuç, bu konuda bir mevzuata ihtiyaç olduğudur.

Anahtar Kelimeler

• Resmî kurumlar
• İdare
• Sosyal medya
• Paylaşım
• Engelleme
• İfade özgürlüğü

Social Media Problem in Public Law: Reflections on the Social Media Accounts of Official Institutions and Administrators

Öz

The evolution of news reporting into multilateral content exchange through the internet, particularly on global social media platforms, has led public institutions and executives, such as the Presidency, Turkish Grand National Assembly, and Constitutional Court, to engage in social media, sparking debates on two fronts. The first dimension centers on legal issues tied to public institutions opening and using social media accounts. Questions arise about sovereignty and legal basis due to obligatory acceptance of global companies’ standard contracts and jurisdiction assignment to foreign courts. Account safety, content legality, follower blocking, and comment disabling add complexity. The second dimension debates whether executives’ personal social media use should adhere to separate rules due to their official duties. The surge in followers may give them an advantage in sharing political and subjective comments, potentially impacting competition and equal opportunities. Assuming executives’ personal accounts are rule-free risks negative effects on political dynamics. Follower blocking by executives raises concerns about freedom of speech and the right to be informed of administrative announcements. As an introduction to these debates, the article, considering comparative examples and case law, seeks solutions to challenges surrounding public institutions opening social media accounts and executives’ account use. The conclusion emphasizes the necessity for legislation in Türkiye to address these issues comprehensively.

Anahtar Kelimeler

• Official institutions
• Administration
• Social media
• Post
• Blocking
• Freedom of speech

Kaynakça

1. Akıncı Z, ‘İdarenin Özel Hukuk Sözleşmeleri Yönünden Tahkim Yoluna Gidilmesinde Bir Engel Yok Mu?’ in Milletlerarası Tahkim (Vedat Kitapçılık 2016). google scholar
2. Akyılmaz B, Sezginer M ve Kaya C, Türk İdare Hukuku (Savaş Yayınevi 2019). google scholar
3. Badura P, ‘Zur RechtmaBigkeit des Eingriffs in das Grundrecht auf Religionsfreiheit im Wege des Öffentlichkeitsarbeit gegen die Osho-Bewegung: Kritische Anmerkung zum Urteil des BVerwG vom 27.3.1992’ (1993) (48) Juristen Zeitung 33-39. google scholar
4. Bertot J. C. and Jaeger P. T and Hansen D., ‘The Impact Of Polices On Government Social Media Usage: Issues, Challenges, And Recommendations’ (2012) (29) Government Information Quarterly, 30-40. google scholar
5. Bilgi ve İletişim Güvenliği Rehberi, (Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi 2020). google scholar
6. Can O., ‘Almanya Anayasa Mahkemesi Kararı: Hükûmet, Kamu İmkanlarını Kullanırken Tarafsız Davranmalı!’ Düzce Yerel Haber Erişim Tarihi 3 October 2023. google scholar
7. CIO Council, ‘Guidelines for Secure Use of Social Media by Federal Departments andAgencies’ Erişim Tarihi 25 November 2023. google scholar
8. Departmen Of Defence, ‘Guide To Keeping Your Social Media Accounts Secure’ Erişim Tarihi 25 November 2023. google scholar

