The Effects Of Psychologıcal Capıtal And Type C Personalıty On Contextual Performance

Yıl 2025, Cilt: 6 Sayı: 1, 55 - 67, 31.07.2025

Metin Kaplan , Ecem Azak

https://doi.org/10.56203/iyd.1663578

https://izlik.org/JA83RP62UJ

Öz

The aim of this study is to analyze the effects of psychological capital and type C personality on contextual performance. The sample of the study is 400 employees in hotels. Regression analysis revealed that psychological capital and its sub-dimensions optimism, resilience, hope and self-efficacy positively and significantly affect contextual performance. On the other hand, it was determined that type C personality and its sub-dimension self-sacrifice positively and significantly affect contextual performance. It was revealed that the inability to express feelings, one of the sub-dimensions of type C personality, did not affect contextual performance statistically significantly.

Anahtar Kelimeler

Psychological Capital , Type C Personality , Contextual Performance

Psikolojik Sermaye ve C Tipi Kişiliğin Bağlamsal Performans Üzerindeki Etkileri

https://izlik.org/JA83RP62UJ

Öz

Bu araştırmanın amacı, psikolojik sermaye ve C tipi kişiliğin bağlamsal performans üzerindeki etkilerin analiz etmektir. Araştırmanın örneklemi, otellerdeki 400 çalışandır. Regresyon analizi; psikolojik sermayenin ve alt boyutlarından iyimserlik, dayanıklılık, umut ve özyeterliliğin bağlamsal performansı pozitif yönlü ve anlamlı şekilde etkilediğini ortaya koymuştur. Diğer yandan, C tipi kişiliğin ve alt boyutu olan kendini feda etmenin bağlamsal performansı pozitif yönlü ve anlamlı şekilde etkilediği saptanmıştır. C tipi kişiliğin alt boyutlarından duygularını ifade edememenin, bağlamsal performansı istatiksel olarak anlamlı bir şekilde etkilenmediği ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Psikolojik Sermaye , C Tipi Kişilik , Bağlamsal Performans

