Araştırma Makalesi

Kadın ve Erkeklerde Olumsuz Değerlendirilme Korkusunun Belirlenmesinde Algılanan Ebeveyn Tutumları ve Benlik Saygısının Rolü

Cilt: 39 Sayı: 1 28 Haziran 2019
  • Sinem Cankardaş *
PDF İndir
EN TR

Kadın ve Erkeklerde Olumsuz Değerlendirilme Korkusunun Belirlenmesinde Algılanan Ebeveyn Tutumları ve Benlik Saygısının Rolü

Öz

Alan yazındaki bulgular olumsuz değerlendirilme korkusunun beden dismorfik bozukluğu, yeme bozuklukları, sosyal kaygı gibi birçok bozuklukla ilişkili olduğuna işaret etmektedir. Bu nedenle olumsuz değerlendirilme korkusunun ortaya çıkışında etkili olan faktörlerin tespit edilmesi, ruh sağlığı alanında önleyici programlar geliştirmede oldukça önemlidir. Olumsuz değerlendirilme korkusunun düşük benlik saygısı ve reddedici ebeveyn tutumları ile ilişkili olduğuna dair çalışmalar bulunsa da bu konudaki bilgi yeterli değildir. Yapılan bu çalışmada hem kadın ve erkeklerin ebeveynlerinden farklı tutumlar gördüğü varsayımını test etmek hem de kadın ve erkeklerde olumsuz değerlendirilme korkusunun belirlenmesinde benlik saygısı ve algılanan ebeveyn tutumlarının rolünün araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla 125’i kadın olmak üzere 230 üniversite öğrencisi Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği, Kısaltılmış Algılanan Ebeveyn Tutumları Ölçeği Çocuk Formu ve Olumsuz Değerlendirilme Korkusu Ölçeği Kısa Formu doldurmuştur. Yapılan bağımsız gruplar için t testi sonucu ebeveynden algılanan duygusal sıcaklık ve reddedicilik puanlarının cinsiyete göre farklılaştığı görülmüştür. Buna göre kadınlar ebeveynlerinden daha fazla duygusal sıcaklık görürken, erkekler daha fazla reddedici tutumlar deneyimlemektedir. Kadın ve erkeklerde olumsuz değerlendirilme korkusunu yordayan değişkenleri tespit edebilmek için iki ayrı regresyon analizi yapılmıştır. Kadınlarda düşük benlik saygısının olumsuz değerlendirilme korkusundaki varyansın %12’sini açıkladığı ancak erkeklerde benlik saygısının olumsuz değerlendirilme korkusunu belirleyen bir değişken olmadığı görülmüştür. Bunun yerine erkeklerde ebeveynin aşırı koruyucu tutumunun olumsuz değerlendirilme korkusu üzerinde etkili bir değişken olduğu ve olumsuz değerlendirilme korkusu düzeyindeki varyansın %20’sini açıkladığı bulunmuştur. Elde edilen bulgular, hem olumsuz değerlendirilme korkusunun ortaya çıkışında etkili faktörlerin araştırılmasında hem de önleyici müdahaleler geliştirilmesinde toplumsal cinsiyet rolü beklentilerinin de göz önünde bulundurulması gerektiğine işaret etmektedir. Çalışmanın bulguları ışığında kadınlarda benlik saygısını geliştirmeye yönelik bireysel müdahalelerin, erkeklerde ise ebeveynleri hedef alan ve olumlu ebeveyn tutumlarını geliştirmeye yönelik eğitim programlarının etkili önleyici müdahaleler olabileceği düşünülmüştür.



Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akgül, G. ve Dirik, G. (2018). Perceived parental attitudes and hopelessness in predicting social anxiety symptoms of Turkish male and female adolescents. International Journal of Arts and Social Science, 1(3), 37–45.
  2. American Psychiatric Association (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders. (5th ed.). Washington, DC: American Psychiatric Publishing.
  3. Arrindell, W. A., Sanavio, E., Aguilar, G., Sica, C., Hatzichristou, C., Eisemann, M., ... ve van der Ende, J. (1999). The development of a short form of the EMBU: its appraisal with students in Greece, Guatemala, Hungary, and Italy. Personality and Individual Differences, 27, 613–28.
  4. Berg, B. ve Kelly, R. (1979). The measured self-esteem of children from broken, rejected, and accepted families. Journal of Divorce, 2(4), 363–369.
  5. Biolcati, R. (2017). The role of self-esteem and fear of negative evaluation in compulsive buying. Frontiers in Psychiatry, 74, 1–8.
  6. Brody, L. R. (1999). Gender, emotion and the family. Cambridge, MA: Harvard University Press.
  7. Brody, L. R. (2000). The socialization of gender differences in emotional expression: Display rules, infant temperament, and differentiation. Gender and emotion: Social psychological perspectives (ss. 24–47). Cambridge: Gambridge University Press.
  8. Bruch, M. A. (2007). Cognitive bias in men’s processing of negative social information: The role of social anxiety, toughness as a masculine role norm, and their interaction. Cognitive Therapy and Research, 31(3), 273–289.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Sinem Cankardaş * Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

28 Haziran 2019

Gönderilme Tarihi

8 Eylül 2018

Kabul Tarihi

10 Nisan 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 39 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Cankardaş, S. (2019). Kadın ve Erkeklerde Olumsuz Değerlendirilme Korkusunun Belirlenmesinde Algılanan Ebeveyn Tutumları ve Benlik Saygısının Rolü. Studies in Psychology, 39(1), 79-97. https://izlik.org/JA65PR88KM
AMA
1.Cankardaş S. Kadın ve Erkeklerde Olumsuz Değerlendirilme Korkusunun Belirlenmesinde Algılanan Ebeveyn Tutumları ve Benlik Saygısının Rolü. Studies in Psychology. 2019;39(1):79-97. https://izlik.org/JA65PR88KM
Chicago
Cankardaş, Sinem. 2019. “Kadın ve Erkeklerde Olumsuz Değerlendirilme Korkusunun Belirlenmesinde Algılanan Ebeveyn Tutumları ve Benlik Saygısının Rolü”. Studies in Psychology 39 (1): 79-97. https://izlik.org/JA65PR88KM.
EndNote
Cankardaş S (01 Haziran 2019) Kadın ve Erkeklerde Olumsuz Değerlendirilme Korkusunun Belirlenmesinde Algılanan Ebeveyn Tutumları ve Benlik Saygısının Rolü. Studies in Psychology 39 1 79–97.
IEEE
[1]S. Cankardaş, “Kadın ve Erkeklerde Olumsuz Değerlendirilme Korkusunun Belirlenmesinde Algılanan Ebeveyn Tutumları ve Benlik Saygısının Rolü”, Studies in Psychology, c. 39, sy 1, ss. 79–97, Haz. 2019, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA65PR88KM
ISNAD
Cankardaş, Sinem. “Kadın ve Erkeklerde Olumsuz Değerlendirilme Korkusunun Belirlenmesinde Algılanan Ebeveyn Tutumları ve Benlik Saygısının Rolü”. Studies in Psychology 39/1 (01 Haziran 2019): 79-97. https://izlik.org/JA65PR88KM.
JAMA
1.Cankardaş S. Kadın ve Erkeklerde Olumsuz Değerlendirilme Korkusunun Belirlenmesinde Algılanan Ebeveyn Tutumları ve Benlik Saygısının Rolü. Studies in Psychology. 2019;39:79–97.
MLA
Cankardaş, Sinem. “Kadın ve Erkeklerde Olumsuz Değerlendirilme Korkusunun Belirlenmesinde Algılanan Ebeveyn Tutumları ve Benlik Saygısının Rolü”. Studies in Psychology, c. 39, sy 1, Haziran 2019, ss. 79-97, https://izlik.org/JA65PR88KM.
Vancouver
1.Sinem Cankardaş. Kadın ve Erkeklerde Olumsuz Değerlendirilme Korkusunun Belirlenmesinde Algılanan Ebeveyn Tutumları ve Benlik Saygısının Rolü. Studies in Psychology [Internet]. 01 Haziran 2019;39(1):79-97. Erişim adresi: https://izlik.org/JA65PR88KM

Psikoloji Çalışmaları / Studies In Psychology / ISSN- 1304-4680