Student Satisfaction, Academic Performance and Employers’ Preference: An Analysis of Universities in Türkiye

Öz

The main objective of this research is to analyze the relationships between student satisfaction, academic performance, and the Employers’ Preference Index for universities in Türkiye. The study used data from 2023. The study concluded that state universities are more successful in terms of academic performance (URAP 2023), while foundation universities stand out in terms of the Employers’ Preference Index 2023. According to the opening dates of the universities, the universities opened in 1999 and before are more preferred in terms of student satisfaction (TÜMA 2023), academic performance (URAP 2023) and Employers’ Preference Index 2023, while the universities in Istanbul are more preferred with respect to TÜMA 2023 and Employers’ Preference Index 2023. A positive to moderate correlation was found between TÜMA 2023 and both URAP 2023 and the Employers’ Preference Index 2023, while a positive but low level relationship was found between URAP 2023 and the Employers’ Preference Index 2023.

Anahtar Kelimeler

• Student Satisfaction
• Academic Performance
• Employers' Preference Index
• Universities
• Türkiye

Öğrenci Memnuniyeti, Akademik Performans ve İşverenlerin Tercihi: Türkiye’deki Üniversitelere Yönelik Bir Analiz

Öz

Bu araştırmadaki temel amaç; Türkiye’deki üniversitelerin öğrenci memnuniyetleri, akademik performansları ve üniversitelere yönelik İşverenlerin Tercihi Endeksi arasındaki ilişkileri analiz etmektir. Araştırmada 2023 verileri kullanılmıştır. Akademik performansa (URAP 2023) göre devlet üniversitelerinin daha başarılı olduğu, İşverenlerin Tercihi Endeksi 2023 açısından ise vakıf üniversitelerinin ön plana çıktığı sonucuna ulaşılmıştır. Üniversitelerin açılış tarihlerine göre 1999 yılı ve öncesi açılmış üniversiteler hem öğrenci memnuniyeti (TÜMA 2023) hem akademik performans (URAP 2023) hem de İşverenlerin Tercihi Endeksi 2023 açısından, İstanbul’daki üniversiteler ise TÜMA 2023 ile İşverenlerin Tercihi Endeksi 2023 bakımından daha fazla tercih edilmektedirler. TÜMA 2023 ile hem URAP 2023 hem de İşverenlerin Tercihi Endeksi 2023 arasında pozitif ve orta düzeyde, URAP 2023 ile İşverenlerin Tercihi Endeksi 2023 arasında ise pozitif, ancak düşük düzeyde bir ilişki olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Öğrenci Memnuniyeti
• Akademik Performans
• İşverenlerin Tercihi Endeksi
• Üniversiteler
• Türkiye

Kaynakça

1. ALAŞEHİR, O., ÇAKIR, M. P., ACARTÜRK, C., BAYKAL, N., & AKBULUT, U. (2014). URAP-TR: a national ranking for Turkish universities based on academic performance. Scientometrics, 101, 159-178.
2. ALTAŞ, D. (2006). Üniversite öğrencileri memnuniyet araştırması. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 21(1), 439-458.
3. AY, G., & KOÇ, H. (2014). Yükseköğretimde öğrenci tatmin düzeylerinin belirlenmesi ve bazı değişkenler açısından analizi: Büro yönetimi ve yönetici asistanlığı programındaki öğrenciler üzerine bir uygulama. Electronic Journal of Vocational Colleges, BÜROKON Özel Sayısı, 122-133.
4. AYDIN, G. (2021). Öğrenci hizmetlerinin yönetimi kapsamında Ankara Üniversitesi öğrencilerinin memnuniyet düzeylerinin belirlenmesi. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(1), 78-93.
5. BAĞDATLI KALKAN, S., DENİZ BAŞAR, Ö., & ÖZDEN, Ü. H. (2015). Üniversite tercihlerinde URAP sıralamasında kullanılan değişkenlerin etkilerinin genelleştirilmiş tahmin denklemleri ile incelenmesi. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 37(1), 95-110.
6. BEKMEZCİ, M., ÇAĞLAR, H. N., & YÜKSEL, Ş. (2024). Üniversite öğrencilerinin güven, memnuniyet ve beklenti düzeylerinin belirlenmesi üzerine bir araştırma. Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(1), 316-331.
7. BURGAZ, B., & EKİNCİ, C. E. (2007). Öğrencilerin Hacettepe Üniversitesi’nce sunulan hizmetlere ilişkin beklenti ve memnuniyet düzeyleri. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 25(1),71-89.
8. BÜLBÜL, T., ATEŞ, D., & ÖZTÜRK, S. (2017). Sağlık bilimleri fakültesi hemşirelik bölümü öğrencilerinin lisans düzeyinde aldıkları hemşirelik eğitimi ile ilgili memnuniyetlerinin belirlenmesi. Sağlık Bilimleri Dergisi, 26(2), 133-139.

