Araştırma Makalesi

Duygusal Uyarılmışlığın Tanıma Belleği Üzerindeki Ketleyici Etkisi: Nesne içi ve Nesneler arası Bağlantıların Karşılaştırılması

Cilt: 39 Sayı: 2 24 Aralık 2019
PDF İndir
TR EN

Duygusal Uyarılmışlığın Tanıma Belleği Üzerindeki Ketleyici Etkisi: Nesne içi ve Nesneler arası Bağlantıların Karşılaştırılması

Öz

Nesne Temelli İlişkilendirme Kuramı’na göre, duygusal uyarılmışlık bir uyaranın içsel özelliğiyle olan bağlantısının hatırlanmasını kolaylaştırırken, dışsal özelliğiyle olan bağlantısının hatırlanmasını zayıflattığını ya da bu bağlantının hatırlanmasına bir etkisi olmadığını öne sürmektedir. Bu çalışma, nesne içi ve nesneler arası bağlantıların bellekte güncellenmesinde negatif duygusal uyarılmışlığın etkilerini araştırmayı amaçlamıştır. Negatif duygusal uyarılmışlık içerikli içsel (nesne içi) eşleşmelerin dışsal (nesneler arası) eşleşmelere göre daha yüksek düzeyde ileriye ket vurmaya neden olması beklenmiştir. Duygu koşulları için seçilen öfkeli, üzgün ve nötr yüz ifadeleri, nötr nesneler olarak çeşitli şapkalar ile eşleştirilmiştir. Nesne içi koşulda şapka, yüz ifadesinin üzerinde bitişik şekilde nesnenin içsel bir özelliği olarak sunulmuşken, nesneler arası koşulda yüz ifadesinin yanında ayrık dışsal bir özellik olarak sunulmuştur. Katılımcılar ilk önce bir dizi yüz-şapka eşleşmelerini öğrenmişler, ardından daha önce gördükleri yüzler ile yeni şapka eşleşmelerini öğrenmişlerdir. Test aşamasında katılımcılar, yarısı doğru yarısı yanlış eşleştirilerek sunulan ikinci listedeki eşleşmelerin doğru mu, yanlış mı olduğuna karar vermişlerdir. Elde edilen veriler Sinyal Tespit Kuramı temelinde incelenmiştir. Sonuçlar nesne içi koşuldaki öfkeli yüzşapka eşleşmelerinin yanlış alarm (YA) oranının, nesneler arası koşuldaki öfkeli yüz-şapka eşleşmelerinin YA oranına göre daha yüksek olduğunu göstermiştir. Yüksek YA oranı, negatif duygusal uyarılmışlık koşulunda nesne içi eşleşmelerin güncellenmesinin zorlaştığına işaret etmektedir. Bellek duyarlılığı (d’) analizi sonuçlarına göre her bir duygu açısından nesneler arası eşleşme koşulundaki katılımcılar, nesne içi eşleşme koşulundaki katılımcılara göre doğru ve yanlış eşleşmeleri birbirlerinden daha iyi ayırt edebilmişlerdir. Hem YA hem duyarlılık sonuçları birlikte ele alındığında, araştırma hipotezlerinin desteklendiği, nesne içi eşleşme koşulunda yüksek uyarılmışlığın ileriye ket vurmaya yol açtığı ve böylece belleğin güncellenmesini zorlaştırdığı görülmektedir. Bu sonuçlar Nesne Temelli İlişkilendirme Kuramı’nın, duygusal uyarılmışlığın nesne içi bilginin hatırlanmasında güçlendirici etki ortaya çıkarttığı açıklamasını desteklemektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. .Bisby, J. A. ve Burgess, N. (2014). Negative affect impairs associative memory but not item memory. Learning and Memory, 21, 760–766. doi: 10.1101/lm.032409.113
  2. Bradley, M. M., Greenwald, M. K., Petry, M. C. ve Lang, P. J. (1992). Remembering pictures: Pleasure and arousal in memory. Journal of Experimental Psychology: Learning, Memory, and Cognition, 18, 379–390. doi: 10.1037/0278-7393.18.2.379
  3. Cahill, L., Gorski, L. ve Le, K. (2003). Enhanced human memory consolidation with post-learning stress: Interaction with the degree of arousal at encoding. Learning & Memory, 10, 270–274. doi: 10 .1101/lm.62403
  4. Cahill, L., Haier, R. J., Fallon, J., Alkire, M. T., Tang, C., Keator, D. ve ... McGaugh, J. L. (1996). Amygdala activity at encoding correlated with long-term, free recall of emotional information. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, 93, 8016–8021. doi: 10.1073/pnas.93.15.8016
  5. Cahill, L. ve McGaugh, J. L. (1995). A novel demonstration of enhanced memory associated with emotional arousal. Consciousness and Cognition, 4, 410–421. doi: 10.1006/ccog.1995.1048
  6. Contini, L. ve Whissell, C. (1992). Memory disadvantages for CVC associates of emotional words. Perceptual and Motor Skills, 75(2), 427-431. doi:10.2466/pms.1992.75.2.427
  7. D’Argembeau, A. ve Van der Linden, M. (2004). Influence of affective meaning on memory for contextual information. Emotion, 4(2), 173-188. doi: 10.1037/1528-3542.4.2.173
  8. Doerksen, S. ve Shimamura, A. P. (2001). Source memory enhancement for emotional words. Emotion, 1(1), 5-11. doi:10.1037/1528-3542.1.1.5