Destekleyen Kurum

destekleyen kurum bulunmamaktadır

Kaynakça

• Acaray, A. (2019). Pozitif psikolojik sermaye, duygusal emek ve görev-bağlamsal performans arasındaki ilişkinin incelenmesi: Bankacılık ve sigortacılık sektöründe bir çalışma, Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(1), 73–99.
• Akdoğan, A. A., Cingöz, A., & Oflazer, S. (2009). Lider-üye etkileşiminin/değişiminin yenilikçi iş performansı, görev performansı ve bağlamsal performans üzerindeki etkisinin belirlenmesi, 17. Ulusal Yönetim ve Organizasyon Kongresi, Eskişehir, 379–386.
• Akyürek, M. İ. (2021). Okul yöneticilerinin psikolojik sermaye düzeyini incelenmesi, Eğitim ve İnsani Bilimler Dergisi, 12(23), 149–170.
• Altunçanak, S. (2020). Okul öncesindeki öğrencilerin sosyal beceri ve davranış sorunlarının yordayıcısı olarak annelerin erken dönem uyumsuz şemalarının incelenmesi (Yüksek lisans tezi, İstanbul Gelişim Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü).
• Aslan, M., & Yıldırım, A. (2017). Hastanede çalışan hemşirelerde bağlamsal performans ölçeğinin geçerlik ve güvenirliği, Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi, 14(2), 104–111.
• Baş, T. (2001). Anket. Ankara: Seçkin Yayınları.
• Bozo, Ö., Tathan, E., & Yılmaz, T. (2014). Does perceived social support buffer the negative effects of type C personality on quality of life of breast cancer patients?, Social Indicators Research, 119, 791–801.
• Burhanuddin, N. A. N., Ahmad, N. A., Said, R. R., & Asimiran, S. (2019). A systematic review of the psychological capital (PsyCap) research development: Implementation and gaps, International Journal of Academic Research in Progressive Education and Development, 8(3), 133–150.
• Chen, S. L. (2015). The relationship of leader psychological capital and follower psychological capital, job engagement and job performance: A multilevel mediating perspective, The International Journal of Human Resource Management, 26(18), 2349–2365.
• Chi, C. G. Q., & Qu, H. (2008). Examining the structural relationships of destination image, tourist satisfaction and destination loyalty: An integrated approach, Tourism Management, 29(4), 624–636.
• Deay, F. D. (1995). Measures of spiritual well-being and type 'A' or type 'C' personality traits as predictors of cancer and/or coronary heart disease risk factors (Doktora tezi, University of Kansas).
• Doğan, S., & Aslan, M. (2018). Psikolojik sermaye, içsel motivasyon ve iş tatmini ilişkisi, Ömer Halisdemir Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, 11(3), 112–125.
• Doğru, Ç. (2016). Algılanan örgütsel destek ve lider-üye etkileşiminin bağlamsal performansa etkileri: Ankara’da bankacılık sektöründe bir araştırma (Yayımlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı.
• Erbaş, A., & Özbek, M. C. (2017). The effect of psychological capital on work engagement, Australian Academy of Business and Economics Review, 2(4), 276–284.
• Etebarian, A., Tavakoli, S., & Abzari, M. (2012). The relationship between psychological capital and organizational commitment, African Journal of Business Management, 6(14), 5057.
• Gujarati, D. N. (1999). Temel Ekonometri (Ü. Şenesen & G. Günlük Şenesen, Çev.). İstanbul: Literatür Yayıncılık.
• Hair, J. F., Black, W. C., & Babin, B. J. (2006). Multivariate data analysis. Upper Saddle River, NJ: Pearson Prentice Hall.
• Jomehri, F., Najafi, M., Jafari, E., & Sohrabi, F. (2009). The relationship between type C personality, locus of control and hardiness in patients suffering from cancer and normal subjects, Journal of Clinical Psychology, 1(1), 47–66.
• Kahraman, O. C. (2023). Kişilik özellikleri, psikolojik sermaye ve girişimcilik eğilimi arasındaki ilişki: Turizm lisans öğrencileri üzerine bir araştırma, Journal of Gastronomy Hospitality and Travel, 6(1), 444–458.
• Kaplan, M., & Biçkes, D. M. (2013). Psikolojik sermaye ile iş tatmini arasındaki ilişkinin analizi: Otel işletmelerinde yapılan bir araştırma, Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 20(2), 233–242.
• Kaplan, M., & Keriman, G. (2018). Psikolojik sermayenin bağlamsal performans üzerindeki etkisi: Otel işletmelerinde bir araştırma, 2nd International EMI Entrepreneurship and Social Sciences Congress.
• Kendilci, K. (2015). Turgut Özal Tıp Merkezi onkoloji servisine başvuran kanser olgularında kişilik özelliklerinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İnönü Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Halk Sağlığı Anabilim Dalı.
• Kuyumcu, B. (2011). Üniversite öğrencilerinin duygusal farkındalık, duyguları ifade etme, benlik kurgusu ve öznel iyi oluş durumları arasındaki ilişkinin incelenmesi, Uluslararası Sosyal Bilimler Eğitimi Dergisi, 1(2), 104–113.
• Kurrass, J. A. (2004). Link between behavior variables and health: The development of a behavioral measure of type C. http://www.geocities.ws/jkurrass/measurementpaper.pdf
• Lehoczky, H. M. (2013). The socio-demographic correlations of psychological capital, European Scientific Journal, 9(29), 26–42.
• LePine, J. A., Hanson, M. A., Borman, W. C., & Motowidlo, S. J. (2000). Contextual performance and teamwork: Implications for staffing, Research in Personnel and Human Resources Management, 19, 53–90.
• Lewis, S. (2011). Positive psychology at work. West Sussex: John Wiley & Sons Ltd.
• Luthans, F., Avolio, B. J., Avey, J. B., & Norman, S. M. (2007). Positive psychological capital: Measurement and relationship with performance and satisfaction, Personnel Psychology, 60, 541–572.
• Luthans, F., & Youssef-Morgan, C. M. (2017). Psychological capital: An evidence-based positive approach, Annual Review of Organizational Psychology and Organizational Behavior, 4, 339–366.
• Luthans, F., Avey, J. B., Avolio, B. J., & Peterson, S. J. (2010). The development and resulting performance impact of positive psychological capital, Human Resource Development Quarterly, 21(1), 41–67.
• Motowidlo, S. J. (2000). Some basic issues related to contextual performance and organizational citizenship behavior in human resource management, Human Resource Management Review, 10(1), 115–126.
• Motowidlo, S. J., & Van Scotter, J. R. (1994). Evidence that task performance should be distinguished from contextual performance, Journal of Applied Psychology, 79(4), 475–480.
• Ocak, M., & Güler, M. (2017). Psikolojik sermayenin tükenmişlik üzerine etkisi: Görgül bir araştırma, Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (49), 117–134.
• Polatcı, S. (2014). Psikolojik sermayenin görev ve bağlamsal performans üzerindeki etkileri: Polis teşkilatında bir araştırma, Ege Akademik Bakış, 14(1), 115.
• Ulu, S. (2011). Örgütsel hizmet odaklılık ve algılanan dışsal prestijin bağlamsal performans üzerindeki etkisi: Konaklama işletmelerinde bir uygulama (Yüksek lisans tezi, Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı).
• Ünlü, O., & Yürür, S. (2011). Duygusal emek, duygusal tükenme ve görev/bağlamsal performans ilişkisi: Yalova’da hizmet sektörü çalışanları ile bir araştırma, Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (37), 183–207.
• Yalçın, S. (2016). Analyzing the relationship between positive psychological capital and organizational commitment of the teachers, International Education Studies, 9(8), 75–83.
• Yaşin, T. (2016). Kişilik özellikleri ve psikolojik sermayenin psikolojik iyi oluş, akış deneyimi, iş tatmini ve çalışan performansına etkisi (Yayımlanmamış doktora tezi, Başkent Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı).