Dijital Video Platformlarının Bulanık Ortamda Değerlendirilmesi: Pisagor Bulanık AHP ve TOPSIS Uygulaması

Öz

Amaç: Bu çalışma, Türkiye’de faaliyet gösteren dijital video platformlarını (Netflix, Prime Video, Disney+, EXXEN, TV+, BluTV ve GAİN) belirsizlik ve öznel yargılar içeren çok kriterli karar verme ortamında değerlendirmeyi amaçlamaktadır. 

Yöntem: Çalışmada, kriter ağırlıklarını belirlemek için Pisagor Bulanık AHP, alternatifleri sıralamak için Pisagor Bulanık TOPSIS yöntemleri bütünleşik olarak kullanılmıştır. Model, 5 ana kriter ve 15 alt kriterden oluşmakta; veriler 4 uzmanın değerlendirmeleri ve ikincil kaynaklardan elde edilmektedir. Sıralamanın kararlılığı 105 senaryo üzerinden gerçekleştirilen duyarlılık analiziyle incelenmiştir. 

Bulgular: Pisagor Bulanık AHP sonuçlarında en önemli ana kriter İçerik (%55,40), alt kriterler ise İçerik Çeşitliliği (%32,04), Fiyat/Abonelik Ücreti (%19,65) ve Orijinal İçerik (%15,46) olmuştur. Pisagor Bulanık TOPSIS sıralamasında Netflix ilk sırada yer almış, platformlar Netflix, BluTV, GAİN, Disney+, TV+, EXXEN ve Prime Video şeklinde sıralanmıştır. Duyarlılık analizi, kriter ağırlıklarındaki değişimlerin sıralamayı etkilediğini göstermiştir. 

Özgünlük: Çalışma, Pisagor Bulanık AHP ve TOPSIS yöntemlerini bütünleştirerek dijital video platformlarının değerlendirilmesine yönelik, belirsizlikleri dikkate alan sistematik bir karar destek modeli sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Dijital Video Platformları
• Pisagor Bulanık AHP
• Pisagor Bulanık TOPSIS
• Çok Kriterli Karar Verme

Evaluation of Digital Video Platforms in a Fuzzy Environment: Application of the Pythagoras Fuzzy AHP and TOPSIS Methods

Öz

Purpose: This study aims to evaluate digital video platforms operating in Türkiye (Netflix, Prime Video, Disney+, EXXEN, TV+, BluTV, and GAİN) in a multi-criteria decision-making environment involving uncertainty and subjective judgments. 

Design/methodology: In this study, the Pythagorean Fuzzy AHP method was used to determine criterion weights, while the Pythagorean Fuzzy TOPSIS method was used to rank the alternatives. The model consists of 5 main criteria and 15 sub-criteria; the data were obtained from the evaluations of 4 experts and secondary sources. The stability of the ranking was examined through a sensitivity analysis conducted across 105 scenarios. 

Findings: According to the Pythagorean Fuzzy AHP results, the most important main criterion was Content (55.40%), while Content Diversity (32.04%), Price/Subscription Fee (19.65%), and Original Content (15.46%) were the most important sub-criteria. According to the Pythagorean Fuzzy TOPSIS ranking, Netflix ranked first, followed by BluTV, GAİN, Disney+, TV+, EXXEN, and Prime Video. The sensitivity analysis showed that changes in criterion weights affected the ranking. 

Originality/value: By integrating the Pythagorean Fuzzy AHP and TOPSIS methods, this study provides a systematic decision support model for evaluating digital video platforms while accounting for uncertainties.

