Faiz Oranı-Tasarruf İlişkisi: Keynesyen-Klasik Tartışmanın OECD Ekonomilerinde Yeniden Değerlendirilmesi

Öz

Bir ulusal ekonomide tasarrufları belirleyen başta gelir ve tüketim olmak üzere birçok faktör mevcuttur. Ancak, faiz oranlarının tasarrufları nasıl etkilediği konusunda Klasik ve Keynesyen ekonomi teorileri arasında bir anlaşmazlık söz konusudur. Klasik teoriye göre faiz oranlarındaki bir artış tasarrufları artırırken, Keynes’e göre kesinlikle azaltacaktır. Çünkü Keynes’e göre tasarruflar faiz oranlarının azalan, gelirin ise artan bir fonksiyonudur. Bu çalışmada, Klasik ve Keynesyen iktisat teorileri arasındaki görüş ayrılığı bağlamında kişi başına düşen GSYH’nin ve özellikle faiz oranlarının tasarruflar üzerindeki etkisi 35 OECD ülkesi örneklemi üzerinden statik panel veri analizi yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Çalışmanın bulgularına göre, kişi başına GSYH değişkenindeki %1’lik artış gayrisafi yurtiçi tasarrufları yaklaşık %2,25 oranında artırırken, faiz oranı değişkenindeki 1 birimlik artış gayrisafi yurtiçi tasarrufları yaklaşık %2,26 oranında azaltmaktadır. Sonuç olarak, faiz-tasarruf ilişkisine dair ana akım iktisat teorileri arasındaki tartışmada, 1995-2021 döneminde OECD ülkeleri bağlamında Keynesyen teori ağır basmaktadır. Bu bakımdan, makroekonomik politika perspektifinden bakıldığında, tasarrufların artırılması açısından faiz oranlarından ziyade toplam gelirin artırılmasına odaklanılmalıdır.

Anahtar Kelimeler

• Tasarruf
• Faiz
• Panel veri analizi
• Keynesyen teori
• Klasik teori

Interest Rate-Savings Nexus: Keynesian-Classical Debate Revisiting in OECD Economies

Öz

There are many factors that determine savings, especially income and consumption. However, classical and Keynesian economic theories disagree on how interest rates affect savings. According to classical theory, an increase in interest rates will increase savings, whereas, according to Keynes, it will definitely decrease it. This is because, according to Keynes, savings are a decreasing function of interest rates and an increasing function of income. In this study, the effect of GDP per capita, especially interest rates, on savings is analysed in the context of the disagreement between Classical and Keynesian economic theories by using a static panel data analysis method on a sample of 35 OECD countries. According to the findings of this study, a 1% increase in GDP per capita increases gross domestic savings by approximately 2.25%, whereas a 1-unit increase in interest rate decreases gross domestic savings by approximately 2.26%. In conclusion, in the dispute between mainstream economic theories regarding the interest-savings relationship, Keynesian theory prevails in the context of OECD countries from 1995 to 2021. In this respect, from a macroeconomic policy perspective, the focus should be on increasing total income rather than interest rates to increase savings.

Anahtar Kelimeler

• Savings
• Interest
• Panel data analysis
• Keynesian theory
• Classical theory

Kaynakça

1. Agrawal, P., Sahoo, P. and, & Dash, R. K. (2009). Saving behaviour in South Asia. Journal of Policy Modelling, 31, 208-224. http://dx.doi.org/10.1016/j.jpolmod.2008.11.002 google scholar
2. Akçay, M. A. (1997). Para politikası araçları Türkiye ve çeşitli ülkelerdeki uygulamalar. T.C. Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı. google scholar
3. Athukorala, P., & Sen, K. (2001). The determinants of private saving in India. World Development, 32(3), 491-503. http://dx.doi.org/10.1016/j.worlddev.2003.07.008 google scholar
4. Aydın, Y. (2013). Say Yasası: Keynes’in yorumu ve son dönem tartışmaları. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, 63(1), 81-130. google scholar
5. Aydın, Y. (2015). Keynes’in parasal faiz teorisi. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(1), 207-224. google scholar
6. Baltagi, B. H. (2005). Econometric analysis of panel data (2th Ed.). John Wiley & Sons Ltd. google scholar
7. Bank of Japan, Statistics, from: https://www.boj.or.jp/en/statistics/category/rate.htm google scholar
8. Barış, S., & Uzay, N. (2015). Yurtiçi tasarruflar ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki: Türkiye örneği. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 46, 119-151. google scholar

