ENDÜSTRI ILIŞKILERI IKLIMININ ÇALIŞAN PERFORMANSINA ETKISINDE YÖNETIME GÜVENIN ARACILIK ROLÜ: NEVŞEHIR ILI KAMU ÇALIŞANLARI ÖRNEĞI

Yıl 2025, Cilt: 6 Sayı: 2, 166 - 181, 30.12.2025

Korhan Karacaoğlu , Sena Nur Doğan

https://doi.org/10.56203/iyd.1801707

Öz

Literatürde, işçiler, işçi sendikaları ve işletme yönetimi arasındaki karşılıklı ilişkilerin niteliğini yansıtan endüstri ilişkileri ikliminin, çalışanların iş çıktıları üzerindeki olumlu ya da olumsuz etkilerine ilişkin tartışmalar devam etmektedir. Aslında bu durum, genelde sendikanın örgütün yönetimi ile çatışmacı ya da işbirlikçi bir ilişkisi içinde olmasına bağlı olarak değişebilmektedir. Bu çalışmada yönetimde güven aracılığıyla endüstri ilişkileri ikliminin işgörenlerin performansına etkisi araştırılmıştır. Daha spesifik olarak, yönetime güven yoluyla çalışanların sendikalarının yönetim ile yapıcı bir ilişkiye sahip olmasının performansı destekleyip desteklemediği incelenmiştir. Bu araştırma, çalışanların endüstri ilişkileri iklimine yönelik algılarının performanslarını nasıl etkilediğini belirleyerek ve sendikaların işgörenlerin performansını nasıl etkilediğine ilikin araştırmacıların anlayışını geliştirerek literatüre katkıda bulunmaktadır. Çalışmada veriler, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı 416 kamu çalışanından anket tekniği yardımıyla elde edilmiştir. Araştırmada ölçeklerin güvenilirlik ve geçerliliklerini test etmek için AMOS yardımıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi yapılmış ve doğrudan etkiler ve aracılık etkiyi test etmek için SPSS PROCESS makrosundan yararlanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, endüstri ilişkileri iklimi çalışan performansını anlamlı ve olumlu yönde etkilemektedir. Ayrıca, yönetime duyulan güvenin endüstri ilişkileri iklimi ile çalışan performansı arasındaki ilişkide aracılık rolü üstlendiği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Endüstri ilişkileri iklimi , Çalışan performansı , Yönetime güven

THE MEDIATING ROLE OF TRUST IN MANAGEMENT IN THE RELATIONSHIP BETWEEN INDUSTRIAL RELATIONS CLIMATE AND EMPLOYEE PERFORMANCE: EVIDENCE FROM PUBLIC EMPLOYEES IN NEVŞEHİR PROVINCE

Öz

In the literature, debates continue regarding whether the industrial relations climate—which reflects the nature of the mutual relationships among workers, trade unions, and management—has positive or negative effects on employees’ work outcomes. In fact, this situation may vary depending on whether the trade union maintains a conflictual or cooperative relationship with the management of the organization. This study investigates the effect of the industrial relations climate on employees’ performance through trust in management. More specifically, it examines whether employees’ perceptions of a constructive relationship between their trade union and management, mediated by trust in management, enhance job performance. The research contributes to the literature by explaining how employees’ perceptions of the industrial relations climate influence their job performance and by expanding researchers’ understanding of how trade unions affect employee performance. Data were collected through a survey administered to 416 public employees working under the Ministry of National Education. Confirmatory Factor Analysis (CFA) was conducted using AMOS to test the reliability and validity of the scales, and the SPSS PROCESS macro was employed to test the direct and mediating effects. The findings reveal that the industrial relations climate has a significant and positive effect on employee performance. Furthermore, trust in management was found to mediate the relationship between the industrial relations climate and employee performance.