9. CIFTCI ARIDAG, N., AYDIN, M., & AYDIN, R. (2018). Undergraduate students’ satisfaction levels on the quality of faculty life. Eurasian Journal of Educational Research, 18(73), 1-18.
10. ÇORUH, M. (2022). Yönetim bilişim sistemleri uzmanı veya mühendisi niçin var? İçinde E. Burak (Ed.) Yönetim ekseninde örgütsel yaklaşımlar (sayfa 163-184). İstanbul: Efe Akademi Yayınları.
11. DEMİRLİ, C., & KERİMGİL, S. (2009). Yükseköğretimde eğitim öğretimle ilgili öğrenci memnuniyeti ölçeğinin geliştirilmesi. Education Sciences, 4(4), 1392-1403.
12. DİKTAŞ, A. (2015). Eğitim fakültesi öğrencilerinin şehre, üniversiteye ve öğrenim gördükleri bölümlere ilişkin memnuniyet durumları. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 1(1), 51-77.
13. DOGAN, I. F. (2020). The effect of service quality perceptions of students which receive education at undergraduate level on satisfaction level. PressAcademia Procedia (PAP), V.11, 110-114.
14. ERDOĞAN, E., & BULUT, E. (2015). İşletme bölümü öğrencilerinin memnuniyet düzeylerini etkileyen faktörlerin araştırılması. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 11(26), 151-170.
15. İŞVEREN İLGİ ENDEKSİ (2025). Erişim adresi: https://www.kariyer.net/en-iyi-universiteler/hakkinda. Erişim tarihi: 03.02.2025.
16. İYİGÜN, G., ÖZDİL, A., ERSOY, C., ÇETİNTAŞ, E., BİLGİN, F. B., MALKOÇ, M. (2023). Doğu Akdeniz Üniversitesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü öğrencilerinin ve mezunlarının memnuniyet düzeylerinin belirlenmesi: Pilot çalışma. Kıbrıs Araştırmaları Dergisi, 22(47), 43-66.
17. JAFAROVA, M., & DEMİRTAŞ, Z. (2020). Eğitim fakültelerinde öğrenci memnuniyeti (Sakarya Üniversitesi örneği). Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(2), 175-193.
18. KALDIRIM, Z., ÖZCAN, İ., & ERGÜN, İ. (2023). Çevresel sürdürülebilirlik ve akademik başarı ilişkisi: UI Greenmetric ile URAP ve THE üniversite sırlamalarının karşılaştırmalı analizi. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 25(MODAVICA Özel Sayısı), 187-206.
19. KARADAĞ, E., & YÜCEL, C. (2023). Türkiye üniversite memnuniyet araştırması – TÜMA 2023. Üniar Yayınları, Erişim adresi: https://www.uniar.net/_files/ugd/779fe1_9485b312238f4f8e93c478dd33852036.pdf. Erişim tarihi: 04.02.2025.
20. KÖKTÜRK, G. V. (2015). Üniversite öğrencilerinin memnuniyet ve beklentileri: Akdeniz Üniversitesi Edebiyat Fakültesi 2012-2013. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, 5(1), 293-299.
21. KÜÇÜK, F., ARSLAN, B., & NUR, E. (2018). Hizmet kalitesi algısı ile memnuniyet düzeyi arasındaki ilişki: Harran Üniversitesi öğrencileri üzerine bir uygulama. Econharran, 2(2), 40-56.
22. OKAY, Ş., ÖZDEMİR, S. M., & SEMİZ, S. (2010). Teknik eğitim fakültesi otomotiv öğretmenliği programı öğrencilerinin memnuniyet düzeylerinin belirlenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 18(1), 209-226.
