İkili İlişkilerde Çatışma Çözme Tepkileri Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Sınama Çalışması

Öz

Bu çalışmanın amacı, İkili İlişkilerde Çatışma Çözme Tepkileri Ölçeği’nin (İİÇÇTÖ) geçerlik ve güvenirlik özelliklerinin incelenmesidir. Duygusal bir birlikteliği olan 294 kişi üzerinde uygulanan İİÇÇTÖ’nün yakınsak geçerliğini sınamak için Çatışma Yönetim Biçimleri Ölçeği (ÇYBÖ) kullanılmıştır. İİÇÇTÖ’nün yapı geçerliğini test etmek için faktör analizi yapılmış ve bu analiz sonucunda hem bireyin tepkileri hem de partnerde algılan tepkiler boyutunda özgün ölçeğe uygun olan dört faktörlü bir yapı elde edilmiştir. Faktörler; çıkış, konuşma, bağlılık ve yokmuş gibi davranma adları altında gruplanmıştır. Faktörlerin Cronbach alfa iç tutarlık katsayıları bireyin tepkisi için .53 ve .80 arasında değişirken, bireyin partnerinde algıladığı tepki için .54 ve .85 arasında değişmektedir. Analizler, İİÇÇTÖ’nün psikometrik açıdan güçlü bir ölçek olduğunu düşündürmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Çatışma Çözme Tepkileri,EVLN,Yakın ilişkiler,İİÇÇTÖ,İkili İlişkilerde Çatışma Çözme Tepkileri Ölçeği

The Responses to Dissatisfaction in Close Relationships-Accommodation Instrument: A Validity and Reliability Testing Study

Öz

The present study investigates the validity and reliability of the Responses to Dissatisfaction in Close Relationships-Accommodation Instrument, known as the EVLN-Accomodation Instrument (Exit, Voice, Loyalty, Neglect), for Turkish people. The EVLN-Accommodation Instrument was administered to 294 people and a Conflict Management Questionnaire was used to determine convergent validity. Factor analysis was conducted to determine the construct validity of the EVLN-Accommodation Instrument that revealed four factors—exit, voice, loyalty, and neglect—similar to the original scale. Cronbach’s alpha coefficients for the subscales of self responses range between .53 and .80 and coefficients for the subscales of the partner’s perceived responses range between .54 and .85. The analyses indicate that the EVLN-Accommodation Instrument is a strong scale in terms of psychometric properties.

Anahtar Kelimeler

• Close Relationships,Responses to Dissatisfaction,Accommodation Instrument,EVLN

Kaynakça

1. Arslan, C. (2005). Kişilerarası çatışma çözme ve problem çözme yaklaşımlarının yükleme karmaşıklığı açısından incelenmesi. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
2. Baugh, C. W., Avery, A. W., & Sheets-Haworth, K. L. (1982). Marital Problem Solving Scale: A measure to assess relationship conflict negotiation ability. Family Therapy, 9, 43–51.
3. Bushman, W. J. (1998). The relationship between conflict, love, and satisfaction and relationship beliefs, problem solving techniques and negotiating strategies in romantic relationships (Doctoral dissertation). Hoftstra University, NY.
4. Büyükşahin, A., & Demirtaş-Madran, A. (2008, May). Coping with romantic jealousy: gender, relationship inadequacy and relationship satisfaction among Turkish university students. Paper presented at the European Association for Research on Adolescence Conference (EARA), Torino, Italy.
5. Çırakoğlu, O. C. (2006). Role of locus control and critical thinking in handling dissatisfaction in romantic relationships of university students (Unpublished Doctoral dissertation). Middle East Technical University, Ankara.
6. Çırakoğlu, O. C. ve Tezer, E. (2010). Kontrol odağı ve eleştirel düşünmenin üniversite öğrencilerinin ilişki doyumsuzluklarına verdikleri tepkiler üzerindeki yordayıcı rolü. Türk Psikoloji Yazıları, 13(26), 29–41.
7. Çimen, E. (2007). Görücü usulü ve anlaşarak evlenen bireylerin çeşitli sosyal psikolojik faktörler yönünden karşılaştırılması. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
8. Demirtaş, H. A. (2004). Yakın ilişkilerde kıskançlık (Bireysel, ilişkisel ve durumsal değişkenler) (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.

