Araştırma Makalesi

Duygusal Tanıma Belleğinin Sağlamlaşma ve Kodlama Aşamaları Temelinde İncelenmesi

Cilt: 41 Sayı: 1 8 Şubat 2021
PDF İndir
EN TR

Duygusal Tanıma Belleğinin Sağlamlaşma ve Kodlama Aşamaları Temelinde İncelenmesi

Öz

Duygusal ve nötr uyaranlar tanıma belleği bakımından farklılaşabilmektedir. Sağlamlaşma ve kodlama süreçlerine odaklanan çalışmalar söz konusu farklılaşmaya ilişkin çeşitli açıklamalar getirmiştir. Bu çalışmada, tanıma belleğinin duygusal ve nötr uyaranlar için ne şekilde farklılaştığını söz konusu açıklamalar doğrultusunda incelemek üzere iki ayrı deney yapılmıştır. Birinci deneyde zaman aralığının ve karıştırıcı görevin etkisi incelenmiştir; sağlamlaşma çalışmaları hem zaman aralığının hem de engelleme görevinin duygusal uyaranlara, nötr uyaranlara kıyasla bellek avantajı sağladığını göstermektedir. İkinci deneyde ise sunum şeklinin (tekli veya karışık) ve semantik ilişkiselliğin etkileri test edilmiştir; bu değişkenlerin kodlama aşamasında etkili olduğu öne sürülmektedir. Birinci deneye 120, ikinci deneye 60 kişi katılmış; katılımcıların tanıma belleği performansı sinyal tespit analizi ile değerlendirilmiştir. Birinci deney zaman aralığı ve karıştırıcı görevin duygusal tanıma belleği üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığını göstermiştir. Bununla birlikte duygunun anlamlı bir etkisi bulunmuş ve katılımcıların nötr kelimelere kıyasla duygusal kelimelere yönelik olarak liberal tepki yanlılığı gösterdiği, bu kelimeleri daha kötü tanıdıkları görülmüştür. İkinci deney ise semantik ilişkisellik ve liste türünün duygusal bellek üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığını göstermiştir. Öte yandan birinci deneyle tutarlı olarak duygunun anlamlı bir etkiye sahip olduğu bulunmuştur. Duygusal kelimelere yönelik olarak liberal tepki yanlılığı gösterildiği ve bu kelimelerin nötr olanlara kıyasla daha kötü tanındığı bulgusu yinelenmiştir. Sonuç olarak, sinyal tespit analizi ile değerlendirilen bu iki deneyde sağlamlaşma ve kodlama aşamasında etkili olması beklenen değişkenlerin tanıma belleğini etkilemediği gösterilmiştir. Bununla birlikte her iki deneyde de duygunun düşük tanıma doğruluğu ve yüksek liberal tepki yanlılığına neden olması, duygunun bellekteki işlevinin doğruluktan ziyade liberal tepki yanlılığı sağlamak olabileceğine işaret etmektedir

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Anderson, A. K., Wais, P. E. ve Gabrieli, J. D. (2006). Emotion enhances remembrance of neutral events past. Proceedings of the National Academy of Sciences, 103(5), 1599-1604. google scholar
  2. Been, M., Jans, B. ve De Weerd, P. (2011). Time-limited consolidation and task interference: No direct link. Journal of Neuroscience, 31(42), 14944-14951. google scholar
  3. Brainerd, C. J., Stein, L. M., Silveira, R. A., Rohenkohl, G. ve Reyna, V. F. (2008). How does negative emotion cause false memories?. Psychological Science, 19(9), 919-925. google scholar
  4. Buchanan, T. W., Etzel, J. A., Adolphs, R. ve Tranel, D. (2006). The influence of autonomic arousal and semantic relatedness on memory for emotional words. International Journal of Psychophysiology, 61(1), 26-33. google scholar
  5. Cahill, L. ve McGaugh, J. L. (1998). Mechanisms of emotional arousal and lasting declarative memory. Trends in Neurosciences, 21(7), 294-299. google scholar
  6. Chapman, H. A., Johannes, K., Poppenk, J. L., Moscovitch, M. ve Anderson, A. K. 2013). Evidence for the differential salience of disgust and fear in episodic memory. Journal of Experimental Psychology: General, 142(4), 1100-1112. google scholar
  7. Cocenas-Silva, R., Bueno, J. L. O. ve Droit-Volet, S. (2013). Emotion and long-term memory for duration: Resistance against interference. Behavioural Processes, 97, 6-10. google scholar
  8. DeSchepper, B. ve Treisman, A. (1996). Visual memory for novel shapes: Implicit coding without attention. Journal of Experimental Psychology: Learning, Memory, and Cognition, 22(1), 27-47. google scholar