23. ÖZBAŞI, D., & USLU, B. (2018). Türk üniversiteleri sıralama göstergelerinin ağırlıklandırılması: University Ranking by Academic Performance (URAP) Türkiye genel sıralaması örneği. Üniversite Araştırmaları Dergisi, 1(2), 62-70.
24. ÖZDİL, T., & YILMAZ, İ. (2017). Meslek yüksekokulu öğrencilerinin üniversite eğitimlerinden memnuniyet düzeyleri: MCBÜ Ahmetli MYO öğrencileri üzerinde bir araştırma. Ejovoc (Electronic Journal of Vocational Colleges), 7(2), 121-129.
25. ÖZTAŞ, S., ÜNAL, A., YILMAZ, İ. A., AKIN GÜRDAL, S., BÜDÜN, E., & ÖZKAN, S. (2020). Üniversite öğrencilerinin memnuniyet boyutlarının belirlenmesine yönelik bir araştırma: Pınarhisar Meslek Yüksekokulu örneği. Ejovoc (Electronic Journal of Vocational Colleges), 10, 16-27.
26. PAKİŞ ÇETİN, S., & ÇEVİK KAYA, K. (2024). Hemşirelik öğrencilerinin akademik memnuniyet ve eğitim-öğretim memnuniyet düzeylerinin belirlenmesi. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 8(2), 143-156.
27. QUACQUARELLI SYMONDS (QS) (2025). Erişim adresi: https://www.qs.com/. Erişim tarihi: 02.02.2025.
28. SEÇİLMİŞ, C., KILIÇLAR, A., & SARI, Y. (2012). Türk dünyasından gelen öğrencilerin memnuniyet algılarıyla akademik başarı ilişkisi: Turizm öğrencileri örneği. Milli Eğitim Dergisi, 42(195), 118-130.
29. ŞİMŞEK, A. (2024). URAP verilerine dayalı üniversite sıralamalarında çok kriterli karar verme yaklaşımı: LOPCOW temelli COBRA yöntemi. Premium E-Journal of Social Sciences (PEJOSS), 8(49), 1766-1779.
30. ŞİMŞEK, H., İSLİM, Ö. F., & ÖZTÜRK, N. (2019). Yükseköğretimde kalite arayışında bir gösterge olarak öğrenci memnuniyeti: Bir ölçek geliştirme çalışması. Trakya Eğitim Dergisi, 9(3), 380-395.
31. TAYYAR, N., & DİLŞEKER, F. (2012). Devlet ve vakıf üniversitelerinde hizmet kalitesi ve imajın öğrenci memnuniyetine etkisi. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı: 28, 184-203.
32. TEKİNDAL, M. A., BULDUKLU, Y., ÇOBAN, B., KÖSE, S., & ELMALI, F. (2022). Yükseköğretim kurumları memnuniyet ölçümü için yapısal form: İKÇÜ memnuniyet anketi geçerlik-güvenirlik analizleri. Yükseköğretim Dergisi, 12(1), 168-186.
33. TIMES HIGHER EDUCATION (THE) (2025). Erişim adresi: https://www.timeshighereducation.com/. Erişim tarihi: 02.02.2025.
34. TR DİZİN YARDIM MASASI (2021). Ne tür bir çalışma etik kurul incelemesi gerektirmez?. Erişim adresi: https://confluence.ulakbim.gov.tr/pages/viewpage.action?pageId=100433973. Erişim tarihi: 06.02. 2025.
35. TUTCU, B., & SOYSAL, A. N. (2018). Meslek yüksekokulu öğrencilerinin aldıkları eğitime bakış açıları ve memnuniyetleri üzerine bir araştırma: Korkuteli meslek yüksekokulu örneği. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 5(12), 595-606.
36. TÜRKOĞLU, M. E., KÜÇÜKEŞMEN, E., & ŞİMŞEK, A. (2019). Önlisans öğrencilerinin memnuniyet durumları üzerine ampirik bir araştırma: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Isparta Meslek Yüksekokulu örneği. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 6(6), 703-721.
