Research Article

Covid-19 Verileri için Bayes Ağlari ile Makine Öğrenmesi

Volume: 9 Number: 1 March 6, 2023
EN TR

Covid-19 Verileri için Bayes Ağlari ile Makine Öğrenmesi

Abstract

Covid-19 pandemisi, 17 Kasım 2019 tarihinde Çin'in Vuhan Eyaleti'nde ilk defa görülmüştür. Küresel pandemi ilk başta Vuhan’daki deniz mahsülleri ve hayvan satışı yapılan yerlerde görülmüştür. Sonra insanlar arasında da yayılışını devam ettirerek ilk olarak Vuhan ve Çin’in diğer eyaletindeki bölgelere ve dünya üzerinde diğer ülkelere de yayılmıştır. 14 Ağustos 2022 tarihi itibariyle dünyada 590.624.000 vaka meydana gelmiştir ve 6.431.291 hasta ölmüştür. Ülkemizde ve dünya genelinde Covid-19 pandemisinin etkilerini gösteren birçok araştırma ve analiz çalışmaları yapılmıştır. Bu çalışmada dünya genelinde 104 ülkeden oluşan 215.968 adet dünya çapında meydana gelen vaka analiz edilmiştir ve Bayes Ağları (Bayesian Networks) ile makine öğrenimi tekniği kullanılarak hastalar sınıflandırılmaya çalışılmış ve dokuz adet değişkenle Covid-19 virüsüne yakalanan hastaların hayatta kalıp kalmayacağını araştırılmıştır. Böylelikle hangi hastaya öncelik verip tedavi edilmesi gerektiği veya gözlem altında tutulması gerektiği belirlenecektir. Sonuç olarak bu çalışmayla dünya genelindeki Covid-19 pandemisinden kaynaklı ölüm oranlarının düşürülmesi hedeflenmektedir.

Keywords

References

  1. Ersel, D. (2012). Birliktelik Analizinde Özgün Bir Birleşik İlginçlik Ölçümü, Doktora Tezi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Hacettepe Üniversitesi, Ankara, Türkiye.
  2. Heckerman, D. (1996). A Tutorial on Learning with Bayesian Networks, Microsoft Corporation, Redmond, pp, 33-82. https://doi.org/10.1007/978-3-540-85066-3_3
  3. Gemela J. (2001). Financial analysis using Bayesian Networks, Applied Stochastic Models in Business and Industry, 17(1), 57-67. https://doi.org/10.1002/asmb.422
  4. Hui DS. Azhar EI. Madani TA. Ntoumi F. Kock R. Dar O. et al (2020). The continuing COVID-19 epidemic threat of novel coronavirusesto global health — The latest 2019 novel coronavirus outb-reak inWuhan, China. International Journal of Infectious Diseases, 91; 264-266. https://doi.org/10.1016/j.ijid.2020.01.009
  5. IBM Corp (2016). IBM SPSS Statistics for Windows, Version 23.0. Armonk, New York, U.S.A.
  6. Jensen, Finn V., and Thomas Dyhre Nielsen (2007). Bayesian networks and decision graphs. Vol. 2. New York: Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-540-85066-3_3
  7. Heckerman, D. (2008). A tutorial on learning with Bayesian networks. Innovations in Bayesian networks, 33-82. https://doi.org/10.1007/978-3-540-85066-3_3
  8. Karacan, H. & Eryılmaz, F. (2021). Covid-19 Detection from Chest X-Ray Images and Hybrid Model Recommendation with Convolutional Neural Networks . Journal of Advanced Research in Natural and Applied Sciences , 7 (4) , 486-503. https://doi.org/10.28979/jarnas.952700

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

March 6, 2023

Submission Date

August 16, 2022

Acceptance Date

October 13, 2022

Published in Issue

Year 2023 Volume: 9 Number: 1

APA
Yılmaz, H. C., & Aktaş, S. (2023). Covid-19 Verileri için Bayes Ağlari ile Makine Öğrenmesi. Journal of Advanced Research in Natural and Applied Sciences, 9(1), 127-144. https://doi.org/10.28979/jarnas.1162578
AMA
1.Yılmaz HC, Aktaş S. Covid-19 Verileri için Bayes Ağlari ile Makine Öğrenmesi. JARNAS. 2023;9(1):127-144. doi:10.28979/jarnas.1162578
Chicago
Yılmaz, Hüseyin Can, and Serpil Aktaş. 2023. “Covid-19 Verileri Için Bayes Ağlari Ile Makine Öğrenmesi”. Journal of Advanced Research in Natural and Applied Sciences 9 (1): 127-44. https://doi.org/10.28979/jarnas.1162578.
EndNote
Yılmaz HC, Aktaş S (March 1, 2023) Covid-19 Verileri için Bayes Ağlari ile Makine Öğrenmesi. Journal of Advanced Research in Natural and Applied Sciences 9 1 127–144.
IEEE
[1]H. C. Yılmaz and S. Aktaş, “Covid-19 Verileri için Bayes Ağlari ile Makine Öğrenmesi”, JARNAS, vol. 9, no. 1, pp. 127–144, Mar. 2023, doi: 10.28979/jarnas.1162578.
ISNAD
Yılmaz, Hüseyin Can - Aktaş, Serpil. “Covid-19 Verileri Için Bayes Ağlari Ile Makine Öğrenmesi”. Journal of Advanced Research in Natural and Applied Sciences 9/1 (March 1, 2023): 127-144. https://doi.org/10.28979/jarnas.1162578.
JAMA
1.Yılmaz HC, Aktaş S. Covid-19 Verileri için Bayes Ağlari ile Makine Öğrenmesi. JARNAS. 2023;9:127–144.
MLA
Yılmaz, Hüseyin Can, and Serpil Aktaş. “Covid-19 Verileri Için Bayes Ağlari Ile Makine Öğrenmesi”. Journal of Advanced Research in Natural and Applied Sciences, vol. 9, no. 1, Mar. 2023, pp. 127-44, doi:10.28979/jarnas.1162578.
Vancouver
1.Hüseyin Can Yılmaz, Serpil Aktaş. Covid-19 Verileri için Bayes Ağlari ile Makine Öğrenmesi. JARNAS. 2023 Mar. 1;9(1):127-44. doi:10.28979/jarnas.1162578

 

 

 

TR Dizin 20466
 

 

SAO/NASA Astrophysics Data System (ADS)    34270

                                                   American Chemical Society-Chemical Abstracts Service CAS    34922 

 

DOAJ 32869

EBSCO 32870

Scilit 30371                        

SOBİAD 20460

 

29804 JARNAS is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International Licence (CC BY-NC).