-

Öz

The auxological studies carried out in the nineteenth and twentieth century revealed that the physical growth and development of child workers were retarded unarguably when compared to their non-working peers. There is a marked increase in the number of studies which were concluded in the opposite direction in recent years. In the first part of this paper, the conceptual and methodological aspects of these researches were discussed critically and focused on some possible errors and limitations which were found in the type of studies. The second part integrated and reevaluated the cross-sectional data appeared elsewhere and retrospective unpublished data set of the author's research. Both the cross-sectional and retrospective study data revealed that physical growth and development of working children is was lagging/falling behind than their non-working peers. Retardation in physical growth is Bu yazı, Türkiye’de Çocuk Emeği (derl. Kemal İnal, Ankara: Ütopya Yay., 2011) adlı kitapta yer almıştır. Metin üzerinde bazı küçük değişiklikler yapılarak ve İnsanbilim Dergisi’nin yazım kurallarına uygun hale getirilerek burada tekrar yayımlanmaktadır.  Yazışma adresi: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Antropoloji Bölümü, 34459 Laleli, İstanbul (eposta: [e-mail]) evident, particularly in the vertical growth of body. Depending on the degree of overloading, deformations and deteriorations take place on the bodies of working children and adolescents.

Anahtar Kelimeler

• Child labour, working children, physical growth and development, growth retardation, physical deteriorations

Çalış(tırıl)an çocuklarda bedensel yıpranmalar

Öz

Ondokuzuncu ve yirminci yüzyılda yapılan incelemeler çalışan/çalıştırılan çocukların bedensel gelişim yönünden geri kaldıklarını tartışmasız bir şekilde ortaya koymasına rağmen son dönemlerde aksi yönde sonuçlara ulaşıldığını rapor eden araştırmaların sayısında belirgin bir artış gözlenmektedir. Elinizdeki yazının ilk bölümünde, bu tür sonuçlara ulaşan araştırmaların kavramsal ve metodolojik açıdan bir eleştirisi yapılarak, bu tür çalışmalarda karşılaşılan kimi yanlışlıklar ve sınırlılıklar üzerinde durulmuştur. Yazının ikinci bölümünde, Ankara'da Ostim Sanayi Sitesi'nde çalışan çocuklar üzerinde gerçekleştirilen araştırmanın yayımlanmış (kesitsel) verileri ile yine bu araştırmanın yayımlanmamış bazı verileri (retrospektif) bütüncül bir gözle yeniden değerlendirilmiştir. Hem kesitsel hem de retrospektif veriler çalış(tırıl)an çocukların tartışmasız biçimde bedensel gelişimlerinin çalışmayan yaşıtlarının gerisinde kaldığını ortaya koymaktadır. Bedensel geri kalma daha çok vücudun dikey gelişiminde kendini göstermektedir. Çalış(tırıl)an çocukların bedenlerinde, bunun yanı sıra, aşırı yüklenmelerin derecesine bağlı olarak deformasyonlar da meydana gelmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Çocuk işçiliği, çocuk emeği, çalışan çocuklar, fiziksel büyüme ve gelişme, büyüme geriliği, fiziksel yıpranmalar

Kaynakça

1. Akyan MA, Atak N. (2004) Çankırı sanayi sitesinde çalışan çocuklar ve çalışma koşulları. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası 57(3):139–151.
2. Bhalotra S. (2003) Is Child Work Necessary? Department of Economics D.P. 03/554, University of Bristol.
3. Bulduk S, Demircioğlu Y, Yabancı N. (2001) Ostim sanayi sitesinde çalışan işçi çocuk ve ergenlerin beslenme ve sağlık durumları ve iş güvenliği üzerine bir araştırma. 8. Ulusal Ergonomi Kongresi, 25-26 Ekim 2001, İzmir.
4. Cortez SAE, Barbieri MA, Saraiva MCP, Bettiol H, da Silva AAM, Cardoso VC. (2007) Does child labor effect final height? Occupational Medicine 57:118–125.
5. Cunningham H, Viazzo PP. (1996) Child Labour in Historical Perspective, 1800–1895: Case Studies from Europe, Japan and Colombia. UNICEF, International Child Development Centre, Instituto degli Innocenti.
6. Del Rosario R, Bonga MA. (2000) Child Labor in the Philippines: A Review of Selected Studies and Policy Papers. Manila: University of the Philippines/Austrian Agency for International Development/UNICEF.
7. Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE) (1997) Çocuk İşgücü 1994. Ankara: DİE.
8. Duyar İ. (2004) Genç işçilerin vücut boyutlarında çalışma geçmişine bağlı olarak meydana gelen değişimler. 9. Ulusal Ergonomi Kongresi, 16-18 Ekim 2003, Denizli, Pamukkale Üniversitesi Yay., s. 66–