37. UKAV, İ. (2017). Meslek yüksekokullarında öğrenci memnuniyetine ilişkin bir analiz: Kahta MYO örneği. Mesleki Bilimler Dergisi (MBD), 6(1 (DÜZELTME), 1-9.
38. UNIVERSITY RANKING BY ACADEMIC PERFORMANCE (URAP) (2025). Erişim adresi: https://newtr.urapcenter.org/. Erişim tarihi: 02.02.2025.
39. UNIVERSITY RANKING BY ACADEMIC PERFORMANCE (URAP) (2023). Tüm üniversitelerin genel sıralaması. Erişim adresi: https://newtr.urapcenter.org/Rankings/2023-2024/GENEL-SIRALAMASI-2023. Erişim tarihi: 04.02.2025.
40. UNIVERSITY RANKING BY ACADEMIC PERFORMANCE (URAP) (2024). Tüm üniversitelerin genel sıralaması. Erişim adresi: https://newtr.urapcenter.org/Rankings/2024-2025/GENEL-SIRALAMASI-2024. Erişim tarihi: 02.02.2025.
41. ÜNİAR (2025). Türkiye üniversite memnuniyet araştırması. Erişim adresi: https://www.uniar.net/tuma. Erişim tarihi: 01.02.2025.
42. ÜNİAR (2024). Türkiye üniversite memnuniyet araştırması – TÜMA 2024. Üniar Yayınları. Erişim adresi: https://www.uniar.net/_files/ugd/779fe1_a9d7928b211f4426bbda59c3d3881fba.pdf. Erişim tarihi: 01.02.2025.
43. ÜNİVERSİTE ENDEKSİ - İŞVERENLERİN TERCİHİ ENDEKSİ (2023). En iyi üniversiteler. Erişim adresi: https://www.kariyer.net/en-iyi-universiteler/universiteler, https://www.kariyer.net/en-iyi-universiteler/universiteler?cp=2, https://www.kariyer.net/en-iyi-universiteler/universiteler?cp=3, https://www.kariyer.net/en-iyi-universiteler/universiteler?cp=4, https://www.kariyer.net/en-iyi-universiteler/universiteler?cp=5, https://www.kariyer.net/en-iyi-universiteler/universiteler?cp=6, https://www.kariyer.net/en-iyi-universiteler/universiteler?cp=7, https://www.kariyer.net/en-iyi-universiteler/universiteler?cp=8, https://www.kariyer.net/en-iyi-universiteler/universiteler?cp=9, https://www.kariyer.net/en-iyi-universiteler/universiteler?cp=10. Erişim tarihi: 03.02.2025.
44. ÜNSEVER, M. O., & ŞENER, E. (2023). Türkiye’de yükseköğretimde işletme eğitimi üzerine bir inceleme. Ahi Evran Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7(2), 136-154.
45. YELKİKALAN, N., AYDIN, E., KURT, Ü., ERDEN AYHÜN, S. (2024). Misyon sorunsalı: İşletme ve mühendislik eğitimi üzerine karşılaştırmalı bir araştırma. Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi, 19(2), 65-78.
46. YÖK (2025). Üniversiteler. Erişim adresi: https://www.yok.gov.tr/universiteler/universitelerimiz. Erişim tarihi: 11.02 2025.
47. YÖK AKADEMİK (2025). Üniversiteler. Erişim adresi: https://akademik.yok.gov.tr/AkademikArama/view/universityListview.jsp. Erişim tarihi: 11.02.2025.
48. YÜCEL, F. H. (2023). Yükseköğretimde kalite hizmetleri kapsamında eğitim fakültesi öğrenci memnuniyetlerinin incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, KEFAD, 24(3), 1889-1922.
49. YÜKSEL, S., DEMİR, P., ALKAN, A, SAATÇİOĞLU, M., & ANKARA YILDIRIM BEYAZIT UNIVERSITY QUALITY BOARD (2024). Evaluation of the psychometric properties of scales to measure student satisfaction used as indicator of service quality in higher education in Türkiye. Yükseköğretim Dergisi, 14(2), 1-8.