BATI SİNEMASINDA ORYANTALİST BAKIŞ AÇISIYLA ÇEKİLEN ÖRNEK FİLMLER BAĞLAMINDA: “TÜRKİYE ÖZELİNDE RESMEDİLEN DOĞU KİMLİĞİ”

Öz

Çalışmanın amacı; Doğu-Batı düalizminin sinema üzerinden eyleme geçmesini esas alarak, Batı düşünce ve yaşayışı çerçevesinde geliştirilen Doğu coğrafyası ötekileştirmesini ve Batı tarafındaki Doğu temsiline uzanan süreci anlatmaktır. Bu bağlamda ilgili çalışmamızda oryantalizm tanımından başlayarak Batı düşünce dünyasında Doğu resmi ve Batı sinemasında çekimi yapılan filmlerde bir öteki olarak nesneleştirilen Türk toplum yapısı, örnek filmler üzerinden analiz edilmiştir. Çalışmada örneklemleri analiz ederken içerik analizinin bir tekniği olan değerlendirici analiz yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada çekimlerinin bir kısmı Türkiye’de olduğu gibi Türkiye karesini taşıyan ya da Türk kültürünü sembolize eden nesneler üzerinden ötekileştirme pratiklerine maruz kalınan filmler incelenmiştir. Bu bağlamda çalışmamız itibariyle çekimlerinde İstanbul’un da yer aldığı Hollywood yapımı üç adet filmin analizi yapılmıştır: Geceyarısı Ekspresi (1978), Skyfall (2012) ve Taken 2 (2012) Sinema üzerinden değerlendirme yaptığımız çalışmada elde ettiğimiz bulgular; Doğu-Batı karşıtlığındaki Türkiye vurgusunun, ülkemiz topraklarında çekilen filmlerin senaryo yazım sürecinden ele alındığı ve film senaryosunda Türk toplumunda olmayan kültür temalarının vurgulandığı yönündedir. Batı’nın bir öteki olarak gördüğü Doğu coğrafyasındaki Türkiye resmi, medyadaki temsil türlerinin dijital imkanlarla birlikte sürekli yinelendiğini işaret etmektedir. Bu bağlamda oluşan tüketim toplumu ve kitle psikolojisi, oluşturulan “Batılı” olma çabası ile paraleldir ve Batı sineması bu ötekileştirme pratiklerindeki istikrarını korumayı sürdürmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Medya
• Sinema
• Düalizm
• Oryantalizm
• Doğu-Batı karşıtlığı