EN
TR
Çevrimiçi Psikoterapinin Etik Kodlar Çerçevesinde İncelenmesi
Öz
Giderek yaygınlaşan, gelişen ve değişen teknolojinin bir sonucu olarak kişilerin iletişim ve etkileşim kurma yolları da zaman içinde değişime uğramış, hayatımızın bu derece kaçınılmaz bir parçası haline gelen internet kullanımı, artan bir şekilde “psikoterapi hizmeti de internet üzerinden uygulanabilir mi?’ sorusunu beraberinde getirmiştir. Aynı zamanda çevrimiçi psikoterapinin etkililiğine dair şüpheler, terapötik ittifakın kurulamaması endişesi, teknolojik alt yapı yetersizliği, gizlilik, güvenlik ve etik sorunlar ise bu alandaki gelişmelerin önünde ciddi bir engel oluşturmaktadır. Bu çalışmanın amacı da çevrimiçi yürütülen psikoterapilerde yaşanabilecek, en çok kaygı uyandırdığı alanyazında tespit edilen durumlar karşısında, terapistlerin öngörülerinin etik kodlar çerçevesinde incelenmesidir. Araştırmaya, Türkiye’nin farklı illerinde çalışan 43 psikoterapist katılmıştır. Çevrimiçi psikoterapi sürecinde hipotetik durumlar aracılığıyla terapistlerin tepkilerinin açığa çıkarılması hedeflenmiş, elde edilen veriler ‘tümevarımsal tematik analiz’ (inductive thematic analysis) prosedürü kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada katılımcıların hipotetik durumda ne yapacaklarına ilişkin yanıtları ‘tepkiler’; bu tepkileri verirken yaptıkları açıklamaları ise terapist olarak ‘görüşleri’ olarak kavramsallaştırılmıştır. Tepkilere ilişkin elde edilen bulguların çevrimiçi psikoterapide (1) Sorumluluk alanının kontrolünü kaybetmek, (2) Sürecinin kontrolden çıkması durumunda başa çıkma, (3) Yetkinliğin sınırlarını korumak (4) Sözel olmayan ipuçlarını kaçırabilme durumuyla başa çıkma ve (5) ‘Kırmızı çizgi’: Çevrimiçi terapiyi tercih etmemek şeklinde 5 temada gruplandırılabileceğine karar verilmiştir. Görüşlere ilişkin elde edilen bulgular göz önünde bulundurulduğunda, bir uçta çevrimiçi terapilerin tamamen etik dışı olduğu, diğer uçta çevrimiçi terapileri kullanmamanın etik dışı olduğu görüşlerinin bir boyut üzerinde yer aldığı görülmüştür. Ortaya çıkan bu temalar Türk Psikologlar Derneği Etik Yönetmeliği referans alınarak tartışılmış, terapistlerin durum karşısındaki tepkileri incelenirken etik yönetmelikteki maddelerin içeriğine dair ihtiyaçlar ve çözüm önerileri belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
yok
Proje Numarası
yok
Teşekkür
yok
Kaynakça
- Alleman, J. R. (2002). Online counseling: The internet and mental health treatment. Psychotherapy: Theory, Research, Practice, Training, 39(2), 199. http://dx.doi.org/10.1037/0033-3204.39.2.199 google scholar
- Amante, D. J., Hogan, T. P., Pagoto, S. L., English, T. M. ve Lapane, K. L. (2015). Access to care and use of the Internet to search for health information: Results from the US National Health Interview Survey. Journal of medical Internet research, 17(4), e106. https://doi.org/10.2196/jmir.4126 google scholar
- Bal, U., Yılmaz, E., Tamam, L. ve Çakmak, S. (2015). Telepsikiyatri: Şimdi ve burada. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 7(2), 136-148. google scholar
- Barak, A., Klein, B. ve Proudfoot, J. G. (2009). Defining internet-supported therapeutic interventions. Annals of Behavioral Medicine, 38(1), 4-17. https://doi.org/10.1007/s12160-009-9130-7 google scholar
- Bekes, V. ve Aafjes-van Doorn, K. (2020). Psychotherapists’ attitudes toward online therapy during the COVID-19 pandemic. Journal of Psychotherapy Integration, 30(2), 238. http://dx.doi.org/10.1037/ int0000214 google scholar
- Bekes, V, Aafjes-van Doorn, K., McCollum, J., Prout, T. R. ve Hoffman, L. (2022). The development of a self-report scale to assess therapists’ acceptance of telepsychotherapy. Journal of Clinical Psychology, 78(6), 1240-1260. https://doi.org/10.1002/jclp.23289 google scholar
- Braun, V. ve Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77-101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa google scholar
- Childress, C. A. (2000). Ethical issues in providing online psychotherapeutic interventions. Journal of Medical Internet Research, 2(1), e5. https://doi.org/10.2196/jmir.2.1.e5 google scholar
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
8 Mayıs 2023
Gönderilme Tarihi
13 Ekim 2020
Kabul Tarihi
8 Mart 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 43 Sayı: 1
APA
Şen, G., & Korkmaz, B. (2023). Çevrimiçi Psikoterapinin Etik Kodlar Çerçevesinde İncelenmesi. Studies in Psychology, 43(1), 1-39. https://doi.org/10.26650/SP2022-810217
AMA
1.Şen G, Korkmaz B. Çevrimiçi Psikoterapinin Etik Kodlar Çerçevesinde İncelenmesi. Studies in Psychology. 2023;43(1):1-39. doi:10.26650/SP2022-810217
Chicago
Şen, Gamze, ve Burcu Korkmaz. 2023. “Çevrimiçi Psikoterapinin Etik Kodlar Çerçevesinde İncelenmesi”. Studies in Psychology 43 (1): 1-39. https://doi.org/10.26650/SP2022-810217.
EndNote
Şen G, Korkmaz B (01 Mayıs 2023) Çevrimiçi Psikoterapinin Etik Kodlar Çerçevesinde İncelenmesi. Studies in Psychology 43 1 1–39.
IEEE
[1]G. Şen ve B. Korkmaz, “Çevrimiçi Psikoterapinin Etik Kodlar Çerçevesinde İncelenmesi”, Studies in Psychology, c. 43, sy 1, ss. 1–39, May. 2023, doi: 10.26650/SP2022-810217.
ISNAD
Şen, Gamze - Korkmaz, Burcu. “Çevrimiçi Psikoterapinin Etik Kodlar Çerçevesinde İncelenmesi”. Studies in Psychology 43/1 (01 Mayıs 2023): 1-39. https://doi.org/10.26650/SP2022-810217.
JAMA
1.Şen G, Korkmaz B. Çevrimiçi Psikoterapinin Etik Kodlar Çerçevesinde İncelenmesi. Studies in Psychology. 2023;43:1–39.
MLA
Şen, Gamze, ve Burcu Korkmaz. “Çevrimiçi Psikoterapinin Etik Kodlar Çerçevesinde İncelenmesi”. Studies in Psychology, c. 43, sy 1, Mayıs 2023, ss. 1-39, doi:10.26650/SP2022-810217.
Vancouver
1.Gamze Şen, Burcu Korkmaz. Çevrimiçi Psikoterapinin Etik Kodlar Çerçevesinde İncelenmesi. Studies in Psychology. 01 Mayıs 2023;43(1):1-39. doi:10.26650/SP2022-810217