9. Bhandari, R., Dhakal, D., Pradhan, G., & Upadhyaya, K. P. (2007). Determinants of private saving in South Asia. South Asia Economic Journal, 8(2), 205-217. http://dx.doi.org/10.1177/139156140700800202 google scholar
10. Callen, T., & C. Thimann (1997). Empirical determinants of household saving: evidence from OECD countries. IMF Working Paper, Asia and Pacific Department, WP/97/181. google scholar
11. Çağlayan, E. (2006). Enflasyon, faiz oranı ve büyümenin yurtiçi tasarruflar üzerindeki etkileri. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 21(1), 423-438. google scholar
12. Çetin, B. I. (2013). İktisadi sistemler bağlamında gelir dağılımı-kredi ekonomisi ilişkisi ve Türkiye. Çalışma Ve Sosyal Güvenlik Eğitim Ve Araştırma Merkezi Yayınları. google scholar
13. Dirschmid, W., & Glatzer, E. (2004). Determinants of the household saving in Austria. Monetary Policy & The Economy, 4, 25-38. google scholar
14. Duman Yavuz, S., & Tokucu, E. (2006). Post Keynesyen iktisat ve belirsizlik. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 21(1), 147-161. google scholar
15. Düzgün, R. (2009). Türkiye’de özel tasarrufun belirleyicileri. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 32, 173-189. google scholar
16. Edwards, S. (1996). Why are Latin America’s savings rates so low? An international comparative analysis. Journal of Development Economics, 51(1), 5-44. google scholar
17. Eestpi Pank. (2023). Statistical Indicators, from: https://statistika.eestipank.ee/#/en/p/FINANTSSEKTOR/889 google scholar
18. Eğilmez, M. (2009). Makro ekonomi Türkiye’den örneklerle. Remzi Kitabevi. google scholar
19. Eğilmez, M. (2015). Yatırım ve tasarruf denince ne anlıyoruz?, from: http://www.mahfiegilmez.com/2015/08/yatrm-ve-tasarruf-deyimlerini-dogru.html google scholar
20. Ekinci, A., & Gül, E. (2007). Türkiye’de yurtiçi tasarruflar ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki: Uygulamalı bir analiz (1960 2004). Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19, 167-184. google scholar
21. Gök, A. (2014). A time series analysis of the determinants of private savings in Turkey. Afro Eurasian Studies Journal, 3(1), 5-25. google scholar
22. Gujarati, D. N. (2004). Basic econometrics, 4th Edition, McGraw-Hill Companies. google scholar
23. Hallaq, S. (2003). Determinants of private saving: the case of Jordan (1976-2000). Journal of King Saud University, 15, 83-94. google scholar
24. Hamarat, B., & Özen, E. (2015). Türkiye’de tasarruf tercihlerini etkileyen değişkenlerin kanonik korelasyon analizi ile belirlenmesi. Journal of Life Economics, 1, 47-74. google scholar
25. Hançerlioğlu, O. (1993). Ekonomi sözlüğü. 5. Basım, Remzi Kitabevi. google scholar
26. Hsiao, C. (2003). Analysis of panel data, second edition, Cambridge University Press. google scholar
27. International Monetary Fund. (2023). International Financial Statistics (IFS), from: https://data.imf.org google scholar
28. İstekli, M. (2024). Türkiye yakın tarihinde tasarruf açığı ve günümüz tasarruf eğilimleri. Journal of Economic Research Foundation, 1(1), 28-37. google scholar
29. Keynes, J. M. (2010). Genel teori. 2. Basım, Uğur Selçuk Akalın (translator), Kalkedon Yayınları. google scholar
