Crisis Management and Risk Analysis in Large-Scale Industrial Fires: The Case of the Marmara Region

Öz

This study examines the crisis management and risk analysis processes of large-scale industrial fires in the Marmara Region, the industrial heart of Turkey. The main objective is to evaluate the effectiveness of decision support mechanisms and the contribution of risk assessment models to operational success using quantitative data. The methodology employs retrospective data mining and case studies of 20 large-scale industrial fires (Level 4 and above) that occurred in the region between 2015 and 2025. Parameters such as fire load, response time, in-house automation systems, and crisis management hierarchy were analyzed as independent variables. The findings indicate that 65% of facilities in the Marmara Region lack “dynamic risk analysis” in their crisis management plans. The study concludes with a proposal for an integrated fire management model customized for industrial zones.

Anahtar Kelimeler

• İndustrial Fires
• Crisis Management
• Risk Analysis
• Marmara Region
• Industrial Safety

Proje Numarası

2

Büyük Ölçekli Sanayi Yangınlarında Kriz Anı Yönetimi ve Risk Analizi: Marmara Bölgesi Örneği

Öz

Bu çalışma, Türkiye’nin sanayi kalbi olan Marmara Bölgesindeki büyük ölçekli sanayi tesislerinde meydana gelen yangınların kriz anı yönetimi ve risk analizi süreçlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın temel hedefi, yangın anındaki karar destek mekanizmalarının etkinliğini ve risk değerlendirme modellerinin operasyonel başarıya katkısını sayısal verilerle ortaya koymaktır. Metodoloji olarak, son 10 yılda (2015-2025) bölgede gerçekleşen ve “büyük ölçekli” (itfaiye raporlarına göre 4. seviye ve üzeri) kabul edilen 20 sanayi yangınının vaka analizleri ve retrospektif veri madenciliği yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada; yangın yükü, müdahale süresi, tesis içi otomasyon sistemlerinin durumu ve kriz yönetimi hiyerarşisi bağımsız değişkenler olarak analiz edilmiştir. Elde edilen çıktılar, Marmara Bölgesi’ndeki tesislerin %65’inin kriz anı yönetim planlarında “dinamik risk analizi” eksikliği olduğunu göstermektedir. Çalışma, sanayi bölgeleri için özelleştirilmiş entegre bir yangın yönetim modeli önerisiyle sonuçlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Sanayi yangınları
• Kriz yönetimi
• Risk alanları
• Marmara Bölgesi
• Endüstriyel Güvenlik

Destekleyen Kurum

Sakarya Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Yangın Ve Yangın Güvenliği Anabilim Dalı. Yangın Ve Yangın Güvenliği

Proje Numarası

2

Kaynakça

1. Alberts, D. S. (2020). Agile command and control: Rethinking leadership and organization for a complex world. CRC Press. http://dx.doi.org/10.1003/9781003102434
2. Casal, J. (2017). Evaluation of a site: Quantitative risk assessment. In J. Casal (Ed.), Evaluation of the effects and consequences of major accidents in industrial plants (2nd ed., pp. 367-414). Elsevier. http://dx.doi.org/0. 1016/C2016-0-01968-3
3. Ceylan, H. (2020). Yapısal yangın mühendisliğinde yangın yükü ve tasarım yangın eğrilerinin ilişkilendirilmesi. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 8(3), 712-725. http://dx.doi.org/10.21923/jesd.651 475.
4. Coombs, W. T. (2019). Ongoing crisis communication: Planning, managing, and responding. Sage Publications. ISBN-13: 978-1544331959.
5. Cozzani, V., Tugnoli, A., & Salzano, E. (2021). Prevention of domino events in process plants: Assessment of the escalation threshold. Journal of Loss Prevention in the Process Industries, 71, Article 104462. http://dx.doi.org/10.1016/ j.jlp.2021.104462
6. Demir, E., & Öztürk, M. (2024). Marmara Bölgesi endüstriyel kriz yönetiminde lojistik kısıtlar: Trafik yoğunluğunun müdahale süresi ve yangın yayılımı üzerindeki etkisi. Lojistik ve Operasyonel Araştırmalar Dergisi, 12(2), 145-162. http:// dx.doi.org /10.5281/ zenodo.2024. 089
7. Demir, E., & Öztürk, M. (2023). Büyükşehirlerde acil durum lojistiği ve trafik yoğunluğu analizi: Marmara Bölgesi örneği. Şehir ve Afet Yönetimi Dergisi, 5(2), 188-205. http://dx.doi.org/10.51 290/sayd.2023.092
8. Demirci, A. (2022). Endüstriyel yangınlarda yangın yükü ve müdahale stratejileri arasındaki korelasyonun analizi: Marmara Bölgesi örneği. İtfaiye ve Afet Yönetimi Dergisi, 4(2), 115-130. http://dx.doi.org/10.5281/zenodo.7486512

