Davranışsal İnhibisyon Sistemi / Davranışsal Aktivasyon Sistemi Ölçeği'nin Türkçeye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Öz
Gray'in (1987, 1990) önerdiği Pekiştirmeye
Duyarlılık Teorisi'ne göre, ceza (Davranışsal
İnhibisyon Sistemi-DİS) ve ödül (Davranışsal
Aktivasyon Sistemi-DAS) sinyallerine duyarlı
olan iki temel motivasyonel sistem vardır. Bu iki
sistemi incelemek için en sık kullanılan ölçek ise,
Carver ve White (1994) tarafından geliştirilen
DİS/DAS Ölçeği'dir. Bu çalışmanın amacı, DİS/
DAS Ölçeği'nin Türkçeye uyarlanması ile geçerlik
ve güvenirliğinin tespit edilmesidir. Türkçeye
çevrilen ölçek 371 üniversite öğrencisine
uygulanmıştır. Geçerlik çalışmasında; temel
bileşenler analizi ile açıklayıcı faktör analizi
yürütülmüş, Pearson korelasyon analizi ile alt
ölçekler arasındaki ilişki incelenmiş ve birleşen
geçerlik tespiti için ise 89 öğrenciye ayrıca
Heyecan Arama Ölçeği-V ve I-7 Dürtüsellik
Ölçeği de uygulanmıştır. Güvenirlik çalışmasında,
cronbach alfa katsayıları ile test-tekrar test
güvenirlik değerleri saptanmıştır. Faktör analizi,
orijinal ölçekteki 4-faktörlü yapıyı (davranışsal
inhibisyon, eğlence arayışı, ödüle duyarlılık ve
dürtü) desteklemiştir. Ayrıca, alfa ve güvenirlik
değerleri anlamlı olup uygulanan üç ölçeğin
benzer alt ölçekleri arasında beklenen yönde
korelasyonlar elde edilmiştir. Sonuçlar, Türkçe
DİS/DAS Ölçeği'nin geçerli ve güvenilir bir
ölçek olduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Davranışsal İnhibisyon
Sistemi/Davranışsal Aktivasyon Sistemi Ölçeği
(DİS/DAS Ölçeği), geçerlik, güvenirlik.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ayçiçeği-Dinn, A., Arıcak, T., & Dinn, W. M. (2013). Psychometric properties of the Turkish I-7 Impulsiveness Questi- onnaire. Personality and Individual Dif- ferences, (Değerlendirme aşamasında).
- Beevers, C. G., & Meyer, B. (2002). Lack of positive experiences and positive expec- tancies mediate the relationship betwe- en BAS responsiveness and depression. Cognition and Emotion, 16, 549-564.
- Beyaz, Ş. (2004). Heyecan Arama Gerek- sinimi ve Akran Baskısının Ergenlerin Risk Alma Eğilimleriyle İlişkisi. Yayın- lanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
- Bijttebier, P., Beck, I., Claes, L., & Vande- reycken, W. (2009). Gray’s Reinforce- ment Sensitivity Theory as a framework for research on personality-psychopatho- logy associations. Clinical Psychology Review, 29, 421-430.
- Bjİrnebekk, G. (2009). Psychometric pro- perties of the scores on the Behavioral Inhibition and Activation Scales in a sample of Norwegian children. Educa- tional and Psychological Measurement, 69/4, 636-654.
- Bulduk, S., & Cesur, S. (2003). Kişilikte Heyecanların Rolü: Gray-Wilson Kişilik Ölçeği, Psikometrik Araştırma Enstitüsü Yayınları, Çantay Kitabevi, İstanbul.
- Caci, H., Deschaux, O., & Baylé, F. J. (2007). Psychometric properties of the French versions of the BIS/BAS scales and the SPSRQ. Personality and Indivi- dual Differences, 47, 987-998.
- Carver, C. S. & White, T. L. (1994). Beha- vioral inhibition, behavioral activation, and affective responses to impending reward and punishment: The BIS/BAS Scales. Journal of Personality and Social Psychology, 67/2, 319-333.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
-
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
22 Aralık 2012
Gönderilme Tarihi
25 Temmuz 2013
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2012 Cilt: 32 Sayı: 2