9. Duyar İ. (2007) Çocuk işçiliği ve bedensel gelişim üzerindeki etkileri. Toplum ve Hekim 22(5):344– 3
10. Duyar İ. (2008) Growth patterns and physical plasticity in adolescent laborers. Collegium Antropologicum 32(2):403–412.
11. Duyar İ, Özener B. (2003) Çocuk İşçiler: Çarpık Gelişen Bedenler. Ankara: Ütopya Yay.
12. Duyar İ, Özener B. (2005) Growth and nutritional status of male adolescent laborers in Ankara, Turkey. American Journal of Physical Anthropology 128:693–698.
13. Engels F. (1974) [orj. 1845] İngiltere’de Emekçi Sınıfların Durumu. (Çev. Emre O) İstanbul: Gözlem Yayınları.
14. Etiler N, Çağlayan Ç, Çizmecioğlu FM, Yavuz CI, Hatun Ş, Hamzaoğlu O. (2011) Çalışmanın çocuk bedeni üzerine etkisi: İzmit’te yapılan iki araştırma sonuçlarının karşılaştırılması. Türk Pediatri Arşivi 46:111-117.
15. Fassa AG, Facchini LA, Dall’Agnol MM. (2000) Child labor and health: problems and perspectives. International Journal of Occupational and Environmental Health 6(1):55–62.
16. Fırat M. (1998) 15 Yaş Altı Çalışan Çocuklar ile Aynı Yaş Grubundaki Okuyan Çocukların Sağlık ve Sosyal Yönden Karşılaştırılması. İstanbul: Marmara Üniversitesi Marmara Tıp Fakültesi (Yayımlanmamış Doktora Tezi).
17. Fişek G. (1986) Çocuk İşçilerin Mediko-Sosyal Sorunları Araştırması. (Yayımlanmamış Araştırma Raporu).
18. Forastieri V. (1997) Children at Work: Health and Safety Risks. International Labour Office, Geneva, Geneva.
19. Graitcer PL, Lerer LB. (1998) The Impact of Child Labor on Health: Report of a Field Investigation in Egypt. Washington DC: World Bank.
20. Graitcer PL, Lerer LB. (2000) Child Labor and Health: Quantifying the Global Health Impacts of Child Labor. Washington DC: World Bank.
21. Guiffrida A, Iunes RF, Savedoff WD. (2001) Health and Poverty in Brazil: Estimation by Structural Equation Model with Latent Variables. Inter-American Development Bank, Washington, D.C.
22. International Labor Organization (ILO). (1998) Child Labour: Targeting the Intolerable. Geneva: International Labour Office.
23. International Labor Organization (ILO) (2002a) A Future without Child Labour. Geneva: ILO.
24. International Labor Organization (ILO) (2002b) Every Child Counts: New Global Estimates on Child Labour. Geneva: ILO.
25. International Labor Organization (ILO) (2006) The End of Child Labour: Within Reach. Geneva: ILO. . Kassauf AL, McKee M, Mossialos E. (2001) Early entrance to the job market and its effects on adult health: evidence from Brazil. Health Policy and Planning 16(1):21–28.
26. Kato S, Ishiko T. (1966) Obstructed growth of children’s bones due to excessive labor in remote corners. Kato S (ed) Proceedings of International Congress of Sport Sciences, Tokyo (aktaran Malina, 1980).
27. Kolaç N, Ergün A, Erol S. (2006) Pazarda çalışan çocukların çalışma koşulları ve sağlık durumları. Mesleki Sağlık ve Güvenlik Dergisi (26):30-36.
28. Malina RM. (1980) Physical activity, growth, and functional capacity. Johnston FE, Roche AF, Susanne C (eds) Human Physical Growth and Maturation: Methodologies and Factors. New York: Plenum Press.
29. Miller ME, Kaufman JD. (1998) Occupational injuries among adolescents in Washington State, 198819 American Journal of Industrial Medicine 34:121–132.
30. O’Donnel O, van Doorslaer E, Rosati F. (2002) Child labour and health: evidence and research issues. Understanding Children’s Work: ILO, UNICEF, World Bank Group.
31. O’Donnel O, Rosati F, van Doorslaer E. (2005) Health effects of child work: evidence from rural Vietnam. Journal of Population Economics 18:437–467.
32. Özener B, Duyar İ. (2004) Farklı ülkelerde çalışan çocukların büyüme örüntüleri: Z-skorlarına dayalı bir karşılaştırma. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 21(1):1–13.
33. Polat A, Köseli O. (1999) Sanayide çalışan adolesanlarda antropometrik ölçümler. 43. Milli Pediatri Kongresi, 20–23 Eylül 1999, Ankara.
34. Rosati F, Straub R. (2007) Does work during childhood affect the health Guatemalan adults? Review of Economics of the Household 5:83–94.
35. Smith J. 1999. Healthy bodies and thick wallets: the dual relation between health and economic status. Journal of Economic Perspectives 13(2):145–166.
36. Steckel R. (1995) Stature and the standard of living. Journal of Economic Literature 33:1903–1940.
37. Tanner JM. (1981) A History of the Study of Human Growth. Cambridge: Cambridge University Press. Understanding Children’s Work (UCW) (2003a) Understanding children’s work in Morocco. Report prepared for the Understanding Children’s Work Project, a research co-operation initiative of the ILO, UNICEF and World Bank.
38. Understanding Children’s Work (UCW) (2003b) Understanding children’s work in Yemen. Report prepared for the Understanding Children’s Work Project, a research co-operation initiative of the ILO, UNICEF and World Bank.
39. Understanding Children’s Work (UCW) (2003c) Understanding children’s work in Guatemala. Report prepared for the Understanding Children’s Work Project, a research co-operation initiative of the ILO, UNICEF and World Bank.
40. Woolf AD. (2002) Health hazards for children at work. Clinical Toxicology 40(4):477–482.
41. World Health Organization (WHO) (1995) Physical Status: Use and Interpretation of Anthropometry. WHO Technical Report 854. Geneva: WHO.
42. Yücecan S. 1979. İnşaat İşçilerinin Enerji Harcamaları Beslenme ve Sağlık Durumları Üzerinde Bir Araştırma. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sağlık Teknolojisi Yüksek Okulu (Yayımlanmamış Doçentlik Tezi).