9. Drysdale, D. (2023). An introduction to fire dynamics (4. baskı). John Wiley & Sons. http://dx.doi.org/10.1002/9781119775911
10. Endsley, M. R. (2021). Situation awareness in dynamic systems: Theoretical advances and operational applications. Human Factors: The Journal of the Human Factors and Ergonomics Society, 63(1), 5-21. http://dx.doi.org/10.1177 /0018720820968434
11. Gümüş, S., & Akdemir, A. (2020). Endüstriyel tesislerde yangın riski ve yangın yükü analizi. İtfaiye ve Afet Yönetimi Dergisi, 2(2), 52-64. http://dx.doi.org/10.5281/zenodo.4319692
12. Ilgar, R. (2024). Türkiye’de orman varlığı ve son yıllardaki Çanakkale orman yangınları. The Journal of Academic Social Science Studies, (67), 333-350. DOI numarası:http://dx.doi.org/10.29228/JASSS.73820
13. Kaplan, M. (2026). Endüstriyel tesislerde sayısal risk modellemesi: Marmara Bölgesi petrokimya ve tekstil sektörleri üzerine bir ampirik analiz. Afet ve Risk Yönetimi Dergisi, 9(1), 112-130. http://dx.doi.org/10.51290/ afetrisk.2026.042
14. Khan, F., Hashemi, S. J., Paltrinieri, N., Amyotte, P., Gierczak, V., & Bhardwaj, R. (2016). Dynamic risk management: A contemporary approach to process safety management. Current Opinion in Chemical Engineering, 14, 9-17. http://dx.doi. org/10.1016/j.coche.2016.07.006
15. Küçükhali̇l, M., & Arslanoğlu, A. (2022). Endüstriyel tesislerde yangın yükü analizi ve yangın güvenliği stratejilerinin belirlenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 12(1), 245-258. http://dx.doi.org/10.17714/ gumusfenbil.951558
16. McChrystal, S., Collins, T., Silverman, D., & Fussell, C. (2015). Team of teams: New rules of engagement for a complex world. Penguin. ISBN-13: 978-1591847489
17. Öz, J., & Yerel Kandemir, S. (2021). Endüstriyel tesislerde yangın kaynaklı ısıl ışınım modellemesi ve personel tahliye analizi. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 7(2), 315-325. http://dx.doi.org/10.21324/dacd.824707
18. Reniers, G., & Cozzani, V. (Eds.). (2010). Domino effects in the process industries: Modeling, prevention and managing. Elsevier Science. http://dx.doi.org/10.1016/C2009-0-19342-9
19. Smith, D., & Elliott, D. (2021). Operational resilience and the crisis management process: The role of organizational learning in facilitating agile responses. Journal of Contingencies and Crisis Management, 29(3), 244-256. http://dx.doi.org/10.1111/1468-59 73.12345
20. Taveau, J. (2021). Improving emergency response through the use of consequence modeling. Journal of Loss Prevention in the Process Industries, 71, Article 104443. http://dx.doi.org/10.1016/j.jlp.2021.104443
21. Wang, J., Liu, H., & Zhang, Y. (2022). The impact of response time on industrial fire damage: A non-linear correlation analysis. Fire Safety Journal, 128, Article 103541. http://dx.doi.org/ 10.1016/j.firesaf.2022.103541
22. Weber, P., Medina-Oliva, G., Simon, C., & Iung, B. (2024), "Dynamic Bayesian networks for real-time risk assessment in complex industrial systems," Reliability Engineering & System Safety, 242, 109721. http://dx.doi.org/10.1016 /j.ress.2023.109721
23. Zhang, L., Liu, Z., & Wang, J. (2024). Digital twin-driven fire safety management in smart factories: Real-time monitoring and autonomous response optimization. Reliability Engineering & System Safety, 241, Article 109623. http://dx.doi.org/10.1016/j.ress.202 3.109623