9. Eren F ve Dönmez Ü, Eren Borçlar Hukuku Şerhi C. 1 (Yetkin Yayınları 2020). google scholar
10. Feeney M.K. and Porumbescu G., ‘The Limits Of Social Media For Public Administration Research And Practice On Civic Engagement’ (2021) 81 (4) Public Administration Review 787-792. google scholar
11. Government Information Service of France, ‘Charte Des Reseaux Socıaux De L’etat’ Erişim Tarihi 25 November 2023. google scholar
12. Government of Canada, ‘Password Guidance’ Erişim Tarihi 25 November 2023. google scholar
13. Government of Malta, ‘Policy On The Use Of Social Media In The Public Service’ Erişim Tarihi 25 November 2023. google scholar
14. Gözler K, İdare Hukuku Dersleri (Ekin Yayınevi 2019). google scholar
15. Günday M, İdare Hukuku (İmaj Yayınevi 2015). google scholar
16. Hebeler T., 40 Probleme aus dem Staatsrecht (C. H. Beck 2011). google scholar
17. Nomer H. N, Borçlar Hukuku Genel Hükümler (16. baskı, Beta Yayıncılık 2018). google scholar
18. Lockhart H. M., ‘When Can My City Delete A Facebook Comment?’ Erişim Tarihi 27 November 2023. google scholar
19. Karahanoğulları O, İdarenin Hukukla Kavranması (Turhan Kitabevi 2018). google scholar
20. Khan G. F, Social Media For Government (Springer 2017). google scholar
21. Kirchof P, ‘Mittel staatlichen Handelns’, in Isensee J. and Kirchhof P, Handbuch des Staatsrechts der Bundesrepublik Deutschland, Bd. III, 1988, 121-209. google scholar
22. Mergel I., ‘Social Media Institutionalization In The U.S. Federal Government’ (2016) (33) Government Information Quarterly, 142-148. google scholar
23. Milli Eğitim Bakanlığı, ‘Milli Eğitim Bakanlığı Kurumsal Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu’ 2021. google scholar
24. Ministry of Information & Communications Technology of Qatar, ‘Guidelines For Securing Social Media Accounts’ Erişim Tarihi 25 November 2023. google scholar
25. Nepal S. and Paris C. and Georgakopoulos D (Ed.), Social Media For Government Services (Springer 2015). google scholar
26. Oğuzman M. K ve Öz M. T, Borçlar Hukuku Genel Hükümler C.1 (20. baskı, Vedat Kitapçılık 2022). google scholar
27. Picazo-Vela S. and Fernandez-Haddad M. and Luna-Reyes L. F., “Opening The Black Box: Developing Strategies To Use Social Media In Government” (2016) (33) Government Information Quarterly 693-704. google scholar
28. Snead J. T., ‘Social Media Use In The U.S. Executive Branch’ (2013) (30) Government Information Quarterly 56-63. google scholar
29. Sobacı M. Z. and Karkin N., ‘The Use Of Twitter By Mayors In Turkey: Tweets For Better Public Services?’ (2013) (30) Government Information Quarterly 417-425. google scholar
30. ‘Social Media Censorship By A Government Official’ https://www.aclusocal.org/en/know-your-rights/social-media-censorship-government-official, Erişim Tarihi 27 November 2023. google scholar
31. Stamati T. and Papadopoulos T. and Anagnostopoulos D., ‘Social Media For Openness And Accountability In The Public Sector: Cases In The Greek Context’ (2015) (32) Government Information Quarterly 12-29. google scholar
32. Şirin T, Türkiye’de Düşüncenin Tutsaklığı-2: İfade Özgürlüğünün Yeşili (Tekin Yayınevi 2020). google scholar
33. Tan T, İdare Hukuku (Turhan Kitabevi 2016). google scholar
34. Tarhan A, ‘Büyükşehir Belediyelerinin Sosyal Medya Uygulamalarına Halkla İlişkiler Modellerinden Bakmak’ (2012) (35) İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi 79-101. google scholar
35. Ulusoy A, Yeni Türk İdare Hukuku (Yetkin Yayınları 2019). google scholar
36. United States Coast Guard, ‘Social Media Handbook’ Erişim Tarihi 25 November 2023. google scholar
37. Ünübol N, Kamu Alım Piyasalarının Etkinliğinde Rekabetin Rolü: Rekabetin Korunması, Sağlanması ve Rekabet Savunuculuğu (Rekabet Kurumu 2012). google scholar
38. Zavattaro S. M. and Brayer T. A. (Ed.), Social Media For Government (Routledge 2016). google scholar