Anahtar Kelimeler

• Digital Video Platforms
• Pythagorean Fuzzy AHP
• Pythagorean Fuzzy TOPSIS
• Multi-Criteria Decision Making

Kaynakça

1. Ak, M. F. & Gül, M. (2020). AHP–TOPSIS integration extended with Pythagorean fuzzy sets for information security risk analysis. Complex & Intelligent Systems, 6, 755–770. https://doi.org/10.1007/s40747-018-0087-7
2. Akargöl, A. (2024). Selecting the optimal e-learning platform for universities: A Pythagorean fuzzy AHP–TOPSIS evaluation. Education and Information Technologies, 29, 11245–11263.
3. Apaydın, Ş. C. (2023). Dijital yayın platformları ve değişim geçiren diziler: On Bin Adım dizisi örneği. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, (40), 1–22.
4. Başer, E. & Söğütlüler, T. (2023). Değişen izleme eğilimleri çerçevesinde dijital platformlar ve içerik reklamları üzerine bir inceleme. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, (41), 1–26.
5. Biswas, A. & Sarkar, B. (2021). Pythagorean fuzzy AHP–TOPSIS integrated approach for transportation management through a new distance measure. Soft Computing, 25, 4079–4099. https://doi.org/10.1007/s00500-020-05433-2
6. Boyacı, A. Ç., Eren, T. & Özcan, E. (2022). Pandemic hospital site selection: A GIS-based multi-criteria decision-making approach. Environmental Science and Pollution Research, 29, 45678–45692. https://doi.org/10.1007/s11356-021-15703-7
7. Burç, M. & Tanyeri Mazıcı, E. (2023). Kültür endüstrisi aracı olarak dijital yayıncılık: Dijital TV platformları üzerine durum çalışması. İletişim ve Toplum Araştırmaları Dergisi, 3(1), 133–166. https://doi.org/10.5281/zenodo.7785622
8. Cevher, M. F. & Çubuk, M. (2023). Tüketicilerin dijital yayın platformu tercihlerinin çok kriterli karar verme yöntemleri ile incelenmesi. Malatya Turgut Özal Üniversitesi İşletme ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 4(2), 177–189.