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

8 Şubat 2021

Gönderilme Tarihi

20 Ağustos 2020

Kabul Tarihi

1 Kasım 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 41 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Söylemez, S., Yaşuk, B., Tanko, M. T., & Kapucu, A. (2021). Duygusal Tanıma Belleğinin Sağlamlaşma ve Kodlama Aşamaları Temelinde İncelenmesi. Studies in Psychology, 41(1), 247-278. https://doi.org/10.26650/SP2020-0125
AMA
1.Söylemez S, Yaşuk B, Tanko MT, Kapucu A. Duygusal Tanıma Belleğinin Sağlamlaşma ve Kodlama Aşamaları Temelinde İncelenmesi. Studies in Psychology. 2021;41(1):247-278. doi:10.26650/SP2020-0125
Chicago
Söylemez, Sinem, Berk Yaşuk, Mesut Tanko Tanko, ve Aycan Kapucu. 2021. “Duygusal Tanıma Belleğinin Sağlamlaşma ve Kodlama Aşamaları Temelinde İncelenmesi”. Studies in Psychology 41 (1): 247-78. https://doi.org/10.26650/SP2020-0125.
EndNote
Söylemez S, Yaşuk B, Tanko MT, Kapucu A (01 Şubat 2021) Duygusal Tanıma Belleğinin Sağlamlaşma ve Kodlama Aşamaları Temelinde İncelenmesi. Studies in Psychology 41 1 247–278.
IEEE
[1]S. Söylemez, B. Yaşuk, M. T. Tanko, ve A. Kapucu, “Duygusal Tanıma Belleğinin Sağlamlaşma ve Kodlama Aşamaları Temelinde İncelenmesi”, Studies in Psychology, c. 41, sy 1, ss. 247–278, Şub. 2021, doi: 10.26650/SP2020-0125.
ISNAD
Söylemez, Sinem - Yaşuk, Berk - Tanko, Mesut Tanko - Kapucu, Aycan. “Duygusal Tanıma Belleğinin Sağlamlaşma ve Kodlama Aşamaları Temelinde İncelenmesi”. Studies in Psychology 41/1 (01 Şubat 2021): 247-278. https://doi.org/10.26650/SP2020-0125.
JAMA
1.Söylemez S, Yaşuk B, Tanko MT, Kapucu A. Duygusal Tanıma Belleğinin Sağlamlaşma ve Kodlama Aşamaları Temelinde İncelenmesi. Studies in Psychology. 2021;41:247–278.
MLA
Söylemez, Sinem, vd. “Duygusal Tanıma Belleğinin Sağlamlaşma ve Kodlama Aşamaları Temelinde İncelenmesi”. Studies in Psychology, c. 41, sy 1, Şubat 2021, ss. 247-78, doi:10.26650/SP2020-0125.
Vancouver
1.Sinem Söylemez, Berk Yaşuk, Mesut Tanko Tanko, Aycan Kapucu. Duygusal Tanıma Belleğinin Sağlamlaşma ve Kodlama Aşamaları Temelinde İncelenmesi. Studies in Psychology. 01 Şubat 2021;41(1):247-78. doi:10.26650/SP2020-0125

Psikoloji Çalışmaları / Studies In Psychology / ISSN- 1304-4680