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Nour Siakir-oglou Bu kişi benim
Germany

Aycan Kapucu Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

24 Aralık 2019

Gönderilme Tarihi

4 Mart 2019

Kabul Tarihi

19 Temmuz 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 39 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Karaaslan, A., Siakir-oglou, N., & Kapucu, A. (2019). Duygusal Uyarılmışlığın Tanıma Belleği Üzerindeki Ketleyici Etkisi: Nesne içi ve Nesneler arası Bağlantıların Karşılaştırılması. Studies in Psychology, 39(2), 293-320. https://doi.org/10.26650/SP2019-0020
AMA
1.Karaaslan A, Siakir-oglou N, Kapucu A. Duygusal Uyarılmışlığın Tanıma Belleği Üzerindeki Ketleyici Etkisi: Nesne içi ve Nesneler arası Bağlantıların Karşılaştırılması. Studies in Psychology. 2019;39(2):293-320. doi:10.26650/SP2019-0020
Chicago
Karaaslan, Aslan, Nour Siakir-oglou, ve Aycan Kapucu. 2019. “Duygusal Uyarılmışlığın Tanıma Belleği Üzerindeki Ketleyici Etkisi: Nesne içi ve Nesneler arası Bağlantıların Karşılaştırılması”. Studies in Psychology 39 (2): 293-320. https://doi.org/10.26650/SP2019-0020.
EndNote
Karaaslan A, Siakir-oglou N, Kapucu A (01 Aralık 2019) Duygusal Uyarılmışlığın Tanıma Belleği Üzerindeki Ketleyici Etkisi: Nesne içi ve Nesneler arası Bağlantıların Karşılaştırılması. Studies in Psychology 39 2 293–320.
IEEE
[1]A. Karaaslan, N. Siakir-oglou, ve A. Kapucu, “Duygusal Uyarılmışlığın Tanıma Belleği Üzerindeki Ketleyici Etkisi: Nesne içi ve Nesneler arası Bağlantıların Karşılaştırılması”, Studies in Psychology, c. 39, sy 2, ss. 293–320, Ara. 2019, doi: 10.26650/SP2019-0020.
ISNAD
Karaaslan, Aslan - Siakir-oglou, Nour - Kapucu, Aycan. “Duygusal Uyarılmışlığın Tanıma Belleği Üzerindeki Ketleyici Etkisi: Nesne içi ve Nesneler arası Bağlantıların Karşılaştırılması”. Studies in Psychology 39/2 (01 Aralık 2019): 293-320. https://doi.org/10.26650/SP2019-0020.
JAMA
1.Karaaslan A, Siakir-oglou N, Kapucu A. Duygusal Uyarılmışlığın Tanıma Belleği Üzerindeki Ketleyici Etkisi: Nesne içi ve Nesneler arası Bağlantıların Karşılaştırılması. Studies in Psychology. 2019;39:293–320.
MLA
Karaaslan, Aslan, vd. “Duygusal Uyarılmışlığın Tanıma Belleği Üzerindeki Ketleyici Etkisi: Nesne içi ve Nesneler arası Bağlantıların Karşılaştırılması”. Studies in Psychology, c. 39, sy 2, Aralık 2019, ss. 293-20, doi:10.26650/SP2019-0020.
Vancouver
1.Aslan Karaaslan, Nour Siakir-oglou, Aycan Kapucu. Duygusal Uyarılmışlığın Tanıma Belleği Üzerindeki Ketleyici Etkisi: Nesne içi ve Nesneler arası Bağlantıların Karşılaştırılması. Studies in Psychology. 01 Aralık 2019;39(2):293-320. doi:10.26650/SP2019-0020

Psikoloji Çalışmaları / Studies In Psychology / ISSN- 1304-4680