Finansal Gelişmişlik ve Gelir Eşitsizliği Arasındaki Parabolik İlişki Üzerine U Testi İncelemesi: Türkiye Örneği

Öz

Bu çalışmada gelir eşitsizliği ile finansal gelişmişlik arasındaki ilişki, finansal Kuznets hipotezi çerçevesinde araştırılmıştır. Türkiye’nin 1987-2021 yılları arası yıllık frekansta finansal gelişmişlik, enflasyon, kişi başı gelir değişkenleri alınarak, gelir eşitsizliği üzerindeki etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bankalar tarafından özel sektöre verilen yurt içi kredilerin gayrisafi yurt içi hasıladaki payı, finansal gelişmişlik göstergesi olarak ele alınmıştır. Gelir eşitsizliğinin bir göstergesi olarak ise Gini katsayısı kullanılmıştır. Çalışmada değişkenler arasındaki uzun dönemli ilişkinin araştırılmasında, Pesaran, Shin ve Smith (2001) tarafından geliştirilen ARDL Sınır testi yapılmıştır. ARDL sınır testine göre, değişkenler arasında eşbütünleşme ilişkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Tahmin edilen uzun dönem modelinde, finansal gelişmişlik değişkeni ve bu değişkenin karesinin katsayılarının işaretlerine ve istatistiksel anlamlılıkları incelendiğinde, önsel olarak U-tipi bir ilişkinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ancak bu değerlendirme yetersizdir ve yanıltıcı sonuçlar elde edilmesinde sebep olabilir. Bu sebeple üç aşamalı model değerlendirme yöntemi kullanılmıştır. Öncelikle, finansal gelişmişlik değişkeni ve bu değişkenin karesinin katsayılarının işaretlerine ve istatistiksel anlamlılıklarına bakılmalıdır. İkinci aşamada, parabolün dönüm noktasının veri aralığında olup olmadığı kontrol edilmedir ve son olarak parabolün en küçük ve en büyük değerlerindeki eğimi yeterince dik olmalıdır. Bu koşulun kontrol edilmesi için yapılan U testine göre, U-tipi modelin geçerli olduğu söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• Finansal kuznets hipotezi
• Gelir eşitsizliği
• ARDL sınır testi
• Eşbütünleşme

Investigation of Parabolic Relationship Between Financial Development and Income Inequality using U Test: Analysis of Financial Curve in Türkiye

Öz

This study investigates the relationship between income inequality and financial development within the framework of the financial Kuznets hypothesis. The aim of this study is to determine the effects of financial development, inflation, and per capita income variables on income inequality using annual data from Turkiye for the period 1987-2021. The share of domestic credits to the private sector provided by banks in gross domestic product is considered as a measure of financial development. The Gini coefficient is used as an indicator of income inequality. To examine the long-term relationships between variables, the ARDL Bounds test developed by Pesaran, Shin, and Smith (2001) is conducted. According to the ARDL Bounds test, it is concluded that there is a long-run relationship exists among the variables. In the estimated long-run model, when examining the signs and statistical significance of the coefficients of the financial development variable and its square, it is found that there is initially a U-shaped relationship. However, this assessment is inadequate and may lead to misleading results. Therefore, a three-step model evaluation method is employed. First, attention should be paid to the signs and statistical significance of the coefficients of the financial development variable and its square. In the second step, it is checked whether the turning point of the parabola is within the data range. Finally, the slope at the smallest and largest values of the parabola should be sufficiently steep. According to the U test conducted to verify this condition, we conclude that the U-shaped model is valid.

Anahtar Kelimeler

• Financial kuznets hypothesis
• Income inequality
• ARDL bounds test
• Cointegration

Kaynakça

1. Altıntaş, N., & Çalışır, M, (2018). Finansal Gelişmenin Bankacılık ve Sermaye Piyasası Bağlamında Gelir Dağılımına Etkisi: ARDL Sınır Testi Yaklaşımı. Trakya Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi E-Dergi, 7(1), 81-97. google scholar
2. Altunöz, U. (2015, September). Kuznet Eğrisi Bağlamında Türkiye’de Finansal Gelişme ve Gelir Eşitsizliği İlişkisinin Analizi. In International Conference on Eurasian Economies (pp. 871-875). google scholar
3. Altunöz, U. (2021). Finansal gelişmişlik ve gelir dağılımı bağlamında Türkiye’nin Finansal Kuznets eğrisi. ISPEC Uluslararası Multidisipliner Çalışmaları Kongresi, 115-129. google scholar
4. Baylan, M. (2021). Türkiye’de Finansallaşma ve Gelir Dağılımı, 1990-2017. Journal of Economics and Research, 2(1), 46-58. google scholar
5. Canavire-Bacarreza, G, J., & Rioja, F. K. (2008). Financial Development And The Distribution Of income in Latin America And The Caribbean. google scholar
6. Çetin, M., Demir, H., & Saygin, S. (2021). Financial Development, Technological Innovation and Income Inequality: Time Series Evidence from Turkey. Social Indicators Research, 156(1), 47-69. google scholar
7. Çetin, M., & Şeker, F. (2016). Finansal Gelişmenin Gelir Eşitsizliği Üzerindeki Etkisi: Türkiye Ekonomisi İçin Ampirik Bir Kanıt. International Anatolia Academic Online Journal Social Sciences Journal, 3(2), 52-63. google scholar
8. Destek, M. A., Okumuş, İ., & Manga, M. (2017). Türkiye’de finansal gelişim ve gelir dağılımı ilişkisi: Finansal Kuznets eğrisi. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 18(2), 153-165. google scholar