Anahtar Kelimeler

Industrial relations climate , Employee performance , Trust in management

Kaynakça

• Arı, D. (2006). Antecedents and Consequences of Union Commitment within Cooperative versus Adversarial Industrial Relations Climates (Doctoral dissertation, Koç University).
• Bayazıt, M. (2008). Endüstri ilişkileri iklimi ve sendika ve kuruma bağlılık. Çalışma İlişkileri Kongresi Bildiriler Kitabı, 53-62.
• Borman, W. C., & Motowidlo, S. J. (1997). Task performance and contextual performance: The meaning for personnel selection research. Human performance, 10(2), 99-109.
• Boxall, P., & Purcell, J. (2016). Strategy and Human Resource Management (4th ed). London: Palgrave Macmillan.
• Büte, M. (2011). Etik iklim, örgütsel güven ve bireysel performans arasindaki ilişki. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 25(1), 171-192.
• Collier, J. (2020). Applied structural equation modeling using AMOS: Basic to advanced techniques. Routledge.
• Çelik, Z. (2022). The moderating role of influencer attractiveness in the effect of brand love, brand trust, brand awareness and brand image on brand loyalty. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(43), 148-167.
• Dastmalchian, A., Blyton, P., & Adamson, R. (1989). Industrial relations climate: Testing a construct. Journal of Occupational Psychology, 62(1), 21-32.
• Dastmalchian, A., Blyton, P., ve Reza Abdolahyan, M. (1982). Industrial relations climate and company effectiveness. Personnel Review, 11(1), 35-39
• Deery, S. J., ve Iverson, R. D. (1999). The Impact Of Industrıal Relatıons Clımate, Organızatıonalcommıtment, And Unıon Loyalty On Organızatıonal Performance: A Longıtudınal Study. In Academy of Management Proceedings (Vol. 1999, No. 1, pp. C1-C6). Briarcliff Manor, NY 10510: Academy of Management.
• Deery, S., Iverson, R., ve Erwin, P. (1999). Industrial relations climate, attendance behaviour and the role of trade unions. British Journal of Industrial Relations, 37(4), 533-558.
• Deery, Stephen J. and Iverson, Roderick D. (2005) "Labor-Management Cooperation: Antecedents and Impact on Organizational Performance," Industrial & Labor Relations Review, Vol. 58, No. 4, article 4.
• Dirks, K. T., & Ferrin, D. L. (2002). Trust in leadership: meta-analytic findings and implications for research and practice. Journal of applied psychology, 87(4), 611.
• Dizer, L. B. (2019). The relationship among organizational justice, trust in manager and organizational citizenship behavior (Master's thesis, Marmara Universitesi (Turkey).
• Ferrin, D. L., & Dirks, K. T. (2003). The use of rewards to increase and decrease trust: Mediating processes and differential effects. Organization science, 14(1), 18-31.
• George, D., & Mallery, P. (2024). IBM SPSS statistics 29 step by step: A simple guide and reference. Routledge.
• Gordon, M. E., & Ladd, R. T. (1990). Dual allegiance: Renewal, reconsideration, and recantation. Personnel psychology, 43(1), 37-69.
• Gökçe, A. (2018). Endüstri İlişkileri İklimi ve İkili Bağlilik İlişkisi: Bir Araştirma (Doctoral dissertation, Bursa Uludag University (Turkey)).
• Gökçe, A. (2021). Endüstri ilişkileri iklimi ve covid-19 pandemi sürecinin yansımaları. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(2), 665-678.
• Güler, B., & Taşlıyan, M. (2022). Psikolojik iklimin çalışan performansı üzerine etkisinde işe adanmışlık boyutlarının aracılık rolü. Alanya Akademik Bakış, 6(1), 1605-1628.
• Holland, P., Cooper, B., & Sheehan, C. (2017). Employee voice, supervisor support, and engagement: The mediating role of trust. Human Resource Management, 56(6), 915-929.
• Holland, P., Pyman, A., Cooper, B. K., & Teicher, J. (2011). Employee voice and job satisfaction in Australia: The centrality of direct voice. Human Resource Management, 50(1), 95-111.
• Innocenti, L., Pilati, M., & Peluso, A. M. (2011). Trust as moderator in the relationship between HRM practices and employee attitudes. Human Resource Management Journal, 21(3), 303-317.
• Johnson, D., & Grayson, K. (2005). Cognitive and affective trust in service relationships. Journal of Business research, 58(4), 500-507.
