Araştırma Makalesi

Büyümede Yeni Yaklaşım Döngüsel Ekonomi: Seçili Ülkeler Üzerine Analiz

Cilt: 12 Sayı: 2 13 Ağustos 2025
PDF İndir
TR EN

Büyümede Yeni Yaklaşım Döngüsel Ekonomi: Seçili Ülkeler Üzerine Analiz

Öz

Döngüsel ekonomi, çevresel tahribatın azaltılması, sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin gerçekleştirilmesi ve kaynakların yenilenmesi amaçlarıyla ön plana çıkan bir yaklaşımdır. Bu model, atık oluşumunu en aza indirgemeyi hedeflemektedir. Ayrıca, model üretilen ürünlerin kullanım ömrü sona erdiğinde doğaya geri kazandırılmasını sağlayarak etkin kaynak kullanımına katkıda bulunmaktadır. Döngüsel ekonomi politikalarının bu önemi göz önüne alındığında ülkeler için sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmada kritik bir öneme sahiptir. Bu motivasyonla çalışmada, ekonomik büyüme ile döngüsel ekonominin kişi başına malzeme ayak izi, geri dönüştürülebilir hammadde ticareti ve sera gazı emisyonları gibi alt bileşenleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Almanya, Fransa, İtalya, İspanya ve Hollanda ülkelerini kapsayan analizde, 2005-2021 yılları arasındaki yıllık veriler kullanılarak panel veri analizi uygulanmıştır. Analiz sürecinde öncelikle modele ilişkin yatay kesit bağımlılığı ve homojenlik testleri yapılmış, ardından ikinci nesil birim kök testi ile değişkenlerin durağanlık özellikleri incelenmiştir. Değişkenler arasında uzun dönemli bir ilişki olup olmadığını tespit etmek amacıyla Westerlund ECM eşbütünleşme testi gerçekleştirilmiş ve sonuçlar bu ilişkinin varlığını göstermiştir. Son aşamada ise Granger nedensellik testi yapılmış; ekonomik büyüme ile kişi başına malzeme ayak izi ve geri dönüştürülebilir hammadde ticareti arasında çift yönlü bir nedensellik ilişkisi bulunmuştur. Ekonomik büyümenin aynı zamanda sera gazı emisyonları ile döngüsel ekonomi sektörlerine yapılan özel yatırımlar ve katma değer üzerinde belirleyici bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. JEL Classification : C23 , Q50 , Q51

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Androniceanu, A., Kinnunen, J., & Georgescu, I. (2021). Circular economy as a strategic option to promote sustainable economic growth and effective human development. Journal of International Studies, 14(1), 2071-8330. https://doi.org/10.14254/2071-8330.2021/14-1/4 google scholar
  2. Apaydın, Ş. (2020). OECD ülkelerinde atık yönetimi ve ekonomik büyüme ilişkisi: bir panel kantil regresyon yaklaşımı. Third Sector Social Economic Review, 55(1), 300-312. https://doi.org/10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.20.02.1288 google scholar
  3. Apostu, S.A., Gigauri, I., Panait, M., & Martín-Cervantes, P. A. (2023). Is Europe on the way to sustainable development? Compatibility of green environment, economic growth, and circular economy issues. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(2), 1078. https://doi.org/10.3390/ijerph20021078 google scholar
  4. Ateş, E. (2021). Döngüsel ekonomi kapsamında GSYİH ile geri dönüşüm ilişkisi: Avrupa Birliği ülkeleri örneği. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 67, 125-137. https://doi.org/10.51290/dpusbe.782974 google scholar
  5. Bayramoğlu, Z., Tekin, M., & Ağızan, K. (2018). Türkiye’de biyoekonomi girişimciliğinin tarımdaki önemi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 21, 227-236. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.472161 google scholar
  6. Bocken, N.M.P., Olivetti, E.A., Cullen, J.M., Potting, J., & Lifset, R. (2017). Taking the circularity to the next level: a special issue on the circular economy: taking circularity to the next level. J Ind Ecol, 21, 476-482. https://doi.org/10.1111/jiec.12606 google scholar
  7. Bonciu, F. (2014). The European economy: From a linear to a circular economy. Romanian Journal of European Affairs, 14(4), 78-91. https:// ssrn.com/abstract=2534405 google scholar
  8. Breusch, T.S., & Pagan, A.R. (1980). The lagrange multiplier test and ıts application to model specification in econometrics. Review of Economic Studies, 47, 239-253. https://doi.org/10.2307/2297111 google scholar

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Makro İktisat (Diğer), Uluslararası İktisat (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

13 Ağustos 2025

Gönderilme Tarihi

9 Kasım 2024

Kabul Tarihi

17 Mart 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 12 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Ekici, M., & Kahreman, Y. (2025). Büyümede Yeni Yaklaşım Döngüsel Ekonomi: Seçili Ülkeler Üzerine Analiz. İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi, 12(2), 258-275. https://doi.org/10.26650/JEPR1582134
AMA
1.Ekici M, Kahreman Y. Büyümede Yeni Yaklaşım Döngüsel Ekonomi: Seçili Ülkeler Üzerine Analiz. JEPR. 2025;12(2):258-275. doi:10.26650/JEPR1582134
Chicago
Ekici, Merve, ve Yusuf Kahreman. 2025. “Büyümede Yeni Yaklaşım Döngüsel Ekonomi: Seçili Ülkeler Üzerine Analiz”. İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi 12 (2): 258-75. https://doi.org/10.26650/JEPR1582134.
EndNote
Ekici M, Kahreman Y (01 Ağustos 2025) Büyümede Yeni Yaklaşım Döngüsel Ekonomi: Seçili Ülkeler Üzerine Analiz. İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi 12 2 258–275.
IEEE
[1]M. Ekici ve Y. Kahreman, “Büyümede Yeni Yaklaşım Döngüsel Ekonomi: Seçili Ülkeler Üzerine Analiz”, JEPR, c. 12, sy 2, ss. 258–275, Ağu. 2025, doi: 10.26650/JEPR1582134.
ISNAD
Ekici, Merve - Kahreman, Yusuf. “Büyümede Yeni Yaklaşım Döngüsel Ekonomi: Seçili Ülkeler Üzerine Analiz”. İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi 12/2 (01 Ağustos 2025): 258-275. https://doi.org/10.26650/JEPR1582134.
JAMA
1.Ekici M, Kahreman Y. Büyümede Yeni Yaklaşım Döngüsel Ekonomi: Seçili Ülkeler Üzerine Analiz. JEPR. 2025;12:258–275.
MLA
Ekici, Merve, ve Yusuf Kahreman. “Büyümede Yeni Yaklaşım Döngüsel Ekonomi: Seçili Ülkeler Üzerine Analiz”. İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi, c. 12, sy 2, Ağustos 2025, ss. 258-75, doi:10.26650/JEPR1582134.
Vancouver
1.Merve Ekici, Yusuf Kahreman. Büyümede Yeni Yaklaşım Döngüsel Ekonomi: Seçili Ülkeler Üzerine Analiz. JEPR. 01 Ağustos 2025;12(2):258-75. doi:10.26650/JEPR1582134