Araştırma Makalesi

Dünyada ve Türkiye’de Kamu-Özel İşbirliği Uygulamaları: Rakamsal Verilerle Bir Analiz

Cilt: 10 Sayı: 2 2 Ağustos 2023
PDF İndir
TR EN

Dünyada ve Türkiye’de Kamu-Özel İşbirliği Uygulamaları: Rakamsal Verilerle Bir Analiz

Öz

Günümüzde ekonomik ve sosyal kalkınma açısından altyapı yatırımlarının önemi konusunda giderek artan bir fikir birliği bulunmaktadır. Bu bağlamda kamu-özel işbirliği, altyapı yatırımlarını desteklemenin temel araçlarından biri olarak kabul edilmektedir. Kamu-özel işbirliği uygulamaları, Türkiye’de de 30 yılı aşkın bir süredir çeşitli projelerin gerçekleştirilmesinde yoğun şekilde kullanılmaktadır. Kamu-özel işbirliği alanındaki küresel gelişmeler çerçevesinde dünyada ve Türkiye’de kamu-özel işbirliği uygulamalarını incelemek ve rakamsal verilerle analiz etmek amacıyla hazırlanan bu çalışmada, öncelikle kamu-özel işbirliğinin kavramsal çerçevesine değinilmiş, daha sonra artan altyapı yatırım ihtiyacı doğrultusunda dünyada ve Türkiye’deki kamu-özel işbirliği uygulamalarına ilişkin rakamsal veriler analiz edilmiştir. Çalışmadan elde edilen sonuçlar, Türkiye’de kamu-özel işbirliği uygulamalarının diğer ülke örneklerine göre bazı hususlarda farklılaştığını ve mali risklerin yönetimi ve raporlanması ile mali şeffaflık başta olmak üzere kamu-özel işbirliği yönetişim çerçevesinin iyileştirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, kamu-özel işbirliği projeleri kapsamında sağlanan koşullu yükümlülükler nedeniyle üstlenilen mali risklerin arttığına işaret etmektedir. Kamu-özel işbirliği alanında mali risklerin azaltılması ve mali şeffaflık sorunlarının çözümü için, koşullu yükümlülüklerin döviz yerine TL cinsinden verilmesi, uzun süreli garantilerden kaçınılması, Hazine dışındaki kamu-özel işbirliği projelerini uygulayan kurumlar tarafından verilen garantilere ilişkin bilgilerin kamuoyu ile şeffaf ve düzenli bir şekilde paylaşılması veya tüm garantilerin tek bir kurum çatısı altında toplanması, kaynakların etkin şekilde kullanılarak verimli yatırımlara dönüştürülmesi ve öncelikli sektörlere yönlendirilmesi gerekmektedir. Bunların başarılması durumunda, Türkiye’de kamu-özel işbirliğine ilişkin tartışmaların azalması, bu projelerin potansiyel katkılarından daha fazla faydalanılması ve Türkiye’nin ekonomik performansına olumlu katkılarının artması öngörülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Andres, L. A., Schwartz, J., & Guasch, L. (2013). Uncovering the Drivers of Utility Performance: Lessons from Latin America and the Caribbean on the Role of the Private Sector, Regulation, and Governance in the Power, Water, and Telecommunication Sectors, Washington, DC: World Bank Publications, https://openknowledge. worldbank.org/bitstream/handle/10986/15774/78679.pdf?sequence=1, (Erişim Tarihi: 15.03.2023). google scholar
  2. Associates, N. (2017). Public-Private Partnerships: A Basic Introduction for Non-Specialists, Economic and Private Sector: Professional Evidence and Applied Knowledge Services (Topic Guide), https://assets.publishing. service.gov.uk/media/5977576ee5274a289a000031/Topic_Guide_Public-Private_Partnerships.pdf, (Erişim Tarihi: 10.03.2023). google scholar
  3. Aydın, E. V., Gücüyener, M., & Yavrucu Demircan, S. (2022). Kamu Özel Sektör İşbirliği (KÖİ) Modeli ve Avrasya Tüneli Projesi, İstanbul: Avrasya Tüneli İşletme İnşaat ve Yatırım A.Ş. Yayınları, https://www.avrasyatuneli. com/_assets/pdf/koi-modeli-ve-avrasya-tuneli-projesi-raporu-14102022.pdf, (Erişim Tarihi: 09.03.2023). google scholar
  4. Beckers, F., & Stege, U. (2021). A smarter way to think about public-private partnerships, https://www.mckinsey. com/capabilities/risk-and-resilience/our-insights/a-smarter-way-to-think-about-public-private-partnerships, (Erişim Tarihi: 01.03.2023). google scholar
  5. Bivens, J. (2017). The Potential Macroeconomic Benefits From Increasing Infrastructure Investment, Economic Policy Institute, Washington, DC, https://files.epi.org/pdf/130111.pdf, (Erişim Tarihi: 10.03.2023). google scholar
  6. Cangiano, M., Anderson B., Alier, M., Petrie, M., & Hemming, R. (2006). Public-Private Partnerships, Government Guarantees, and Fiscal Risk, Staff Team Led by Richard Hemming, Washington, DC: IMF Publications, https://www.mfcr.cz/assets/en/media/Public-Private-Partnerships-Government-Guarantees-and-Fiscal-Risk-Document-of-International-Monetary-Fund.pdf, (Erişim Tarihi: 02.03.2023). google scholar
  7. Cangöz, M. C., Emek, U., & Uyduranoğlu Karaca, N. (2021). Türkiye’de Kamu-Özel İşbirliği Modeli Uygulaması: Etkin Risk Paylaşımına Yönelik Bir Model Önerisi, Ankara: TEPAV Elektronik Yayınları, https://www.tepav. org.tr/upload/files/1644348024-5.Turkiye___de_Kamu_Ozel_Isbirligi_Uygulamasi_Etkin_Risk_ Paylasimina_Yonelik_bir_Model_Onerisi.pdf, (Erişim Tarihi: 21.02.2023). google scholar
  8. EAF (Koç Üniversitesi-TÜSİAD Ekonomik Araştırma Forumu) (2018). Merkezi Yönetim Bütçesi Takip Raporu II, Yayın No: EAF-RP/18-02, TÜSİAD Yayın No: TÜSİAD-T /2018,07-598, İstanbul: CB Basımevi, https:// tusiad.org/tr/yayinlar/raporlar/item/download/9020_e28dc2cf15cb02862b863bc181be85b9, (Erişim Tarihi: 21.02.2023). google scholar