9. Dumrul, C., İlkay, S. Ç., & Dumrul, Y. (2021). Finansal Kuznets eğrisi hipotezi: yapısal kırılmalı eş-bütünleşme testleri ile Türk ekonomisine ilişkin ampirik bir analiz. Sosyoekonomi, 29(50), 337-359. google scholar
10. Epstein, G. A. (Ed.). (2005). Financialization and the world economy. USA: Edward Elgar Publishing. google scholar
11. Galor, O., & Zeira, J. (1993). Income Distribution And Macroeconomics. The Review of Economic Studies, 60(1), 35-52. google scholar
12. Grossman, G. M., & Krueger, A. B. (1991). Environmental impacts of a North American free trade agreement. National Bureau of Economic Research, Working paper no, w3914. google scholar
13. Haans, R. F., Pieters, C., & He, Z. L. (2016). Thinking about U: Theorizing and testing U-and inverted U-shaped relationships in strategy research. Strategic Management Journal, 37(7), 1177-1195. google scholar
14. Kanberoğlu, Z., & Arvas, M. (2014). Finansal Kalkınma ve Gelir Eşitsizliği: Türkiye Örneği, 1980-2012. Sosyoekonomi, 21(21). google scholar
15. Keskin, N. (2022). Türkiye’de Finansal Gelişmenin Gelir Eşitsizliği Üzerindeki Etkisi: Farklı Gelir Grupları için Mukayeseli Bir Analiz. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 23(4), 915-931. google scholar
16. Koçak, E., & Uzay, N. (2019). The Effect of Financial Development on Income Inequality in Turkey: An Estimate of The Greenwood-Jovanovic Hypothesis. Review of Economic Perspectives, 19(4), 319-344. google scholar
17. Kusçuoglu, S.Y. & Çicek, M. (2021). Financial Development And Income Inequality Relationship: Analyzing Financial Kuznets Curve with ARDL Boundary Test in Turkey. International Journal of Scientific And Technological Research, 7(21), 79-102. google scholar
18. Kuznets, S. (1955). Economic growth and income inequality. The American Economic Review, 45(1), 1-28. google scholar
19. Lind, J, T., & Mehlum, H. (2010). With or without U? The appropriate test for a U-shaped relationship. Oxford bulletin of economics and statistics, 72(1), 109-118. google scholar
20. Mutlugün B. & Erönal Y. (2023). Finansal Gelişme ve Gelir Eşitsizliği: Türkiye için Yeni Bulgular. Cumhuriyet’in Yüzüncü Yılında Türkiye Ekonomisi , İncekara, A. & Oktar, S. A., Editör, Istanbul University Press, İstanbul, ss. 403-426. google scholar
21. Özbek, S. (2022). Finansal Kuznets Eğrisi Hipotezinin Geçerliliği: Türkiye Ekonomisi Üzerine Kısa ve Uzun Dönemli Zaman Serisi Bulguları. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 23(1), 81-97. google scholar
22. Pata, U. K. (2020). Finansal Gelişmenin Gelir Eşitsizliği Üzerindeki Etkileri: Finansal Kuznets Eğrisi Hipotezi Türkiye İçin Geçerli mi?. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 34(3), 809-828. google scholar
23. Pesaran, M. H., Shin, Y., & Smith, R. J. (2001). Bounds testing approaches to the analysis of level relationships. Journal of applied econometrics, 16(3), 289-326. google scholar
24. Sasabuchi, S. (1980). A test of a multivariate normal mean with composite hypotheses determined by linear inequalities. Biometrika, 67(2), 429-439. google scholar
25. Torusdağ, M., & Barut, A. (2020). Çevresel ve Finansal Kuznets Eğrisinin Geçerliliği: Türkiye Örneği. Maliye Araştırmaları Dergisi, 6(3), 125-135. google scholar
26. Yılmaz, V., & Demirgil, B. (2021). Finansal Gelişme ve Gelir Dağılımı Eşitsizliğini İncelemeye Yönelik Uygulamalı Bir Çalışma: Türkiye Örneği. Giresun Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Dergisi, 7(2), 289-306. google scholar