ADİL YARGILANMA HAKKININ BİR UNSURU OLAN ÇELİŞMELİ YARGILANMA HAKKI

Mehmet Kopuz

ADİL YARGILANMA HAKKININ BİR UNSURU OLAN ÇELİŞMELİ YARGILANMA HAKKI

Öz

Adil yargılanma hakkı, bir insan hakkı olarak günümüz muhakeme hukukunda tarafların eşit şartlarda yargılanmasını sağlayan bir haktır. Bu hak aynı zamanda insan haklarının devletlerce korunmasını sağlayan hukuk devleti ilkesinin de bir unsurudur. Adil Yargılanma hakkını kısaca tanımı olarak: Bir muhakeme vetiresinde tarafların hem hukuki hem de fiili olarak tam eşitlik halinde olmasına denir. Bu hak ile ilgili bir netice şu dur ki; bu hak verilen karardan çok muhakeme aşamasındaki usuli işlemlerle ilgilidir. Muhakeme vetiresinde hem fiili hem de hukuki olarak eşit olmayan taraflar hakkında verilen kararın adil olması pek olası değildir. Bu bağlamda çelişmeli yargılama hakkı sayesinde, yargılamanın tez, anti tez ve sentez vetiresinden geçerek verilen kararın adil olması sağlanacaktır. Çelişmeli yargılanma hakkı sayesinde taraflar muhakemeye etkin şekilde katılıp kararı etkileme şansını elde edeceklerdir. Bu sayede verilen kararın adil olması sağlanacaktır. Devlet sırrı niteliğinde ki tanık anlatımları ve belgelerin tarafların bilgisine sunulmaması bu sebeple tarafların görüş, yorum ve ispat imkanının mümkün olmaması çelişmeli yargılanma hakkını ihlal edebilecektir. Bu noktada makalede belirtilen yöntemlerin uygulanması ile çelişmeli yargılanma hakkı korunabilecektir

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Abdullah Çelik, Adil Yargılanma Hakkı Rehberi, Bireysel Başvuru El Kitapları, sayı.3
Abdurrahman Eren, Hukuki Yorum Yöntemleri Açısından Bireysel Başvuru Kararlarının Anayasanın Yorumuna Etkileri, Anayasa Yargısı Dergisi, C.33, 2016
Akif Yıldırım, Anayasa Mahkemesi Uygulamasında Adil Yargılanma Hakkı ( Ceza Hukuku Boyutu), Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, S.26, Nisan-2016
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi 6.Madde Rehberi Adil Yargılanma Hakkı-Medeni Hukuk Yönü, Avrupa Konseyi, 2013, https://www.echr.coe.int/Documents/Guide_Art_6_TUR.pdf, Erişim T. 26.05.2021
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi 6.Madde Rehberi Adil Yargılanma Hakkı-Ceza Hukuku Yönü, Avrupa Konseyi, 2014, https://www.echr.coe.int/Documents/Guide_Art_6_criminal_TUR.pdf , Erişim T. 26.05.2021
Bahri Öztürk, Ceza Muhakemesi Hukukunda Adil Yargılama Yükümlülüğü, İstanbul Kültür Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.15, S.1-2, 2016
Bilgehan Yeşilova, Yargılama Diyalektiği ve Silahların Eşitliği, TBB Dergisi, 2009 sayı 86,
Burak Güngör, Silahların Eşitliği İlkesi̇ Ve Çelişmeli Yargılama Hakkı’nın Bireysel Başvuru Usulünde İncelenmesi̇, Doktora Tezi̇, Kocaeli̇ Ünı̇versı̇tesı̇ Sosyal Bı̇lı̇mler Enstitüsü Kamu Hukuku Anabı̇lı̇m Dalı Kamu Hukuku Bilim Dalı, Kocaeli- 2019