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Maliye Politikası

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

2 Ağustos 2023

Gönderilme Tarihi

6 Haziran 2023

Kabul Tarihi

22 Temmuz 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 10 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Eriçok, R. E. (2023). Dünyada ve Türkiye’de Kamu-Özel İşbirliği Uygulamaları: Rakamsal Verilerle Bir Analiz. İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi, 10(2), 629-661. https://doi.org/10.26650/JEPR1310789
AMA
1.Eriçok RE. Dünyada ve Türkiye’de Kamu-Özel İşbirliği Uygulamaları: Rakamsal Verilerle Bir Analiz. JEPR. 2023;10(2):629-661. doi:10.26650/JEPR1310789
Chicago
Eriçok, Recep Emre. 2023. “Dünyada ve Türkiye’de Kamu-Özel İşbirliği Uygulamaları: Rakamsal Verilerle Bir Analiz”. İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi 10 (2): 629-61. https://doi.org/10.26650/JEPR1310789.
EndNote
Eriçok RE (01 Ağustos 2023) Dünyada ve Türkiye’de Kamu-Özel İşbirliği Uygulamaları: Rakamsal Verilerle Bir Analiz. İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi 10 2 629–661.
IEEE
[1]R. E. Eriçok, “Dünyada ve Türkiye’de Kamu-Özel İşbirliği Uygulamaları: Rakamsal Verilerle Bir Analiz”, JEPR, c. 10, sy 2, ss. 629–661, Ağu. 2023, doi: 10.26650/JEPR1310789.
ISNAD
Eriçok, Recep Emre. “Dünyada ve Türkiye’de Kamu-Özel İşbirliği Uygulamaları: Rakamsal Verilerle Bir Analiz”. İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi 10/2 (01 Ağustos 2023): 629-661. https://doi.org/10.26650/JEPR1310789.
JAMA
1.Eriçok RE. Dünyada ve Türkiye’de Kamu-Özel İşbirliği Uygulamaları: Rakamsal Verilerle Bir Analiz. JEPR. 2023;10:629–661.
MLA
Eriçok, Recep Emre. “Dünyada ve Türkiye’de Kamu-Özel İşbirliği Uygulamaları: Rakamsal Verilerle Bir Analiz”. İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi, c. 10, sy 2, Ağustos 2023, ss. 629-61, doi:10.26650/JEPR1310789.
Vancouver
1.Recep Emre Eriçok. Dünyada ve Türkiye’de Kamu-Özel İşbirliği Uygulamaları: Rakamsal Verilerle Bir Analiz. JEPR. 01 Ağustos 2023;10(2):629-61. doi:10.26650/JEPR1310789