EN
TR
Gelişmeleri Kaçırma Korkusu (FoMO) Ölçeği: Sosyal Medya Bağlamına Uyarlanması ve Psikometrik Özelliklerinin Sınanması
Öz
Gelişmeleri kaçırma korkusu (FoMO) kavramının ortaya çıkması ile bu konudaki akademik yayın sayısı önemli ölçüde artmaya devam etmektedir. Bireyler FoMO duygusunu genellikle sosyal medya bağlamında yaşıyor olsa da FoMO’yu değerlendirmek için kullanılan ölçeklerin sosyal medya bağlamını doğrudan odağa almadığı görülmektedir. Ayrıca Türkçeye uyarlanmış FoMO ölçeklerinin psikometrik özelliklerinin yeterince sınanmadığı söylenebilir. Bundan dolayı, psikometrik özellikleri açısından güçlü ve sosyal medya bağlamında olan bir FoMO ölçeğinin Türkçe alanyazına kazandırılması bu eksiliği giderebilir. Bu araştırmanın amacı, uluslararası alanyazında geliştirilen Güncel Gelişmeleri Kaçırma Korkusu (FoMO) ölçeğini (Zhang ve ark., 2020) sosyal medya bağlamında Türkçeye uyarlamaktır. Bu amacı gerçekleştirmek için Türkiye genelinde 18 yaş üstü sosyal medya kullanan kişilerden oluşan iki ayrı örneklemden çevrimiçi anket yöntemiyle veri toplanmıştır. Birinci örneklemden (N = 251), elde edilen verilerile FoMO ölçeğinin açımlayıcı faktör analizi gerçekleştirilmiştir. Bu analiz sonucunda, ölçeğin orijinalindeki gibi kişisel FoMO ve sosyal FoMO olmak üzere iki faktörlü bir yapı gösterdiği bulunmuştur. Bunun yanında, ikinci örneklem (N = 353) ile doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yapılmıştır. Bu analiz sonucuna göre, ölçeğin yer aldığı modelin uyum indeksi değerlerinin yeterli seviyede olduğu ve bu şekliyle ölçeğin ve iki faktörlü yapısının doğrulandığı görülmüştür. Ayrıca ölçeğin birleşim ve ayrışım geçerliğine sahip olduğu bulunmuştur. Öte yandan, FoMO’nun üst yapı olduğu ikinci düzey DFA sonucunda da modelin uyum indeksi değerlerinin yeterli seviyede olduğu görülmüştür. Bunun yanı sıra, FoMO’nun öncül değişken rolünü test etmek için gerçekleştirilen yol analizine göre, FoMO akıllı telefon bağımlığı, günlük ortalama sosyal medya kullanım süresi ve günlük ortalama sosyal medya kontrol etme sıklığını pozitif olarak yordamaktadır. Öte yandan, her iki örneklemden toplanan verilerle yapılan analizler sonucunda içsel tutarlılık ve birleşik güvenirlik açısından ölçümün güvenilir ve madde analizleri neticesinde ölçekte yer alan tüm maddelerin ayırt edici olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, bu çalışma sosyal medya bağlamında FoMO’yu incelemede geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olarak ilgili ölçeğin kullanılabileceğine yönelik anlamlı katkılar sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abel, J. P., Buff, C. L. ve Burr, S. A. (2016). Social media and the fear of missing out: Scale development and assessment. Journal of Business & Economics Research (JBER), 14(1), 33-44. doi:10.19030/ jber.v14i1.9554 google scholar
- Al-Menayes, J. J. (2016). The fear of missing out scale: Validation of the Arabic version and correlation with social media addiction. International Journal ofApplied Psychology, 6(2), 41-46. doi:10.5923/j.ijap.20160602.04 google scholar
- Alt, D. (2015). College students’ academic motivation, media engagement and fear of missing out. Computers in Human Behavior, 49, 111-119. doi:10.1016/j.chb.2015.02.057 google scholar
