Derleme

Freud ve Lacan’ın Psikanalitik Kuramlarında Yastan Ayrışan Melankolik Özne

Cilt: 40 Sayı: 2 30 Eylül 2020
PDF İndir
EN TR

Freud ve Lacan’ın Psikanalitik Kuramlarında Yastan Ayrışan Melankolik Özne

Öz

Freud’un Yas ve Melankoli isimli yazısı ile ortaya çıkan iki kavramdan biri olarak yas (mourning) sıklıkla araştırmalara konu olmuşken melankoli (melancholia) kavramı pek çalışılmamıştır. Alan yazında bu konuya az değinilmesinin yanı sıra melankoli kimi zaman bir kişilik örüntüsü, kimi zaman depresif bir duygu durum, kimi zaman ise psikotik bir yapı olarak belirsiz bir tanımlamada kalmıştır. Buradan yola çıkılarak bu çalışmada Freud’un ve onun yazını üzerine yeniden çalışan Lacan’ın yas ve melankoli hakkındaki çalışmaları karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Buna göre, Freud yas ve melankoliyi yatırım yapılan nesnenin kaybı üzerinden benzeştirmekte iken; yasın kayba verilen olağan bir tepki, melankolinin ise olağandışı bir pozisyon olduğundan söz etmektedir. Freud’un yas ve melankolinin kayıp nesne açısından benzer ancak işleyiş süreçleri açısından farklılaştığı görüşünün üzerine Lacan bu iki kavramı Sembolik, İmgesel ve Gerçek‘i içeren üçlü model kapsamında ele almaktadır. Lacan’ın bu kavramsallaştırmasında yas bir süreç olarak ritüeller ya da merasimler aracılığıyla özneyi simgesel düzene bağlamaktadır. Bu simgeselleştirme sürecinden geç(e)meyen özne ise Gerçek ile baş başa kalarak jouissance içinde kalan bir melankoli halindedir. Bu yazıda, bahsedilen teorik incelemenin ardından bazı klinik uygulama ve araştırma örneklerine yer verilmiştir. Buradan yola çıkarak melankoli halinde kişinin kastrasyondan kaçışa doğru hamle olarak aldığı bir konumu sürdürürken acı içinde olduğu ve bu acıdan çıkmanın yolunun ise ancak simgesel bir çalışma ile mümkün olduğu düşünülmektedir. Bununla beraber, melankolinin farklı özne yapılanmalarındaki görünümlerinin günümüz değişen kültürel yapısı ile beraber çalışılması önemlidir. Sonuç olarak, melankolinin dil aracılığı ile nasıl ifade edildiğinin ve kişinin özne yapılanmasındaki temel defans mekanizması ile ilişkisinin analitik bir çalışma içinde merkezi noktayı belirlediği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abraham, K. (1988). Notes on the psycho-analytical investigation and treatment of manic – depressive insanity and allied conditions. D. Bryan ve A. Strachey (Ed.), Selected papers on psychoanalysisiçinde (s. 137-156). London: Manesfield Library.
  2. American Psychiatric Association (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5. baskı). Washington, DC: American Psychiatric Publishing.
  3. Ban, T. A. (2014). From melancholia to depression a history of diagnosis and treatment. International Network for the History of Neuropsychopharmacology. Erişim adresi: http://inhn.org/ebooks/thomas-a-ban-from-melancholia-to-depression-a-history-of-diagnosis-and-treatment.html
  4. Boelen, P. A. ve Van den Bout, J. (2010). Anxious and depressive avoidance and symptoms of prolonged grief, depression, and post-traumatic stress disorder. Psychologica Belgica, 50(1), 49-67.
  5. Ergür, G. (2017). Hipokrat ve İbn Sina’da melankoli. Lacivert, 32. Erişim adresi: http://www.lacivertdergi.com/dosya/2017/02/09/hipokrat-ve-ibn-sinada-melankoliEvans, A. J. (1994). Anticipatory grief: a theoretical challenge. Palliative Medicine, 8(2), 159-165.
  6. Evans, D. (2006). An introductory dictionary of Lacanian psychoanalysis. London: Routledge.Fink, B. (1996). The Lacanian subject: Between language and jouissance. Princeton, New Jersey.
  7. Fink, B. (1997). A clinical introduction to Lacanian psychoanalysis: Theory and technique. Cambridge: Harvard University Press.
  8. Freud, S. (1917). Mourning and melancholia. (J. Strachey, Ed. ve Çev.), The standard edition of the complete psychological works of Sigmund Freud içinde (Vol. 14; s 243-258). London, England: Hogarth Press.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2020

Gönderilme Tarihi

1 Ağustos 2019

Kabul Tarihi

26 Mayıs 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 40 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Özkan, A., & Baltacı, S. (2020). Freud ve Lacan’ın Psikanalitik Kuramlarında Yastan Ayrışan Melankolik Özne. Studies in Psychology, 40(2), 317-333. https://doi.org/10.26650/SP2019-0056
AMA
1.Özkan A, Baltacı S. Freud ve Lacan’ın Psikanalitik Kuramlarında Yastan Ayrışan Melankolik Özne. Studies in Psychology. 2020;40(2):317-333. doi:10.26650/SP2019-0056
Chicago
Özkan, Aylin, ve Sinem Baltacı. 2020. “Freud ve Lacan’ın Psikanalitik Kuramlarında Yastan Ayrışan Melankolik Özne”. Studies in Psychology 40 (2): 317-33. https://doi.org/10.26650/SP2019-0056.
EndNote
Özkan A, Baltacı S (01 Eylül 2020) Freud ve Lacan’ın Psikanalitik Kuramlarında Yastan Ayrışan Melankolik Özne. Studies in Psychology 40 2 317–333.
IEEE
[1]A. Özkan ve S. Baltacı, “Freud ve Lacan’ın Psikanalitik Kuramlarında Yastan Ayrışan Melankolik Özne”, Studies in Psychology, c. 40, sy 2, ss. 317–333, Eyl. 2020, doi: 10.26650/SP2019-0056.
ISNAD
Özkan, Aylin - Baltacı, Sinem. “Freud ve Lacan’ın Psikanalitik Kuramlarında Yastan Ayrışan Melankolik Özne”. Studies in Psychology 40/2 (01 Eylül 2020): 317-333. https://doi.org/10.26650/SP2019-0056.
JAMA
1.Özkan A, Baltacı S. Freud ve Lacan’ın Psikanalitik Kuramlarında Yastan Ayrışan Melankolik Özne. Studies in Psychology. 2020;40:317–333.
MLA
Özkan, Aylin, ve Sinem Baltacı. “Freud ve Lacan’ın Psikanalitik Kuramlarında Yastan Ayrışan Melankolik Özne”. Studies in Psychology, c. 40, sy 2, Eylül 2020, ss. 317-33, doi:10.26650/SP2019-0056.
Vancouver
1.Aylin Özkan, Sinem Baltacı. Freud ve Lacan’ın Psikanalitik Kuramlarında Yastan Ayrışan Melankolik Özne. Studies in Psychology. 01 Eylül 2020;40(2):317-33. doi:10.26650/SP2019-0056

Psikoloji Çalışmaları / Studies In Psychology / ISSN- 1304-4680