9. Chalaby, J. K. (2024). The streaming industry and the platform economy: An analysis. Media, Culture & Society, 46(3), 552–571.
10. Chang, L., Nordin, N., Zhao, S., Gu, X. & Zhao, Y. (2025). TOPSIS prefabricated building construction evaluation based on interval-valued Pythagorean fuzzy numbers based on prospect theory. Scientific Reports, 15(1), 2913.
11. Çalık, A. (2021). A novel Pythagorean fuzzy AHP and fuzzy TOPSIS methodology for green supplier selection in the Industry 4.0 era. Soft Computing, 25, 2253–2271. https://doi.org/10.1007/s00500-020-05294-9
12. Çelen, M. G. (2021). Dijital yayın platformlarındaki öneri sistemlerinin kullanıcılar üzerinde etkisi: YouTube örneği. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Radyo, Televizyon ve Sinema Anabilim Dalı, Radyo ve Televizyon Bilim Dalı.
13. Dalyan, T. & Otay, İ. (2022). Interval-valued Pythagorean fuzzy AHP and TOPSIS approach for ERP software selection. In International Conference on Intelligent and Fuzzy Systems (INFUS 2022), 1–10. Springer.
14. Disney+. (t.y.). Disney+ Türkiye. İndirilme Tarihi: [05.08.2026], URL: https://www.disney.com.tr/disney-plusla-tanisin
15. Dönmez, B. B., Sanlı, Y. B., Güven, E., Öztürk, B. N. & Eren, T. (2025). Elektrikli araçlar için şarj istasyonu yer seçimi: Bulanık mantık ile karar verme. Ege Üniversitesi Ulaştırma Yönetimi Araştırmaları Dergisi, 2(2), 113–137. https://izlik.org/JA58LK34EG
16. Er, H. E. (2022). Dijital platformların izleyici alışkanlıkları üzerindeki etkisi: Netflix örneği. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(1), 117–142.
17. EXXEN. (t.y.). EXXEN abonelik planları. İndirilme Tarihi: [05.08.2026], URL: https://plan.exxen.com/tr Ilbahar, E., Karaşan, A., Cebi, S. & Kahraman, C. (2018). A novel approach to risk assessment for occupational health and safety using Pythagorean fuzzy AHP & fuzzy inference system. Safety Science, 103, 124–136.
18. JustWatch. (t.y.). JustWatch. İndirilme Tarihi: [05.08.2026], URL: https://www.justwatch.com
19. Kaya, A., Şahin, B. & Yıldırım, M. (2023). Kentsel dönüşüm projelerinin çok kriterli karar verme yöntemleri ile önceliklendirilmesi. Megaron, 18(3), 401–415.
20. Koyuncu, E. (2017). TV yayıncılığı alanındaki dijital TV platformları sosyal paylaşım ağlarını neden kullanırlar? Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(1), 315–335. https://izlik.org/JA42MU42GS
21. Köroğlu, A., Sürün, F. & Köroğlu, A. (2026). İçerik ve görüntüleme davranışının dijital TV platformu satın alma niyeti üzerindeki etkisi: Sakarya örneği. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 42(2), 453–483.
22. Köse, Y., Civan, H. N., Ayyıldız, E. & Çevikcan, E. (2022). An interval-valued Pythagorean fuzzy AHP–TOPSIS integrated model for ergonomic assessment of setup process under SMED. Sustainability, 14(21), 13804. https://doi.org/10.3390/su142113804
23. Kuyucu, M. (2021). Geleneksel televizyon mecrasının yaşadığı dijital dönüşüm ve bunun mecraya olan etkileri. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 8(3), 272–291. https://izlik.org/JA62WA79YB
24. Kütahya, C. K. & Kanmaz, U. (2025). Prioritizing risk mitigation strategies in air cargo freight operations: A fuzzy TOPSIS approach. Journal of Aviation, 9(1), 181–195.
25. Netflix. (t.y.). Netflix Türkiye. İndirilme Tarihi: [05.08.2026], URL: https://www.netflix.com/tr/
26. Nguyen, T. M. H., Nguyen, V. P. & Nguyen, D. T. (2024). A new hybrid Pythagorean fuzzy AHP and COCOSO MCDM based approach by adopting artificial intelligence technologies. Journal of Experimental & Theoretical Artificial Intelligence, 36(7), 1279–1305.
27. Oh, M., Maeng, K. & Shin, J. (2025). Which factors affect online video views and subscriptions? Reference-dependent consumer preferences in the social media market. Journal of Theoretical and Applied Electronic Commerce Research, 20(3), 197.
28. Okereke, J. & Oklobia, A. (2020). New conceptual understanding on the meaning of content in digital broadcasting. Doctoral dissertation, University of Abuja, Nigeria.
29. Otay, İ. & Jaller, M. (2020). A novel Pythagorean fuzzy AHP and TOPSIS method for the wind power farm location selection problem. Journal of Intelligent & Fuzzy Systems, 38(3), 1–15. https://doi.org/10.3233/JIFS-189089
