TÜRKİYE’DE SAĞLIK HİZMETLERİNDE MANEVİ BAKIMLA İLGİLİ ARAŞTIRMALAR: SİSTEMATİK BİR ANALİZİ

Bu çalışmanın amacı, sağlık hizmetlerinde, 2004 ile 2018 yılları arasında Türkiye’de yapılmış manevî bakımla ilgili araştırmaları gözden geçirmektir. Yapılan araştırmalara ulaşmak için veri tabanları taranmış ve sadece maneviyat ve manevî bakım ile doğrudan ilişkili olarak sağlık hizmetlerinde yapılan araştırmalar dikkate alınmıştır. Bu araştırmalar yıllara, araştırma türlerine ve veri toplama tekniğine göre dağılımları incelenmiş ve örneklem grupları ve çalışmalarda kullanılan ölçekler bakımından sistematik olarak değerlendirilmiştir. Araştırmanın bulgularına göre, sağlık hizmetlerinde yapılan maneviyat ve manevi bakımla ilgili 80 araştırmaya ulaşılmıştır. Bunlardan 51’i uygulamalı 29’i ise teoriktir. 4 farklı örneklem grubu üzerinde yapılan uygulamalı araştırmalardan 24’ü sağlık çalışanı, 10’u hastalar, 14’ü sağlık hizmetleriyle ile ilgili eğitim veren öğretim elemanları ile onların öğrencileri ve 3’ü de hasta yakınları üzerinde yapılmıştır. Uygulamalı araştırmaların 41’i ölçek kullanan nicel araştırma ve 10’u görüşme formundan yararlanan nitel araştırmadır. Nicel araştırmalarda ise 8 farklı ölçek kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre bu zaman periyodunda, konuyla ilgili yapılan araştırmaların yıllık dağılımında dalgalanmalar olmasına rağmen, her bir yıla düşen araştırma sayısı bakımından bir artış vardır. Uygulamalı araştırmalar, teorik araştırmalarının yaklaşık iki katıdır. Uygulamalı araştırmaların büyük çoğunluğu ölçek kullanmışken, örneklem olarak en fazla sağlık çalışanları tercih edilmiştir.