Araştırma Makalesi

Orman yangını yönetiminde Google Earth Engine (GEE) ve Python Engine (PE) ile yakıt yükü analizi: Karşılaşılan güçlükler ve sağlanan avantajlar

Cilt: 2 Sayı: 1 29 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

Orman yangını yönetiminde Google Earth Engine (GEE) ve Python Engine (PE) ile yakıt yükü analizi: Karşılaşılan güçlükler ve sağlanan avantajlar

Öz

Yakıt yükü, orman yangını davranışını belirleyen temel unsurlardan biridir. Yangının şiddeti, alev uzunluğu ve yakıt tüketimi gibi dinamikler doğrudan bu parametreye bağlıdır. Ancak geleneksel saha ölçümleri büyük alanlarda tekrarlandığında yüksek maliyet ve zaman kaybı yaratmaktadır. Uzaktan algılama (UA) teknolojileri bu sınırlamaları aşarak geniş alanlarda hızlı ve etkin yakıt yükü tahmini imkânı sunmaktadır. Bu çalışmada, 2021’de Manavgat’ta meydana gelen mega yangın örneği üzerinden Google Earth Engine (GEE) platformu ve Sentinel-2 multispektral görüntüleri kullanılarak yangın öncesi ve sonrası yakıt yükü davranışı analiz edilmiştir. Normalize Fark Bitki Örtüsü (NDVI) ve Normalize Yanma Oranı (NBR) indeksleri kullanılarak, Rothermel modeline uygun yüzey yakıt yükü haritaları oluşturulmuş; bulut örtüsü %20’nin altında olan görüntülerden zaman serisi bazlı medyan kompozitler elde edilmiştir. Google Colab ortamında Python diliyle yürütülen analizlerde betimleyici istatistikler ve meta-analiz yöntemleriyle veri tutarlılığı sağlanmıştır. Örnekleme yöntemiyle belirlenen noktalardaki NDVI ve NBR değerleri dört sınıfa ayrılmış ve yangın davranışı modellerine doğrudan veri sağlamıştır. NDVI ve NBR değerleri, persentile sınıflandırmasıyla “Düşük” (< %20), “Orta” (%20–50), “Yüksek” (%50–80) ve “Çok Yüksek” (> %80) olarak gruplandırılmış; bu ayrım Rothermel denkleminin parametrelerine doğrudan girdi sağlamıştır. Ayrıca yangın öncesi kuraklık dinamiklerini incelemek amacıyla Bitki Örtüsü Durumu Endeksi (VCI) ve Bitki Örtüsü Kuraklık Şiddeti İndeksi (SDVI) analizleri yapılmıştır. Sonuçlar, bu mekânsal yaklaşımın yangın öncesi müdahale planlamasında karar vericilere güçlü bir öngörü sunduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abdollahi, A. & Yebra, M. (2025). Challenges and opportunities in remote sensing-based fuel load estimation for wildfire behavior and management: A comprehensive review. Remote Sensing, 17(3), 415. https://doi.org/10.3390/rs17030415.
  2. Adab, H., Kanniah, K. D. & Solaimani, K. (2013). Modeling forest fire risk in the northeast of Iran using remote sensing and GIS techniques. Natural Hazards, 65(3), 1723-1743. https://doi.org/10.1007/s11069-012-0450-8.
  3. Agee, J., Wakimoto, R., Darley, E. & Biswell, H. (1973). Eucalyptus fuel dynamics, and fire hazard in the Oakland hills. California Agriculture, 27(9), 13-15.
  4. Akıncı, H. A. & Akıncı, H. (2023). Machine learning based forest fire susceptibility assessment of Manavgat district (Antalya), Turkey. Earth Science Informatics, 16(1), 397-414. https://doi.org/10.1007/s12145-023-00953-5.
  5. Alexander, M. E. & Cruz, M. G. (2006). Evaluating a model for predicting active crown fire rate of spread using wildfire observations. Canadian Journal of Forest Research, 36(11), 3015-3028. https://doi.org/10.1139/x06-174.
  6. Andrews, P. L. (2007). BehavePlus fire modeling system: Past, present, and future. In Proceedings of 7th Symposium on Fire and Forest Meteorology. American Meteorological Society. https://research.fs.usda.gov/treesearch/31549.
  7. Arellano-Pérez, S., Castedo-Dorado, F., López-Sánchez, C. A., González-Ferreiro, E., Yang, Z., Díaz-Varela, R. A., Álvarez-González, J. G., Vega, J. A. & Ruiz-González, A. D. (2018). Potential of Sentinel-2A data to model surface and canopy fuel characteristics in relation to crown fire hazard. Remote Sensing, 10(10), 1645. https://doi.org/10.3390/rs10101645.
  8. Arroyo, L. A., Pascual, C. & Manzanera, J. A. (2008). Fire models and methods to map fuel types: The role of remote sensing. Forest Ecology and Management, 256(6),1239-1252. https://doi.org/10.1016/j.foreco.2008.06.048.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Coğrafyada Ekoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