30. Pandey, V., Komal & Dincer, H. (2025). Evaluating barriers and pathways to implement renewable energy technologies in rural India: An application of Pythagorean fuzzy AHP. Opsearch, 1–44.
31. Papathanasopoulos, A. & Varoutas, D. (2024). On the competition between video OTT platforms vs traditional TV: A niche case study in Greece. Telematics and Informatics Reports, 16, 100166.
32. Parmaksız, M. Y. & Enginkaya, E. (2019). SVOD markalarının Twitter üzerindeki iletişimleri: Netflix'ten BluTV'ye. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(4), 981–996.
33. Prime Video. (t.y.). Prime Video. İndirilme Tarihi: [05.08.2026], URL: https://www.primevideo.com/offers/nonprimehomepage?ref_=dv_web_force_root
34. Sanlı, Y. B., Güven, E., Tokuştepe, L., Özbek, K. O., Arslan, B. & Eren, T. (2025). Tehlikeli madde lojistiğinde güzergahların bulanık çok ölçütlü karar verme yöntemleri ile belirlenmesi: Adıyaman-Ankara örneği. Journal of Transportation and Logistics, 10(2), 296–326.
35. São Bento, R. S. P. (2025). Video streaming platforms: How subscription video on demand platforms can attract new subscribers in the Portuguese market exploring relevant literature on subscriber attraction and content strategies for subscription video on demand platforms. Master's thesis, Universidade NOVA de Lisboa, Portugal.
36. Singh, Y. & Bisht, D. C. (2025). Pythagorean fuzzy-based integration of ANP with TOPSIS-VIKOR-SAW techniques for hospital service quality evaluation. Opsearch, 1–40.
37. Söğüt, F. (2020). BluTV Netflix'e karşı: İçeriklere yönelik bir karşılaştırma. Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 10(4), 408–422.
38. TeknoTalk. (t.y.). JustWatch Türkiye streaming pazarı 2026 raporu. İndirilme Tarihi: [05.08.2026], URL: https://www.teknotalk.com/justwatch-turkiye-streaming-pazari-2026-raporu-203959/
39. Tezcan, B. & Eren, T. (2025). Forest fire risk assessment using Pythagorean fuzzy AHP and Pythagorean fuzzy TOPSIS: A case study of Türkiye. Politeknik Dergisi, 28(1), 1–15.
40. Tezcan, M. C., Ayyıldız, E. & Gümüş, A. T. (2024). Pisagor bulanık kümelere entegre AHP ve TOPSIS yöntemleri ile uçak tipi seçimi. Journal of Aviation Research, 6(2), 55–70.
41. Tümer, M. & Eren, T. (2026). Route optimization in disaster relief processes: Pythagorean fuzzy AHP and TOPSIS approach for Kırıkkale. International Journal of Engineering Research and Development, 18(1), 29–46. TV+. (t.y.). TV+. İndirilme Tarihi: [05.08.2026], URL: https://tvplus.com.tr
42. Wayne, M. L. (2018). Netflix, Amazon, and branded television content in subscription video-on-demand portals. Media, Culture & Society, 40(5), 725–741.
43. Wu, T., Jiang, N., Sharif, S. P. & Chen, M. (2025). Explaining subscription intention for video streaming platforms in China: Integrating the UTAUT2 model, perceived value theory, and SOR theory. PLoS ONE, 20(5), e0322860.
44. Yager, R. R. (2013). Pythagorean fuzzy subsets. In Proceedings of the Joint IFSA World Congress and NAFIPS Annual Meeting, 57–61. https://doi.org/10.1109/IFSA-NAFIPS.2013.6608375
45. Yazıcı, E., Alakaş, H. M. & Eren, T. (2023). Prioritizing of sectors for establishing a sustainable industrial symbiosis network with Pythagorean fuzzy AHP–Pythagorean fuzzy TOPSIS method: A case of industrial park in Ankara. Environmental Science and Pollution Research, 30(31), 77875–77889. https://doi.org/10.1007/s11356-023-27882-6
46. Yıldız, A., Ayyıldız, E., Gümüş, A. T. & Özkan, C. (2019). Ülkelerin yaşam kalitelerine göre değerlendirilmesi için hibrit Pisagor bulanık AHP–TOPSIS metodolojisi: Avrupa Birliği örneği. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (17), 123–136. https://doi.org/10.31590/ejosat.658021
47. Yıldız, A., Ayyıldız, E., Gümüş, A. T. & Özkan, C. (2020). A modified balanced scorecard based hybrid Pythagorean fuzzy AHP–TOPSIS methodology for ATM site selection problem. International Journal of Information Technology & Decision Making, 19(1), 1–29. https://doi.org/10.1142/S0219622020500017
48. Yücesan, M. & Gül, M. (2020). Hospital service quality evaluation: An integrated model based on Pythagorean fuzzy AHP and fuzzy TOPSIS. Soft Computing, 24, 16101–16118. https://doi.org/10.1007/s00500-019-04084-2
49. Yüksel, H. (2022). Dijitalleşme bağlamında Türkiye’de televizyon yayıncılığının dönüşümü: Disney Plus platformu. Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(2), 523–538.