Research Article

Yenidoğanlarda Total Bilirubinin Makine Öğrenmesiyle Tahmin Edilmesi

Volume: 5 Number: 3 December 30, 2025
TR EN

Yenidoğanlarda Total Bilirubinin Makine Öğrenmesiyle Tahmin Edilmesi

Öz

ÖZET Amaç: Yenidoğan döneminde sık görülen hiperbilirubinemi, zamanında tanı ve tedavi edilmediğinde ciddi nörolojik hasarlara neden olabilir. Bu çalışmanın amacı, makine öğrenmesi (ML) algoritmaları ile yenidoğanlarda total bilirubin düzeylerini tahmin eden modeller geliştirmek ve bu modellerin performansını değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: İzmir Şehir Hastanesi’nde 318 yenidoğana ait 698 örnek retrospektif olarak analiz edilmiştir. Total bilirubin, hematokrit, doğum ağırlığı, gestasyonel yaş, yaş (gün) ve APGAR skoru gibi klinik-demografik veriler kullanılarak sekiz farklı ML algoritması (Gradient Boosting, Random Forest, Naive Bayes, Lojistik Regresyon, Yapay Sinir Ağı vb.) ile sınıflandırma modelleri oluşturulmuştur. Total bilirubin düzeyleri <12.5 ve ≥12.5 mg/dL olarak iki sınıfa ayrılmış, modellerin başarımı 10 kat çapraz doğrulama ile AUC, doğruluk ve F1 skoru gibi metrikler üzerinden değerlendirilmiştir. Model yorumlanabilirliği Decrease in AUC yöntemiyle analiz edilmiştir. Bulgular: Gradient Boosting modeli test veri setinde %92 doğruluk, %0.90 F1 skoru ve 0.89 AUC değeri ile en başarılı model olarak belirlenmiştir. Düşük riskli (<12.5 mg/dL) olgular doğru tahmin edilirken, yüksek riskli (≥12.5 mg/dL) gruplarda hata oranları %90’ın üzerindedir. Değişken önem analizi, yaş (gün), doğum ağırlığı ve gestasyonel yaşın model üzerinde en belirleyici etkiye sahip olduğunu göstermiştir. Sonuç: Makine öğrenmesi algoritmaları, özellikle düşük riskli yenidoğanlarda total bilirubin düzeylerini başarılı şekilde tahmin edebilmektedir. Ancak yüksek riskli grupların doğru tespiti için sınıf dengesizliğini azaltacak yöntemlerin (SMOTE, cost-sensitive learning vb.) kullanılması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. 1. Stevenson DK, Vreman HJ, Wong RJ. Bilirubin Production and the Risk of Bilirubin Neurotoxicity. Semin Perinatol. 2011;35(3):121-6. doi:10.1053/j.semperi.2011.02.005
  2. 2. Kirk JM. Neonatal jaundice: a critical review of the role and practice of bilirubin analysis. Ann Clin Biochem. 2008;45(Pt 5):452-62. doi:10.1258/acb.2008.008076
  3. 3. Hansen TWR, Wong RJ, Stevenson DK. Molecular Physiology and Pathophysiology of Bilirubin Handling by the Blood, Liver, Intestine, and Brain in the Newborn. Physiol Rev. 2020;100(3):1291-346. doi:10.1152/physrev.00004.2019
  4. 4. Bhutani VK, Vilms RJ, Hamerman-Johnson L. Universal bilirubin screening for severe neonatal hyperbilirubinaemia. J Perinatol. 2010;30(Suppl):S6-15. doi:10.1038/jp.2010.98
  5. 5. Carbonell X, Botet F, Figueras J, Riu-Godó A. Prediction of hyperbilirubinaemia in the healthy term newborn. Acta Paediatr. 2001;90(2):166-70. doi:10.1080/080352501300049343
  6. 6. Amin SB, Lamola AA. Newborn Jaundice Technologies: Unbound Bilirubin and Bilirubin Binding Capacity in Neonates. Semin Perinatol. 2011;35(3):134-40. doi:10.1053/j.semperi.2011.02.007
  7. 7. Moncrieff G. Bilirubin in the newborn: Physiology and pathophysiology. Br J Midwifery. 2018;26(6):362-70. doi:10.12968/bjom.2018.26.6.362
  8. 8. Hsia DYY, Allen FH, Diamond LK, Gellis SS. Serum bilirubin levels in the newborn infant. J Pediatr. 1953;42(3):277-85. doi:10.1016/S0022-3476(53)80182-4

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Computing Applications in Health

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 30, 2025

Submission Date

October 17, 2025

Acceptance Date

December 5, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 5 Number: 3

Vancouver
1.Kaan Kefal, Deniz İlhan Topcu, Taha Şahin, Aslihan Abbasoglu. Yenidoğanlarda Total Bilirubinin Makine Öğrenmesiyle Tahmin Edilmesi. JAIHS. 2025 Dec. 1;5(3):3-13. doi:10.52309/jaihs.1805577