Tüketicilerin Online Karar Verme Tarzlarının Sosyo-Demografik Özellikleri Bakımından İncelenmesi

Öz

Pazarlamanın temel taşlarından olan tüketici davranışlarını anlamanın bir yolu tüketicilerin ne şekilde satın alma kararı verdiklerini öğrenebilmektir. Yıllar geçtikçe bireylerin online alışverişe yönelme oranının artması ise satın alma karar tarzlarının çevrimiçi ortamda nasıl gerçekleştiğini anlamayı ve bu konunun derinlemesine incelenmesini gerekli kılmaktadır. Bu gelişmeden yola çıkarak tüketicilerin online karar verme tarzlarını cinsiyet, medeni durum, yaş, eğitim düzeyi, meslek, aylık aile geliri gibi sosyo-demografik özellikler açısından araştırmak ve aralarında anlamlı bir farklılık olup olmadığını tespit etmek çalışmanın ana amacını oluşturmaktadır. Bu amaç doğrultusunda online anket yöntemiyle 341 katılımcıdan veriler toplanmıştır. Verilerin normal dağılım göstermesinden dolayı istatistiksel gücü daha yüksek olan parametrik testlerden bağımsız örneklem T testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılarak hipotezler test edilmiştir. Analizlerin sonucuna göre %5 anlamlılık düzeyinde tüketicilerin online satın alma karar tarzları cinsiyet, medeni durum, yaş, meslek, aylık aile gelir düzeyine göre anlamlı bir farklılığa sahipken eğitim düzeyine göre anlamlı bir farklılığın olmadığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Online Alışveriş
• Tüketici Karar Verme Tarzları
• Sosyo-Demografik Özellikler

The Research of Consumers' Online Decision-Making Styles in Terms of Socio-Demographic Characteristics

Öz

One way of understanding consumer behavior, which is one of the cornerstones of marketing, is to learn how consumers decide to purchase. Over the years, the increase in the rate at which individuals turn to online shopping makes it necessary to understand how purchasing decision styles occur online and to study this issue in depth. Based on this development, the main purpose of the study is to investigate the online decision-making styles of consumers in terms of socio-demographic characteristics such as gender, marital status, age, education level, occupation, monthly family income and to determine whether there is a significant difference. For this purpose, data were collected from 341 participants using the online questionnaire method. Hypotheses were tested using independent sample T-test and one-way analysis of variance (ANOVA) from parametric tests with higher statistical power due to the normal distribution of the data. According to the results of the analysis, it was determined that the online purchasing decision styles of consumers at the 5% significance level have a significant difference according to gender, marital status, age, occupation, monthly family income level, but not according to the education level.

Anahtar Kelimeler

• Online Shopping
• Consumer Decision Making Styles
• Socio-Demographic Characteristics

Kaynakça

1. Adıgüzel, A. T. (2010). Sanal Mağaza Atmosferini Etkileyen Özellikler ve Tüketici Tercihleri Üzerindeki Rolü: Online Tüketiciler Üzerine Bir Araştırma. Yüksek Lisans Tezi, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Balıkesir.
2. Alreck, P., & Settle, R. (2002). The Hurried Consumer: Time-Saving Perceptions of Internet and Catalogue Shopping. Journal of Database Marketing and Customer Strategy Management, 10(1), 25-35.
3. Bae, S., & Miller, J. (2009) Consumer Decision-Making Styles for Sport Apparel: Gender Comparisons Between College Consumers. Journal of Research, 4(1),40-45
4. Bakewell, C., Mitchell, V., & Rothwell, M. (2006). UK Generation Y Male Fashion Consciousness. Journal of Fashion Marketing and Management, 10(2), 169-180.
5. Bayrakdaroğlu, F., Taşçıoğlu, M. ve Özkoç, H. (2017). Online Karar Verme Tarzları Ölçeğinin Türkçe’ye Uyarlanması. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 28, 159–169.
6. Bayrakdaroğlu, F. ve Çakır, H. (2016). Tüketicilerin Onlıne Alışverişlerine İlişkin Karar Alma Tarzlarının İncelenmesine Yönelik Bir Araştırma- A Research Towards Consumers’ Decision-Makıng Styles Regarding Onlıne Purchasing Behavior. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 266-284.
7. Bilgilier, H. (2019). Y Kuşağının İnternetten Alışverişe Yönelik Tutumları: Nicel Bir Araştırma. Erciyes İletişim Dergisi, 6(1), 487-512.
8. Corral, S., & Calvete, E. (2000). Machiavellianism: Dimensionality of the Mach IV and Its Relation to Self-Monitoring in a Spanish Sample. The Spanish Journal of Psychology, 3(1), 3-13.