30. Loayza, N., Schmidt-Hebbel, K., & Serven L. (2000). What drives private saving across the world. The Review of Economics and Statistics, 82(2), 165-181. google scholar
31. Masson, P. R., Bayoumi, T., & Samiei, H. (1998). International evidence on the determinants of private saving. World Bank Economic Review, 12(3), 483-501. google scholar
32. Nabar, M. (2011). Targets, interest rates, and household saving in urban China. IMF Working Paper, Asia and Pacific Department, WP/11/223. google scholar
33. Özcan, K. M., & Günay, A. (2012). Türkiye’de özel tasarrufları belirleyen unsurlar. Türkiye Ekonomi Kurumu. google scholar
34. Özcan, K. M., Günay, A., & Ertaç, S. (2003). Determinants of private savings behaviour in Turkey. Applied Economics, 35, 1405-1416. http://dx.doi.org/10.1080/0003684032000100373 google scholar
35. Özlale, Ü., & Karakurt, A. (2012). Türkiye’de tasarruf açığının nedenleri ve kapatılması için politika önerileri. Bankacılar Dergisi, 83, 1-33. google scholar
36. Öztürk, N., & Durgut, D. (2011). Faiz oranlarının belirleyicileri: Türkiye için ampirik bir analiz. Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, 3(1), 117-144. google scholar
37. Pelgrin, F., & De Serres, A. (2003). The decline in private saving rates in the 1990s in OECD countries: How much can be explained by non-wealth determinants. OECD Economic Studies, 36, 117-153. http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.369260 google scholar
38. Ramajo, J., A. Garcia, & Ferre, M. (2006). Explaining aggregate private saving behaviour: New evidence from a panel of OECD countries. Applied Financial Economics Letters, 2, 311-315. http://dx.doi.org/10.1080/17446540600675582 google scholar
39. Raza, H., & Hena Atiyasaeed, S. (2017). The effects of interest rate, on savings and deposits in Pakistan. International Journal of Business and General Management (IJGBM), 6(6), 67-74. https://ssrn.com/abstract=3091575 google scholar
40. Rist, C. (1997). Tasarruf teorisi. Bedri Gürsoy (translator), Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 2(1), 166-181. google scholar
41. Sancak, E., & Demirci, N. (2012). Ulusal tasarruflar ve Türkiye’de sürdürülebilir büyüme için tasarrufların önemi. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8 (2), 159-198. google scholar
42. Sheytanova, T. (2014). The accuracy of the Hausman test in panel data: a Monte Carlo, from: http://oru.diva portal.org/smash/get/diva2:805823/FULLTEXT01.pdf. google scholar
43. Uluyol, O. (2011). Türkiye’de ailelerin tasarruf yapma alışkanlıkları ve tasarrufları değerlendirme yöntemleri üzerine bir araştırma. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 10(35), 167-179. google scholar
44. Ülken, H.Z. (1969). Sosyoloji sözlüğü. Talim ve Terbiye Dairesi Yayınları. google scholar
45. World Bank Group. (2023). DataBank-World Development Indicators, from: https://data.worldbank.org/ google scholar
46. Yaraşır, S., & Yılmaz, B. E. (2011). OECD ülkelerinde özel tasarruflar: Bir bakış (1999-2007). Maliye Dergisi, 160, 139-153. google scholar
47. Yerdelen Tatoğlu, F. (2013). Panel veri ekonometrisi. Beta Yayınevi. google scholar
48. Yerdelen Tatoğlu, F. (2018). Panel veri ekonometrisi (4th ed.). Beta Yayınları. google scholar
49. Yıldırım, K., İ. Bakırtaş, Yılmaz, R., & Esen, E. (2012). Makro iktisada giriş. Pelikan Yayıncılık. google scholar