EN
TR
Bilimsellik Değerlerinin İçeriği ve Yapısı
Öz
Content and Structure of Scientific Values460Psikoloji Çaliımalari - Studies in Psychology Cilt/Volume: 41, Sayi/Issue: 2, 2021ÖZBu araştırmanın amacı bilimsel bağlamla ilişkili değerlerin tespit edilmesi ve bu değerlerin Schwartz (1992) tarafından önerilen güdüsel çemberdeki konumlarının sınanmasıdır. Bilimsellik değerleri alanyazınından hareketle yaratıcılık, merak, şüphecilik, açık fikirlilik, akılcılık, nesnellik, müştereklik, bilimsel etik ve tutarlılık değerleri bilimsellik değerleri olarak tespit edilmiştir. Bu değerlerin önemini ölçmek amacıyla yazarlar tarafından maddeler geliştirilmiştir. Beş hipotezi sınamak amacıyla iki çalışma yapılmıştır. Birinci çalışmanın (N = 624, Ort.yaş = 22) bulguları bilimsellik değerlerinin görgül olarak Özyönelim ve Evrenselcilik değerleri arasında konumlandığını ve bilimsellik değerleri ile diğer değer tipleri arasındaki korelasyonların sinus dalgası şeklinde bir örüntü sergilediğini ortaya koymuştur. İkinci çalışmada ise (N = 181, Ort.yaş = 21.5) bilimsellik değerlerinin semantik farklılık maddeleri ile ölçülen bilime yönelik tutumlar ve bilme ihtiyacı puanları ile pozitif, belirsizliğe tahammülsüzlük puanları ile negatif korelasyon gösterdiği gözlenmiştir. Bu araştırma bilimsellik değerlerini, değerlerin çembersel yapısıyla entegre eden ilk çalışmadır. Bulguların bilimsellik değerlerinin hipotez edilmiş olan yapısını doğruladığı ve bilimsellik değerleri ölçümünün yakınsak ve ıraksak geçerliğe sahip olduğunu desteklediği tartışılmıştır. Kendi kendini seçme yanlılığı içerebilecek uygunluk örneklemleri kullanılması, verinin Türk üniversite öğrencilerinden toplanmış olması, ikinci çalışmada kadınların erkeklerden daha fazla temsil edilmiş olması ve bilimsellik değerleri dışındaki değer tipi ölçümlerinde düşük güvenirlik katsayıları gözlenmiş olması araştırmanın yöntemsel sınırlılıkları olarak kayda geçirilmiştir. Gelecekte yapılabilecek çalışmalarda, halihazırdaki araştırma bulgularının kültürlerarası çalışmalarla tekrarlanması ve bilimsellik değerlerinin, bu çalışmada kullanılanlar dışında kalan kişilik ölçümleri ile arasındaki ilişkilerinin incelenerek yakınsak geçerlik bulgularının genişletilmesi önerilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Algina, J., & Olejnik, S. (2003). Sample size tables for correlation analysis with applications in partial correlation and multiple regression analysis. Multivariate Behavioral Research, 38(3), 309-323. doi: 10.1207/S15327906MBR3803_02 google scholar
- Allchin, D. (1999). Values in science: An educational perspective. Science & Education, 8(1), 1-12. doi: 10.1023/A:1008600230536 google scholar
- Anderson, M. S., Ronning, E. A., Vries, R. D., & Martinson, B. C. (2010). Extending the Mertonian norms: Scientists’ subscription to norms of research. The Journal of Higher Education, 81(3), 366393. doi: 10.1080/00221546.2010.11779057 google scholar
- Arieli, S., Sagiv, L., & Roccas, S. (2019). Values at work: The impact of personal values in organisations. Applied Psychology: An International Review. Advance online publication. doi: 10.1111/apps.12181 google scholar
- Bardi, A., Buchanan, K. E., Goodwin, R., Slabu, L., & Robinson, M. (2014). Value stability and change during self-chosen life transitions: Self-selection versus socialization effects. Journal of Personality and Social Psychology, 106(1), 131-147. doi: 10.1037/a0034818 google scholar
- Bardi, A., & Schwartz, S. H. (2003). Values and behavior: Strength and structure of relations. Personality and Social Psychology Bulletin, 29(10), 1207-1220. doi: 10.1177/0146167203254602 google scholar
- Berenbaum, H., Bredemeier, K., & Thompson, R. J. (2008). Intolerance of uncertainty: Exploring its dimensionality and associations with need for cognitive closure, psychopathology, and personality. Journal of Anxiety Disorders, 22(1), 117-125. doi: 10.1016/j.janxdis.2007.01.004 google scholar
- Bilsky, W., & Schwartz, S. H. (1994). Values and personality. European Journal of Personality, 8(3), 163-181. doi: 10.1002/per.2410080303 google scholar
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Ağustos 2021
Gönderilme Tarihi
22 Eylül 2020
Kabul Tarihi
7 Aralık 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 41 Sayı: 2
APA
Demirutku, K., & Güngör, E. (2021). Bilimsellik Değerlerinin İçeriği ve Yapısı. Studies in Psychology, 41(2), 459-489. https://izlik.org/JA57DU59TE
AMA
1.Demirutku K, Güngör E. Bilimsellik Değerlerinin İçeriği ve Yapısı. Studies in Psychology. 2021;41(2):459-489. https://izlik.org/JA57DU59TE
Chicago
Demirutku, Kürşad, ve Elis Güngör. 2021. “Bilimsellik Değerlerinin İçeriği ve Yapısı”. Studies in Psychology 41 (2): 459-89. https://izlik.org/JA57DU59TE.
EndNote
Demirutku K, Güngör E (01 Ağustos 2021) Bilimsellik Değerlerinin İçeriği ve Yapısı. Studies in Psychology 41 2 459–489.
IEEE
[1]K. Demirutku ve E. Güngör, “Bilimsellik Değerlerinin İçeriği ve Yapısı”, Studies in Psychology, c. 41, sy 2, ss. 459–489, Ağu. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA57DU59TE
ISNAD
Demirutku, Kürşad - Güngör, Elis. “Bilimsellik Değerlerinin İçeriği ve Yapısı”. Studies in Psychology 41/2 (01 Ağustos 2021): 459-489. https://izlik.org/JA57DU59TE.
JAMA
1.Demirutku K, Güngör E. Bilimsellik Değerlerinin İçeriği ve Yapısı. Studies in Psychology. 2021;41:459–489.
MLA
Demirutku, Kürşad, ve Elis Güngör. “Bilimsellik Değerlerinin İçeriği ve Yapısı”. Studies in Psychology, c. 41, sy 2, Ağustos 2021, ss. 459-8, https://izlik.org/JA57DU59TE.
Vancouver
1.Kürşad Demirutku, Elis Güngör. Bilimsellik Değerlerinin İçeriği ve Yapısı. Studies in Psychology [Internet]. 01 Ağustos 2021;41(2):459-8. Erişim adresi: https://izlik.org/JA57DU59TE