9. Deutsch, M. (1994). Constructive conflict resolution: Principles, training, and research. Journal of Social Issues, 50(1), 13–32.
10. Etcheverry, P. E., & Le, B. (2005). Thinking about commitment: Accessibility of commitment and prediction of relationship persistence, accommodation, and willingness to sacrifice. Personal Relationships, 12, 103–123.
11. Furrer, O., Tjemkes, B. V., Aydınlık, A. Ü., & Adolfs, K. (2012). Responding to adverse situations within exchange relationships: The cross-cultural validity of a circumplex model. Journal of Cross-Cultural Psychology, 43(6), 943–966.
12. Finkel, E. J., & Campbell, W. K. (2001). Self-control and accommodation in close relationships: An interdependence analysis. Journal of Personality and Social Psychology, 81, 263–277.
13. Hirschman, A. O. (1970). Exit, voice, and loyalty: Responses to decline in firms, organizations, and states. Cambridge, MA: Harvard University Press.
14. Hojjat, M. (2000). Sex difference and perceptions of conflict in romantic relationships. Journal of Social and Personal Relationship, 17(4–5), 508–617.
15. Kilmann, R. H., & Thomas, K. W. (1977). Developing a forced-choice measure of conflict handling behavior: The ‘Mode’ Instrument. Educational and Psychological Measurement, 37, 309–325.
16. Kilpatrick, S. D., Bissonnette, V. L., & Rusbult, C. E. (2002). Empathic accuracy and accommodative behavior among newly married couples. Personal Relationships, 9, 369–393.
17. Metts, S., & Cupach, W. R. (1990). The influence of relationship beliefs and problem-solving responses on satisfaction in romantic relationships. Human Communication Research, 17(1), 170–185.
18. Okutan, N., Büyükşahin Sunal, A., & Sakallı Uğurlu, N. (2017). Comparing heterosexuals’ and gay men/lesbians’ responses to relationship problems and the effects of internalized homophobia on gay men/lesbians’ responses to relationship problems in Turkey. Journal of Homosexuality, 64(2), 218–238.
19. Rahim, M. A. (1983). A measure of styles of handling interpersonal conflict. Academy of Management Journal, 26, 368–373.
20. Rusbult, C. E. (1987). Responses to dissatisfaction in close relationships: The exit-voice-loyalty-neglect model. In D. Perlman & S. Duck (Eds.), Intimate relationships: Development, dynamics, and deterioration (pp. 209–237). Newbury Park, CA: Sage.
21. Rusbult, C. E., Johnson, D. J., & Morrow, G. D. (1986a). Impact of couple patterns of problem solving on distress and non-distress in dating relationships. Journal of Personality and Social Psychology, 50, 744–753. 
22. Rusbult, C. E., Johnson, D. J., & Morrow, G. D. (1986b). Determinants and consequences of exit, voice, loyalty, and neglect: Responses to dissatisfaction in adult romantic involvements. Human Relations, 39, 45–63.
23. Rusbult, C. E., Morrow, G. D., & Johnson, D. J. (1987). Self-esteem and problem solving behavior in close relationships. British Journal of Social Psychology, 26, 293–303.
24. Rusbult, C. E., Verette, J., Whitney, G. A., Slovik, L. F., & Lipkus, I. (1991). Accomadation processes in close relationships: Theory and preliminary empirical evidence. Journal of Personality and Social Psychology, 60, 53–78.
25. Rusbult, C. E., & Zembrodt, I. M. (1983). Responses to dissatisfaction in romantic involvements: A multidimensional scaling analysis. Journal of Experimental Social Psychology, 19, 274–293.
26. Rusbult, C. E., Zembrodt, I. M., & Gunn, L. K. (1982). Exit, voice, loyalty, and neglect: Responses to dissatisfaction in romantic involvements. Journal of Personality and Social Psychology, 43, 1230–1242.
27. Rusbult, C. E., Zembrodt, I. M., & Iwaniszek, J. (1986). The impact of gender and sex-role orientation on responses to dissatisfaction in close relationships. Sex Roles, 15, 1–20.
28. Sakallı Uğurlu, N. (2002, Eylül). Romantik ilişkilerde cinsiyet farklılığına göre memnuniyeti ve bağlanmayı yordayan değişkenler. XII. Ulusal Psikoloji Kongresi’nde sunulan poster bildiri, Ankara.
29. Schaap, C., Buunk, B., & Kerkstra, A. (1988). Marital conflict resolution. In P. Noller & M. A. Fitzpatrick (Eds.), Perspectives on marital interaction (pp. 203–244). Philadelphia, PA: Multilingual Matters.
30. Sweeney, B., & Carruthers, W. L. (1996). Conflict resolution: History, philosophy theory, and educational applications. The School Counselor, 43(5), 326–344.
31. Taluy, N. (2013). İkili ilişkilerde mükemmeliyetçilik ve çatışma çözme tepkileri: Yatırım Modeli çerçevesinde yapılan bir çalışma (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
32. Taluy, N. ve Büyükşahin-Sunal, A. (2016). Yapıcı ve yıkıcı çatışma çözme tepkilerinin karşılıklı etkileşiminin ilişki doyumu üzerindeki etkileri. Journal of Human Sciences, 13(3), 5163–5173.
33. Uğurlu, O. (2003). Evli çiftlerde cinsiyet ayrımına ilişkin tutumlar, çatışma yönetim biçimleri ve evlilik uyumu arasındaki ilişki (Yüksek Lisans Tezi). Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
34. Veldorale-Brogan, A., Lambert, N. M., DeWall, C. N., & Fincham, F. D. (2013). The virtue of problem-solving: Perceived relationship virtues as predictors of problem solving skills. Personal Relationships, 20, 511–523.
35. Weiser, D. A., & Weigel, D. J. (2014). Testing a model of communication responses to relationship infidelity. Communication Quarterly, 62, 416–435.
36. Yovetich, N. A., & Rusbult, C. E. (1994). Accommodative behavior in close relationships: Exploring transformation of motivation. Journal of Experimental Social Psychology, 30, 138–164. 
37. Zhang, R., Ting-Toomey, S., Dorjee T., & Lee P. S. (2012). Culture and self-construal as predictors of relational responses to emotional infidelity: China and the United States. Chinese Journal of Communication, 5(2), 137–159.