Kybele’nin Sanat Nesnesi Olarak Kullanımı

Öz

Tarihsel süreç içinde, pek çok farklı estetik anlayışta sanat yapıtına konu olan kadının, ilk ifade biçimlerinden Kybele yaygın olarak, üremeyi, dişiliği, hayatın devamlılığını ve dolayısıyla bereketi simgelediği düşünülmektedir. Bu popüler figür imgesi, döneminde pek çok çıplak kadın heykelciğinin ve petrogliflerin, farklı estetik anlayışlarla biçim bulmasına da öncülük etmiştir.Söz konusu ilkel tanrıça formlarının/çizimlerinin çoğunda, Kybele’nin “dişiliği” ve “ana” kimliği ön plana çıkartılmış olduğu gözlenmiştir. Bu durum günümüzde, Kybele ile bağlantılı her alanda modern söylem ve uygulamalara açık ya da dolaylı yollardan yansımıştır.Araştırmaya, Kybele’nin, Akdeniz çevresinde, Asya’da, Kuzey Ülkeleri’nde birçok kültür ve uygarlıkta çeşitli isimler verilmek suretiyle yaygın olarak ele alınması ve ona toplumların yükledikleri anlamların çözümlenmesi ile başlanacaktır. Oluşum ve dönüşümü, toplumsal bellekteki konumu, sosyo-kültürel önemi gibi pek çok odak noktaya değinilecek, estetik yaratılara yansıma biçimleri incelenecektir. Bunu yaparken, önce Türk resim sanatı örneklerindeki Kybele yorumları değerlendirilecektir. Ek olarak, heykel alanında da konuyla örtüşen örneklere değinmenin yararlı olacağı görüşündeyiz.