Türkiye’de Karayolu ve Demiryolu Entegrasyonunun Lojistik Verimliliğe Etkisi: Entegrasyon Modellerinin Analizi

Öz

Bu çalışma, Türkiye’de karayolu ve demiryolu taşımacılığı arasındaki entegrasyonun lojistik verimlilik üzerindeki etkilerini incelemekte ve farklı entegrasyon modellerinin uygulanabilirliğini değerlendirmektedir. Ulaştırma sistemleri, ekonomik büyüme ve sürdürülebilir kalkınmanın temel unsurlarından biridir. Ancak Türkiye’de yük taşımacılığında karayolu ağırlığının yüksek olması, maliyet, çevresel etki ve kapasite verimsizliği gibi sorunlara yol açmaktadır. Bu nedenle demiryolu taşımacılığının yeniden canlandırılması ve karayolu ile entegrasyonunun güçlendirilmesi, lojistik zincirinin rekabet gücünü artıracak stratejik bir gereklilik olarak ortaya çıkmaktadır. Araştırma, betimsel yöntemle yürütülmüş; TÜİK, TCDD ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı raporları ile literatür kaynakları incelenmiştir. Bulgular, karayolu-demiryolu entegrasyonunun taşımacılıkta operasyonel maliyetleri düşürdüğünü, çevresel yükü azalttığını ve tedarik zincirinde zaman verimliliğini artırdığını göstermektedir. Avrupa Birliği, Çin ve ABD’deki uygulama örnekleriyle karşılaştırmalı analiz, Türkiye’de lojistik merkezler, intermodal terminaller ve dijitalleşme yatırımlarının entegrasyonu desteklediğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, karayolu ve demiryolu entegrasyonunun Türkiye’nin lojistik performansını yükseltmek için kritik bir araç olduğu; altyapı, dijitalleşme ve mevzuat uyumuna yönelik stratejik yatırımların artırılması gerektiği vurgulanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Karayolu Taşımacılığı
• Demiryolu Taşımacılığı
• Lojistik Verimlilik
• Intermodal Taşımacılık
• Entegrasyon Modelleri

The Impact of Road and Rail Integration on Logistics Efficiency in Türkiye: An Analysis of Integration Models

Öz

This study examines the impact of road–rail integration on logistics efficiency in Turkey and evaluates the applicability of various integration models. Transportation systems are essential components of economic growth and sustainable development. However, the dominance of road transport in Turkey’s freight activities leads to inefficiencies in cost, capacity, and environmental sustainability. Strengthening rail transport and integrating it with road systems are therefore strategic imperatives for enhancing logistics competitiveness. The research employs a descriptive methodology based on data from the Turkish Statistical Institute (TÜİK), Turkish State Railways (TCDD), and the Ministry of Transport and Infrastructure, along with a comprehensive literature review. The findings indicate that road–rail integration reduces operational costs, mitigates environmental impact, and improves time efficiency within the supply chain. Comparative analysis of the European Union, China, and the United States demonstrates that logistics centers, intermodal terminals, and digitalization initiatives support multimodal integration in Turkey. In conclusion, the integration of road and rail transport is a key driver for improving Turkey’s logistics performance. The study emphasizes the necessity of strategic investments in infrastructure, digitalization, and regulatory alignment to ensure sustainable and efficient logistics systems.

Anahtar Kelimeler

• Road Transport
• Rail Transport
• Logistics Efficiency
• Intermodal Transport
• Integration Models

Kaynakça

1. AKTAŞ, E., & YILMAZ, G. (2016). Ulaştırma sistemlerinde entegrasyonun lojistik verimliliğe etkisi: Türkiye örneği. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 45(2), 123–138.
2. ARSLAN, M. (2019). Türkiye’de intermodal taşımacılığın gelişimi ve lojistik performansa etkisi. Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(3), 255–274.
3. Avrupa Komisyonu. (2019). Trans-European Transport Network (TEN-T) policy review report. European Commission Directorate-General for Mobility and Transport. https://transport.ec.europa.eu
4. ÇELİK, H. (2018). Demiryolu taşımacılığının sürdürülebilir ulaşım sistemlerindeki rolü. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 24(1), 85–94.
5. DEMİR, M. (2012). Sürdürülebilir taşımacılıkta intermodal sistemlerin önemi. Ulaştırma ve Lojistik Araştırmaları Dergisi, 3(2), 101–116.
6. DEMİRTAŞ, S. (2019). Multimodal taşımacılıkta yönetim modelleri ve Türkiye uygulamaları. Uluslararası Lojistik ve Ticaret Dergisi, 5(1), 44–59.
7. KARA, N. (2019). Karayolu taşımacılığında maliyet yapısı ve rekabet faktörleri: Türkiye analizi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(36), 215–232.
8. Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM). (2024). Karayolu istatistikleri ve 2024 yılı otoyol raporu. https://www.kgm.gov.tr

9. KAYA, E. (2017). Entegre taşımacılık sistemlerinin lojistik etkinliğe katkısı. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(2), 339–358.
10. ÖZDEMİR, A. (2020). Dijital dönüşümün intermodal taşımacılığa etkisi: Avrupa deneyimi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(4), 475–496.
11. TCDD (Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları). (2023). Faaliyet raporu 2023. https://www.tcdd.gov.tr
12. TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu). (2023). Ulaştırma istatistikleri 2015–2023. https://data.tuik.gov.tr
13. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı (UAB). (2024). 2053 Ulaştırma ve Lojistik Ana Planı. Ankara: UAB Strateji Geliştirme Başkanlığı.
14. World Bank. (2023). Logistics Performance Index 2023: Connecting to compete. The World Bank Group. https://lpi.worldbank.org
15. YILDIRIM, F. (2018). Türkiye’de ulaştırma modları arasındaki dengesizlik ve çözüm önerileri. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(1), 99–115.
16. YILDIZ, B. (2020). Intermodal taşımacılıkta verimlilik göstergeleri ve Türkiye uygulamaları. Uluslararası Taşımacılık ve Lojistik Araştırmaları Dergisi, 6(2), 154–172.
17. YILMAZ, K. (2021). Çin’in Kuşak ve Yol Girişimi kapsamında ulaştırma entegrasyonu stratejileri. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Dergisi, 71(2), 223–240.