İNGİLTERE'DE YETİŞTİRİLEN SİYAH-ALACA SIĞIRLARIN SÜT VERİMİ ÖZELLİKLERİ ÜZERİNDE ARAŞTIRMALAR

ÖZET

Bu çalışma, sığır yetiştiriciliği bakımından gelişmiş§ bir ülke olan İngiltere'deki rastgele seçilmiş beş ayrı özel işletmede yetiştirilen Siyah-AIaca sığırların laktasyon ve kuruda kalma süreleri, gerçek ve 305 günlük süt verimleri, sütteki yağ ve protein oranları ile somatik hücre sayılarının belirlenmesi, bu verimler üzerinde bazı çevre faktörlerinin etkilerinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır.

Araştırmanın materyalini 1993-2004 yılları arasında yetiştirilen Siyah-AIaca sığırlardan elde edilen verim değerleri oluşturmuştur. Araştırmada, laktasyon süresi, gerçek ve 305 günlük süt verimleri, sütteki yağ ve protein oranları ile somatik hücre sayısı için 2514 ve kuruda kalma süresi için 1847 verim değeri incelenmiştir. Siyah-AIaca sığırların süt verim özelliklerinin istatistik analizleri iyin Duncan-testi kullanılmıştır.

İncelenen süt verimi özelliklerinden laktasyon ve kuruda kalma süreleri, gerçek ve 305 günlük süt verimleri, sütteki yağ ve protein oranları ile somatik hücre sayısı sırası ile 324.32 gün, 67.18 gün. 7715.23 kg, 7218.62 kg, %4.03, %3.33 ve 138.00 ('000 hücre/ml) olarak belirlenmiştir.

Araştırmada, çevre faktörleri olarak çiftlikler, laktasyon sıraları, yıllar ve mevsimlerin etkileri incelenmiştir. Sığırların laktasyon ve kuruda kalma süreleri, gerçek ve 305 günlük süt verimleri, sütteki yağ ve protein oranları ile somatik hücre sayıları üzerinde, çiftlik ve verim yılının önemli (P<0.0l), gerçek süt verimi ve somatik hücre sayısı üzerinde mevsimin, kuruda kalma süresi üzerinde ise laktasyon sırasının önemsiz etkileri dışında, bu iki faktör de diğer özellikler üzerinde P<0.01 ve P<0.001 düzeylerinde önemli olarak bulunmuştur.

Bu araştırmada elde edilen sonuçlar, işletmelerin sığır yetiştiriciliği için gerekli optimum koşulları sağlayarak yüksek düzeyde verim elde ettiklerini göstermektedir. Hayvanlara uygulanan management ve kullanılan daha yüksek verimli damızlık materyal yıllar arasında daha yüksek verime ulaşılmasını sağlamıştır.

Anahtar kelimeler: Sigir, Siyah-AIaca, sut verimi, yağ ve protein, somatik hücre, İngiltere.

ABSTRACT

STUDİES ON MİLK PRODUCTİON TRAİTS OF HOLSTEİN-FRİESİAN CATTLE İN ENGLAND

This study was conducted to investigate the lactation and dry period durations, real and 305 days milk yields, milk fat and protein levels and somatic cell counts of Holstein-Friesian cattle in five randomly chosen private farms in England which have a developed cattle management policy. Also the effects of the individual farm environments on the above traits have been observed.

The material of the study was the yield records of the Holstein-Friesian cattle between the years 1993-2004. During the study 1847 records were investigated for the dry period durations, 2514 records were examined for lactation period durations, real and 305 days milk yields, milk fat and protein and somatic cell counts. For the statistical analysis of the milk production traits the Duncan-test was used.

The investigated milk yield traits of lactation and dry period durations, real and 305 days milk yields, milk fat and protein rates and milk somatic cell counts were 324.32 days. 67.18 days, 7715.23 kg, 7218.62 kg, 4.03%, 3.33% and 138.00 ('000 cells/ml), respectively.

Effects of environmental factors such as the individual farm environments, lactation number, year and season on the yields were examined in the study. Lactation and dry period duration, real and 305 days milk yield, milk fat and protein rates and somatic cell counts were affected by the farm environment and yielding year significantly (P<0.01). where as season had an insignificant effect on the real milk yield and the somatic cell count whilst the lactation turn had an insignificant effect on the dry period duration. These two factors (season and lactation turn) had significant effects on other traits (P<0.01 and P<0.001).

The results of this study have shown that the cattle breeding farms can obtain high level yields by providing optimal conditions to the animals. Management conditions and high quality breeders have enabled the farms to reach higher yields every passing year.

Keywords: Cattle, Holstein-Friesian. milk production, milk components, somatic cell. England.