• Kersley, B., Alpın, C., Forth, J., Bryson, A., Bewley, H., Dıx, G. and Oxenbrıdge, S. (2006) Inside the Workplace: Findings from the 2004 Workplace Employment Relations Survey, London: Routledge
• Kirkman, B. L., & Rosen, B. (1999). Beyond self-management: Antecedents and consequences of team empowerment. Academy of Management journal, 42(1), 58-74.
• Latib, A., & Parumasur, S. B. (2023). Assessing Whether Organisational Trust Mediates The Correlational Relationship Between Talent Management And Job Embeddedness. Journal of Positive School Psychology, 7(2).
• Miller, B. K., & Werner, S. (2005). Factors influencing the inflation of task performance ratings for workers with disabilities and contextual performance ratings for their coworkers. Human Performance, 18(3), 309-329.
• Newman, A., Cooper, B., Holland, P., Miao, Q., ve Teicher, J. (2019). How do industrial relations climate and union instrumentality enhance employee performance? The mediating effects of perceived job security and trust in management. Human Resource Management, 58(1), 35-44.
• Pyman, A., Holland, P., Teicher, J., ve Cooper, B. K. (2010). Industrial relations climate, employee voice and managerial attitudes to unions: An Australian study. British Journal of Industrial Relations, 48(2), 460-480.
• Searle, R. H., & Dietz, G. (2012). Trust and HRM: Current insights and future directions. Human resource management journal, 22(4), 333-342.
• Searle, R., Den Hartog, D. N., Weibel, A., Gillespie, N., Six, F., Hatzakis, T., & Skinner, D. (2011). Trust in the employer: the role of high-involvement work practices and procedural justice in European organizations. The International Journal of Human Resource Management, 22(5), 1069–1092. https://doi.org/10.1080/09585192.2011.556782
• Sigler, T. H., & Pearson, C. M. (2000). Creating an empowering culture: examining the relationship between organizational culture and perceptions of empowerment. Journal of quality management, 5(1), 27-52.
• Snape, E. and Redman, T. (2012), Industrial Relations Climate and Union Commitment: An Evaluation of Workplace-Level Effects. Industrial Relations: A Journal of Economy and Society, 51: 11-28. https://doi.org/10.1111/j.1468-232X.2011.00662.x
• Snape, E. D., & Redman, T. (2012). Industrial relations climate and union commitment: An evaluation of workplace‐level effects. Industrial Relations: A Journal of Economy and Society, 51(1), 11-28.
• Stone-Romero, E. F., Alvarez, K., & Thompson, L. F. (2009). The construct validity of conceptual and operational definitions of contextual performance and related constructs. Human Resource Management Review, 19(2), 104-116.
• Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2007). Experimental designs using ANOVA (Vol. 724). Belmont, CA: Thomson/Brooks/Cole.
• Taş, A., Özkara, Z. U., & Aydintan, B. (2021). Yönetici desteğinin ona duyulan duygusal güven üzerindeki etkisi: Bilişsel güvenin aracılık rolü. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 16(61), 147-169.
• Tekin, E. (2019). Sosyal zekânın akademik performans üzerindeki etkisinde kültürel zekânın düzenleyici rolü. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 5(2), 115-135. Tenderis, A., & Kazdal, Ö. S. (2023). Hibrit Çalışma Modelinin Örgütsel Bağlılık Ve Çalışan Performansı Etkisi Üzerine Kavramsal Bir Değerlendirme. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(1), 1-11.
• Tosun, F. (2014). Endüstri ilişkileri kuramlarında güç ve ideoloji. İÜ, SBE, 15, 2014.
• Tyler, T. R. (2003). Trust within organisations. Personnel review, 32(5), 556-568.
• Van Scotter, J. R., & Motowidlo, S. J. (1996). Interpersonal facilitation and job dedication as separate facets of contextual performance. Journal of applied psychology, 81(5), 525.
• Yang, J., & Mossholder, K. W. (2010). Examining the effects of trust in leaders: A bases-and-foci approach. The Leadership Quarterly, 21(1), 50-63.
• Yıldız, B., Gizlier, Ö., & Bekmezci, M. (2021). İş zanaatkârlılığının bağlamsal performans üzerindeki etkisinde algılanan aşırı nitelikliliğin düzenleyici etkisi. İş ve İnsan Dergisi, 8(2), 225-237.