Cengiz Ozan Örs, Ceza Yargılamasında Devlet Sırrı Üzerine Bir Değerlendirme, TBB Dergisi 2019 (142)
Cumhur Şahin, Anayasa Mahkemesi Kararları Çerçevesinde Ceza Muhakemesinde Silahların Eşitliği Ve Çelişmeli Yargılama İlkeleri̇, D.E.Ü. Hukuk Fakültesi Dergisi, Prof. Dr. Durmuş̧ Tezcan’a Armağan, C.21, Özel S
Cüneyt Altıparmak, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Altıncı Madde Kapsamında Adil Yargılanma Hakkının Esasları, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, S.63, 2006
Dovydas Vitkauskas ve Grigoriy Dikov, Türkçeye Çev. Serkan Cengiz, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Kapsamında Adil Yargılanma Hakkının Korunması, Avrupa Konseyi İnsan Hakları El Kitapları, Strazburg- 2012
Durmuş Tezcan vd., İnsan Hakları El Kitabı, Seçkin Yayınları, 7. bs. Ankara- 2018
Eren Cenan, İdari Yargıda Hakkaniyete Uygun Yargılanma İlkesi, Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Hukuku Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Ankara-2008
Ergin Ergül, Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Bireysel Başvuru ve Uygulaması, Yargı Yayınevi- Ankara- 2012
Ergun Özbudun, Türk Anayasa Hukuku, Yetkin Yayınları, 14.bs., Ankara-2013
Erhan Çiftçi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararları Işığı Altında Adil Yargılama İlkesi ve İdari Yargı, Danıştay Dergisi, S.106, 2003
Ertuğrul Ünal, Ceza Muhakemesi Hukukunda Silahların Eşitliği İlkesi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Doktora Tezi, 2020
Ezgi Çırak, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Çerçevesinde Adil Yargılanma Hakkının Uygulama Alanı, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.21 Özel Sayı, 2019
Fahri Gökçen Taner, Ceza Muhakemesi Hukukunda Adil Yargılanma Hakkı Bağlamında Çelişme ve Silahların Eşitliği, Seçkin Yayınevi, Mart 2019- Ankara, 1. Baskı
Feyyaz Gölcüklü, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinde “Adil Yargılanma Hakkı”, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, C.49, S.01
Güney Dinç, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne Göre Silahların Eşitliği, TBB Dergisi, Sayı 57, 2005
Hakan Karakehya, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. Maddesi(Adil Yargılanma Hakkı) Bağlamında Ceza Muhakemesinde Duruşma, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Doktora Tezi, 2007 – Eskişehir
Hakan Pekcanıtez, Oğuz Atalay, Muhammet Özekes, Medeni Usul Hukuku, Yetkin Yayınları, 2016- Ankara 4. Bs
Halil Kalabalık, İnsan Hakları Hukuku, Seçkin Yayınları, 5. bs. Ankara-2017
Hüseyin Turan, Adil Yargılanma Hakkının İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesinde ki Yeri ve Önemi, TBB Dergisi, 2009, sayı 84
Hüseyin Turan, İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesinde ve Türk Hukukunda Adil Yargılanma Hakkı, Doktora Tezi, S.Ü Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2004- Konya
İbrahim Tan, Adil Yargılanma Hakkı ve Adil Yargılanma Hakkının İhlali Halinde Gidilebilecek Yasal Yollar, Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.15, S.2, Aralık-2018
Kemal Gözler, Anayasa Hukukuna Giriş, Ekin Basın Yayın, 21.bs., Bursa-2013
M. Serhat Kaşıkara, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6. Maddesi Çerçevesinde Medeni Hak ve Yükümlülük Kavramı, Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, C.2, S.4, 2011
Metin Günday, İdare Hukuku, İmaj Yayınevi, 10.bs., Ankara-2013
Nuala Mole ve Catharina Harby, Adil Yargılanma Hakkı, İnsan Hakları Kitapçıkları- no: 3, Ekim-2001, Almanya, 1. Bs
Nur Centel, Adil Yargılanma İlkesi ve Türk Hukukunda ki Bazı Sorunlar, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.16, S.1-2
Sedat Erdem Aydın, Anayasa Mahkemesi̇ Bireysel Başvuru Kararlarının Ceza Yargılamasına Etkisi̇ Bağlamında Adil Yargılanma Hakkı, İstanbul Ünı̇versı̇tesı̇ Sosyal Bı̇lı̇mler Enstitüsü Kamu Hukuku Anabilim Dalı Doktora Tezi, İstanbul-2020
Seher Çakan, Orçun Avcı, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi̇ Kararlarında Mükellef Hakları: Mülkiyet Hakkı ve Adil Yargılanma Hakkı, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 23, S.1,
Sezin Aktepe Artık, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Avrupa insan Hakları Mahkemesi Kararları Işığında Türk Medeni Usul Hukuku Açısından Adil Yargılanma Hakkı, Doktora Tezi, Galatasaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aralık 2013
Sibel İnceoğlu vd., İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi ve Anayasa, Beta Yayınları, 3. bs. İstanbul- 2013,
Sibel İneoğlu, Adil Yargılanma Hakkı, Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru El Kitapları Serisi- 4, Avrupa Konseyi Ankara Program Ofisi- 2018
Şafak Ural, Diyalektik Düşünce ve Mantık, Felsefe Arkivi, Edebiyat Fakültesi Basımevi, İstanbul- 1991
Şükrü Karatepe, Türk Anayasa Hukuku, Savaş Kitapevi, 2.bs., 2018
Tülin Tuğça Duman, Özel Hukukta Adil Yargılanma Hakkı, Hasan Kalyoncu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.10, S.20
Uluslararası Af Örgütü, Adil Yargılanma Hakkı, 1. bs. İletişim yayınları- 2000, İstanbul
Yavuz Atar, Türk Anayasa Hukuku, Seçkin,13.bs., Ankara-2019
Zehra Yavuz, Silahların Eşitliği İlkesine İlişkin AİHM Kararları ve İç Hukukumuzda ki Dönüştürücü Etkileri, İstanbul Ü. Sosyal Bilimler E. Kamu Hukuku A. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul- 2009
AİHM, Boulois/Lüksemburg, Başvuru no: 37575/04, KT: 03.04.2012,
AİHM, Golder/Birleşik Krallık, Başvuru no: 4451/70, KT: 21.02.1975,
AİHM, Delcourt/ Belçika, Başvuru no: 2689/63, KT: 17.01.1970
AİHM, Frydlender v. Fransa, Başvuru no: 30979/96, KT: 27.06.2000
AİHM, H v. ve Belçika, Başvuru no: 8950/80, KT: 30.11.1987
AİHM, Powell ve Rayner ve Birleşik Krallık, Başvuru no. 9319/81, KT: 21.02.1990
AİHM, König v. Almanya, Başvuru no: 6232/73, KT: 10.03.1980
AİHM, Rıngeısen v. Avusturya, Başvuru no: 2614/65, KT: 23.06.1973
AİHM, Hornsby v. Yunanistan, Başvuru No: 18357/91, KT: 19/3/1997
AİHM, Engel ve Diğerleri v. Hollanda, Başvuru no: 5100/71; 5101/71; 5102/71, KT: 08.06.1976
AİHM, Ruiz Mateos v İspanya, Başvuru no: 12952/87, KT: 23.06.1993
AİHM, Vermeulen v Belçika, Başvuru no: 19075/91, KT: 20.02.1996 AİHM, Barbera, Messeque ve Jabardo v İspanya, Başvuru no: 10590/83, KT: 06.12.1988
AİHM, Cevat Soysal v Türkiye, Başvuru no: 17362/03, KT: 23.09.2014
AİHM, Niderost ve Huber v İsviçre, Başvuru no: 18990/91, KT: 18.02.1997
AİHM, A.S v Finlandiya, Başvuru no: 40156/07, KT: 28.12.2010
AİHM, Moiseyev/Rusya, Başvuru no: 62936/00, KT: 06.04.2009
AİHM, Akbal/Türkiye, Başvuru no: 43190/05, KT: 10.01.2018
AİHM, Miran v Türkiye, Başvuru no: 43980/04, KT: 21.04.2009
AİHM, McGınley ve Egan v Birleşik Krallık, Başvuru no: 21825/93, 23414/94, KT: 09.06.1998
AİHM, Rowe ve Davis v Birleşik Krallık, Başvuru No: 28901/95, KT: 16.02.2000
AYM, Nkt Teknoloji Dağıtım Ticaret Ltd. Şti, Başvuru no: 2018/26844
AYM, Norm Denetimi, E.1992/8, K.1992/36, KT: 16.06.1992, RGT: 06.10.1992-21367
AYM, Nevruz Bozkurt Başvurusu, Başvuru no: 2013/664
AYM, 25 Mayıs 1976 Tarih ve E.1976/1, K.1976/28 Sayılı Karar, Anayasa Mahkemesi Kararlar Dergisi, Sayı 14
AYM, Kırmızı Gıda, Başvuru no: 2013/2370, KT: 11.12.2014
AYM, Arzu Ekici Tirek, Başvuru no: 2014/13947, KT: 05.10.2017
AYM, Faik Gümüş, Başvuru no: 2012/603, KT: 20.02.2014
AYM, Tahir Gökatalay, Başvuru no: 2013/1780, KT: 20.03.2014
AYM, Yankı Bağcıoğlu vd. Başvuru no: 2014/253, 09. 01. 2015
AYM, Emsan Öner, Başvuru no: 2013/1504, KT: 03.02.2016
AYM, Muhittin Kaya vd. Başvuru no: 2013/1213, KT: 04.12.2013
AYM, Bekir Cem Cerrahoğlu, Başvuru no: 2014/12380, KT: 08.11.2017
AYM, Orhan Tekkaya , Başvuru no: 2012/775, KT: 06.05.2015