9. Enginkaya, E. (2006). Elektronik Perakendecilik Elektronik Alişveriş. Ege Academic Review, 6(1), 10-16. Gökçek, H. (2020). Online Alışverişte Karar Verme Stilleri, Çelişki, Risk ve Memnuniyet. Hiperyayın, 1.Baskı, İstanbul.
10. Gürbüz, S. ve Şahin, F. (2018). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri (5. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
11. İşler, D. B., Yarangümelioğlu, D. ve Öztürk, E. (2014). Online Tüketici Satın Alma Davranışlarını Etkileyen Faktörlere Yönelik Bir Durum Değerlendirilmesi: Isparta İlinde Bir Uygulama. Uluslararası Alanya İşletme Dergisi, 6(3), 77-94.
12. Kalia, P. (2016). Demographic Profile of Online Shoppers: An Overview. Indian Journal of Economics and Development, 12(1a), 37-41.
13. Kalyoncuoğlu, S. (2018). Tüketicilerin Online Alışverişlerindeki Sanal Kart Kullanımlarının Teknoloji Kabul Modeli ile İncelenmesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(2), 193-213.
14. Kavalcı, K. ve Ünal, S. (2016). Y ve Z Kuşaklarının Öğrenme Stilleri ve Tüketici Karar Verme Tarzları Açısından Karşılaştırılması / A Research on Comparing Consumer Decision- Making Styles and Learning Styles in Terms of the Generatıon Y and Z. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20(3), 1033-1050.
15. Kline, R.B. (2011). Principles and Practice of Structural Equation Modeling, 3rd ed New York: Guilford Press.
16. Li, H., Kuo, C., & Rusell, M. G. (1999). The Impact of Perceived Channel Utilities, Shopping Orientations, and Demographics on the Consumer's Online Buying Behavior. Journal of Computer-Mediated Communication, 5(2).
17. Lysonski, S., & Durvasula, S. (2013). Consumer Decision Making Styles in Retailing: Evolution of Mindsets and Psychological Impacts. Journal of Consumer Marketing, 30(1), 75-87.
18. Marangoz, M., Özkoç, H.H., Aydın, E. A. (2019). Tüketicilerin İnternet Üzerinden Alışveriş Davranışlarının Açıklanmasına Yönelik Bir Çalışma, Tüketici ve Tüketim Araştırmaları Dergisi, 11(1), 1-22.
19. Mitchell, V.-W., & Walsh, G. (2004). Gender Differences in German Consumer Decision-Making Styles. Journal of Consumer Behaviour, 3(4), 331-346.
20. Naseri, M., & Elliott, G. (2011). Role of Demographics, Social Connectedness and Prior İnternet Experience in Adoption of Online Shopping: Applications for Direct Marketing. Journal of Targeting, Measurement and Analysis for Marketing, 19(2), 69-84.
21. Oskaybaş, K., Dursun, T. ve Yener, D. (2015). Online Alışverişte Tüketicilerin Tercihlerini Etkileyen Unsurların Belirlenmesi. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 36(1), 119-135.
22. Özden, A. (2019). Etik Tüketici Davranışı: Marka Odaklı Karar Verme Tarzı ve Demografik Değişkenlere Göre İncelenmesi Üzerine Bir Araştırma. Anadolu Dergisi, 19(3), 215-238.
23. Özden, A. (2019). Pozitif Algının ve Tüketici Karar Verme Tarzlarının Y ve Z Kuşakları Açısından Karşılaştırılması. Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, 5(1), 1-20.
24. Özgüven, N. (2011). Tüketicilerin Online Alışverişe Karşı Tutumları ile Demografik Özellikleri Arasındaki İlişkinin Analizi. KMÜ Sosyal ve Ekonomi̇k Araştırmalar Dergisi, 13(21), 47-54.