- Aral, S. ve Walker, D. (2012). Identifying influential and susceptible members of social networks. Science, 337(6092), 337-341. doi:10.1126/science.1215842 google scholar
- Argan, M. ve Tokay-Argan, M. (2018). Fomsumerism: A theoretical framework. International Journal ofMarketing Studies, 10(2), 109-117. google scholar
- Argan, M., Tokay-Argan, M. ve İpek, G. (2018). Keşke olsaydım! Bir fomo tüketicinin (fomsumer) anatomisi. İnternet Uygulamaları ve Yönetimi Dergisi, 9(1), 43-57. google scholar
- Bacanlı, Y . (2003). Mesleki grup rehberliğinin benlik ve meslek kavramlarının bağdaşımına etkisi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 35, 336-359. google scholar
- Baker, Z. G., Krieger, H. ve LeRoy, A. S. (2016). Fear of missing out: Relationships with depression, mindfulness, and physical symptoms. Translational Issues in Psychological Science, 2(3), 275282. doi:10.1037/tps0000075 google scholar
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
29 Nisan 2022
Gönderilme Tarihi
10 Aralık 2020
Kabul Tarihi
20 Aralık 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 42 Sayı: 1
APA
Çelik, F., & Özkara, B. Y. (2022). Gelişmeleri Kaçırma Korkusu (FoMO) Ölçeği: Sosyal Medya Bağlamına Uyarlanması ve Psikometrik Özelliklerinin Sınanması. Studies in Psychology, 42(1), 71-103. https://doi.org/10.26650/SP2021-838539
AMA
1.Çelik F, Özkara BY. Gelişmeleri Kaçırma Korkusu (FoMO) Ölçeği: Sosyal Medya Bağlamına Uyarlanması ve Psikometrik Özelliklerinin Sınanması. Studies in Psychology. 2022;42(1):71-103. doi:10.26650/SP2021-838539
Chicago
Çelik, Fatih, ve Behçet Yalın Özkara. 2022. “Gelişmeleri Kaçırma Korkusu (FoMO) Ölçeği: Sosyal Medya Bağlamına Uyarlanması ve Psikometrik Özelliklerinin Sınanması”. Studies in Psychology 42 (1): 71-103. https://doi.org/10.26650/SP2021-838539.
EndNote
Çelik F, Özkara BY (01 Nisan 2022) Gelişmeleri Kaçırma Korkusu (FoMO) Ölçeği: Sosyal Medya Bağlamına Uyarlanması ve Psikometrik Özelliklerinin Sınanması. Studies in Psychology 42 1 71–103.
IEEE
[1]F. Çelik ve B. Y. Özkara, “Gelişmeleri Kaçırma Korkusu (FoMO) Ölçeği: Sosyal Medya Bağlamına Uyarlanması ve Psikometrik Özelliklerinin Sınanması”, Studies in Psychology, c. 42, sy 1, ss. 71–103, Nis. 2022, doi: 10.26650/SP2021-838539.
ISNAD
Çelik, Fatih - Özkara, Behçet Yalın. “Gelişmeleri Kaçırma Korkusu (FoMO) Ölçeği: Sosyal Medya Bağlamına Uyarlanması ve Psikometrik Özelliklerinin Sınanması”. Studies in Psychology 42/1 (01 Nisan 2022): 71-103. https://doi.org/10.26650/SP2021-838539.
JAMA
1.Çelik F, Özkara BY. Gelişmeleri Kaçırma Korkusu (FoMO) Ölçeği: Sosyal Medya Bağlamına Uyarlanması ve Psikometrik Özelliklerinin Sınanması. Studies in Psychology. 2022;42:71–103.
MLA
Çelik, Fatih, ve Behçet Yalın Özkara. “Gelişmeleri Kaçırma Korkusu (FoMO) Ölçeği: Sosyal Medya Bağlamına Uyarlanması ve Psikometrik Özelliklerinin Sınanması”. Studies in Psychology, c. 42, sy 1, Nisan 2022, ss. 71-103, doi:10.26650/SP2021-838539.
Vancouver
1.Fatih Çelik, Behçet Yalın Özkara. Gelişmeleri Kaçırma Korkusu (FoMO) Ölçeği: Sosyal Medya Bağlamına Uyarlanması ve Psikometrik Özelliklerinin Sınanması. Studies in Psychology. 01 Nisan 2022;42(1):71-103. doi:10.26650/SP2021-838539