8 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

27 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 2 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Çetin, M. (2025). Orman yangını yönetiminde Google Earth Engine (GEE) ve Python Engine (PE) ile yakıt yükü analizi: Karşılaşılan güçlükler ve sağlanan avantajlar. Journal of Anatolian Geography, 2(1), 63-81. https://izlik.org/JA94GW85RM
AMA
1.Çetin M. Orman yangını yönetiminde Google Earth Engine (GEE) ve Python Engine (PE) ile yakıt yükü analizi: Karşılaşılan güçlükler ve sağlanan avantajlar. JAG. 2025;2(1):63-81. https://izlik.org/JA94GW85RM
Chicago
Çetin, Muhammed. 2025. “Orman yangını yönetiminde Google Earth Engine (GEE) ve Python Engine (PE) ile yakıt yükü analizi: Karşılaşılan güçlükler ve sağlanan avantajlar”. Journal of Anatolian Geography 2 (1): 63-81. https://izlik.org/JA94GW85RM.
EndNote
Çetin M (01 Haziran 2025) Orman yangını yönetiminde Google Earth Engine (GEE) ve Python Engine (PE) ile yakıt yükü analizi: Karşılaşılan güçlükler ve sağlanan avantajlar. Journal of Anatolian Geography 2 1 63–81.
IEEE
[1]M. Çetin, “Orman yangını yönetiminde Google Earth Engine (GEE) ve Python Engine (PE) ile yakıt yükü analizi: Karşılaşılan güçlükler ve sağlanan avantajlar”, JAG, c. 2, sy 1, ss. 63–81, Haz. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA94GW85RM
ISNAD
Çetin, Muhammed. “Orman yangını yönetiminde Google Earth Engine (GEE) ve Python Engine (PE) ile yakıt yükü analizi: Karşılaşılan güçlükler ve sağlanan avantajlar”. Journal of Anatolian Geography 2/1 (01 Haziran 2025): 63-81. https://izlik.org/JA94GW85RM.
JAMA
1.Çetin M. Orman yangını yönetiminde Google Earth Engine (GEE) ve Python Engine (PE) ile yakıt yükü analizi: Karşılaşılan güçlükler ve sağlanan avantajlar. JAG. 2025;2:63–81.
MLA
Çetin, Muhammed. “Orman yangını yönetiminde Google Earth Engine (GEE) ve Python Engine (PE) ile yakıt yükü analizi: Karşılaşılan güçlükler ve sağlanan avantajlar”. Journal of Anatolian Geography, c. 2, sy 1, Haziran 2025, ss. 63-81, https://izlik.org/JA94GW85RM.
Vancouver
1.Muhammed Çetin. Orman yangını yönetiminde Google Earth Engine (GEE) ve Python Engine (PE) ile yakıt yükü analizi: Karşılaşılan güçlükler ve sağlanan avantajlar. JAG [Internet]. 01 Haziran 2025;2(1):63-81. Erişim adresi: https://izlik.org/JA94GW85RM

Bu derginin içeriği https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.tr lisansı altındadır.

31700