25. Potgieter, D., Wiese, M., & Strasheim, A. (2013). Demographic Differences in Adult Consumers’ Decision Making Styles in Tshwane South Africa. Journal of Family Ecology and Consumer Sciences, 41, 11-27.
26. Saltan, O. F. ve Bilginer Özsaatcı, F. G. (2020). Tüketicilerin Gelişime Açıklık Kişilik Özelliği İle Onlıne Alışverişlerdeki Karar Verme Tarzları Arasındaki İlişki. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 26, 225-248.
27. Sam, K. M., & Chatwin, C. (2015). Online Consumer Decision-Making Styles for Enhanced Understanding of Macau Online Consumer Behavior. Asia Pacific, 20(2), 100-107.
28. Sharma, V., & Jain, R. (2018). Impact of Demographics on Online Buying Behaviour: An Exploratory Study of Consumers of Bhopal. Prastuti Journal of Management and Research, 7(1), 31-37.
29. Sproles, G. B., & Kendall, E. L. (1986). A Methodology for Profiling Consumers’ Decision Making Styles. The Journal of Consumer Affairs, 20(2), 267-279.
30. Sundu, M., Yaşar, O. (2017). Tüketici Karar Verme Stili ile Düşünme Stili İlişkisi. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 16. UİK Özel Sayısı, 183-194.
31. Turan, A. H. (2008). İnternet Alışverişi Tüketici Davranışını Belirleyen Etmenler: Geliştirilmiş Teknoloji Kabul Modeli (E-TAM) ile Bir Model Önerisi. Akademik Bilişim. Çanakkale 18 Mart Üniversitesi: 723-731.
32. Turan, A.H. (2011). İnternet Alışverişi Tüketici Davranışını Belirleyen Etmenler: Planlı Davranış Teorisi (TBP) ile Ampirik Bir Test. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 12(1), 128-143.
33. Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK) (2019). Hane Halkı Bilişim Teknolojileri KullanımıAraştırması. İndirilme Tarihi:10 Ocak 2021, URL: https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Hanehalki-Bilisim-Teknolojileri-(BT)-Kullanim-Arastirmasi-2019-30574 Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK) (2020). Hane Halkı Bilişim Teknolojileri KullanımıAraştırması. İndirilme Tarihi:10 Ocak 2021, URL:https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Hanehalki-Bilisim-Teknolojileri-(BT)-Kullanim-Arastirmasi-2020-33679
34. Usta, R. (2006) Tüketicilerin Demografik Özellikleri ve İnternetten Satın Alma Davranışı Üzerine Bir Araştırma. Kooperatifçilik, 41(3), 1-13.
35. Yang, C., & Wu, C.-C. (2007). Gender and Internet Consumers’ Decision-Making. CyberPsychology & Behavior, 10(1), 86-91.
36. Yeniçeri, T. ve Özal, H. (2016). Tüketici Karar Verme Tarzlarının Cinsiyet Kimliğine Göre İncelenmesi. Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, 18, 135-168.
37. Yeniçeri, T. ve Özbezek, B. D. (2019). Tüketici Karar Verme Tarzları: Suriyeli Sığınmacılar Üzerine Bir Araştırma. BMIJ, 7(5), 2282-2298.
38. Yüksekbilgili, Z. (2016). Tüketici Karar Verme Tarzlarının Kuşaklara Göre Değerlendirilmesi Electronic Journal Of Social Sciences, 15(59), 1392-1402.
39. Yücel, E. K. (2017). Demografik Özelliklerin Satın Alma Karar Tarzları Üzerine Etkisi: Beyaz Eşya Ürünleri Üzerine Bir Uygulama. AKÜ İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 19(2), 53-68.