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Mehmet Kopuz ^*
0000-0002-0935-6877
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

17 Ocak 2022

Gönderilme Tarihi

14 Haziran 2021

Kabul Tarihi

17 Eylül 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 9 Sayı: 19

IZ

https://izlik.org/JA55FS43MM

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Kopuz, M. (2022). ADİL YARGILANMA HAKKININ BİR UNSURU OLAN ÇELİŞMELİ YARGILANMA HAKKI. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(19), 13-32. https://izlik.org/JA55FS43MM

AMA

1.Kopuz M. ADİL YARGILANMA HAKKININ BİR UNSURU OLAN ÇELİŞMELİ YARGILANMA HAKKI. İZÜ ÇEKMECE. 2022;9(19):13-32. https://izlik.org/JA55FS43MM

Chicago

Kopuz, Mehmet. 2022. “ADİL YARGILANMA HAKKININ BİR UNSURU OLAN ÇELİŞMELİ YARGILANMA HAKKI”. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 9 (19): 13-32. https://izlik.org/JA55FS43MM.

EndNote

Kopuz M (01 Ocak 2022) ADİL YARGILANMA HAKKININ BİR UNSURU OLAN ÇELİŞMELİ YARGILANMA HAKKI. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 9 19 13–32.

IEEE

[1]M. Kopuz, “ADİL YARGILANMA HAKKININ BİR UNSURU OLAN ÇELİŞMELİ YARGILANMA HAKKI”, İZÜ ÇEKMECE, c. 9, sy 19, ss. 13–32, Oca. 2022, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA55FS43MM

ISNAD

Kopuz, Mehmet. “ADİL YARGILANMA HAKKININ BİR UNSURU OLAN ÇELİŞMELİ YARGILANMA HAKKI”. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 9/19 (01 Ocak 2022): 13-32. https://izlik.org/JA55FS43MM.

JAMA

1.Kopuz M. ADİL YARGILANMA HAKKININ BİR UNSURU OLAN ÇELİŞMELİ YARGILANMA HAKKI. İZÜ ÇEKMECE. 2022;9:13–32.

MLA

Kopuz, Mehmet. “ADİL YARGILANMA HAKKININ BİR UNSURU OLAN ÇELİŞMELİ YARGILANMA HAKKI”. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 9, sy 19, Ocak 2022, ss. 13-32, https://izlik.org/JA55FS43MM.

Vancouver

1.Mehmet Kopuz. ADİL YARGILANMA HAKKININ BİR UNSURU OLAN ÇELİŞMELİ YARGILANMA HAKKI. İZÜ ÇEKMECE [Internet]. 01 Ocak 2022;9(19):13-32. Erişim adresi: https://izlik.org/JA55FS43MM