The Role of Air Cargo Transportation in Foreign Trade: A Case Study of Gaziantep Airport

Öz

This study examines the role of air cargo transportation at Gaziantep Airport within Turkey’s overall foreign trade performance. Using statistical data from TÜİK, DHMİ, and SHGM covering the years 2019–2024, both national and regional export volumes were analyzed in terms of weight and economic value. The findings reveal that while the share of air cargo in Turkey’s exports has steadily increased over the years, Gaziantep Airport’s contribution remains relatively limited. The analysis indicates that the city’s export structure is dominated by agricultural and food-based products such as cereals, flour, starch, and milk preparations (Chapter 19), alongside mineral fuels and oils (Chapter 27), whereas the traditional export category of carpets (Chapter 57) has shown a decline. On a country basis, Saudi Arabia has emerged as the leading export partner of Gaziantep Airport in recent years. The study concludes that strengthening air transportation infrastructure can significantly enhance regional trade performance and support sustainable economic growth. Recommendations include expanding air cargo capacity, establishing modern cargo terminals, and improving multimodal logistics integration.

Anahtar Kelimeler

• Air cargo transportation
• Foreign trade
• Gaziantep Airport
• Regional development

Gaziantep Havalimanı Örneğinde Hava Kargo Taşımacılığının Dış Ticaretteki Rolü

Öz

Bu çalışma, Gaziantep Havalimanı özelinde hava kargo taşımacılığının Türkiye’nin dış ticaret performansındaki rolünü incelemektedir. Araştırmada, 2019–2024 yılları arasındaki TÜİK, DHMİ ve SHGM verileri kullanılarak hem Türkiye genelinde hem de Gaziantep Havalimanı ölçeğinde ihracat hacimleri tonaj ve değer bazında analiz edilmiştir. Bulgular, Türkiye’de hava kargo taşımacılığının ihracattaki payının her yıl arttığını, ancak Gaziantep Havalimanı’nın toplam ihracat içindeki payının oldukça sınırlı kaldığını göstermektedir. Gaziantep’te en çok ihraç edilen ürün grupları arasında hububat, un, nişasta ve süt müstahzarları (19. fasıl) ile mineral yakıtlar (27. fasıl) öne çıkarken; geleneksel ihracat kalemi olan halı (57. fasıl) ihracatında düşüş gözlenmiştir. Ülke bazında ise Suudi Arabistan, Gaziantep Havalimanı’nın son dönemdeki en önemli ticaret ortağı olarak belirlenmiştir. Çalışma, hava taşımacılığı altyapısının güçlendirilmesinin, bölgesel dış ticaretin sürdürülebilir büyümesine katkı sağlayacağını ortaya koymaktadır. Ayrıca, hava kargo kapasitesinin artırılması, yeni kargo terminalleri kurulması ve lojistik entegrasyonun geliştirilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Hava Kargo Taşımacılığı
• Dış Ticaret
• Gaziantep Havalimanı
• Bölgesel Kalkınma

Kaynakça

1. 1. Abay, Ş. (2024). Hava kargo taşımacılığına ait ihracat çıktıları: Dalaman Havalimanı üzerine bir araştırma. Journal of Aerospace Science and Management, 2(3), 99–112.
2. 2. Abay, Ş., & Öztürk, O. (2024). Havayolu yolcularının pandemi sürecinde havayolu işletmelerinin sunduğu çevrimiçi hizmetlere ilişkin tutum ve niyetlerinin teknoloji kabul modeli ile incelenmesi. Journal of Aerospace Science and Management, 2(1), 1–20.
3. 3. Altuntaş, M., & Kılıç, E. (2021). Havayolu taşımacılığı ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin incelenmesi: Türkiye örneği. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(1), 187–202.
4. 4. Dalba, B. (2022). The air cargo market overview. Prace Naukowe. https://doi.org/10.5604/01.3001.0016.2629
5. 5. Devlet Hava Meydanları İşletmesi. (2023). 2022 faaliyet raporu. https://www.dhmi.gov.tr
6. 6. Kara, M. (2012). E-dış ticarette karşılaşılan sorunlar üzerine bir araştırma: Gıda sektörü örneği (Yüksek lisans tezi). Fatih Üniversitesi, İstanbul.
7. 7. Merkert, R., & Alexander, D. (2018). The air cargo industry. In Air Transport Economics and Policy (pp. 57–78). Routledge.
8. 8. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü. (2023). Faaliyet raporu. https://www.shgm.gov.tr

9. 9. Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı. (2024). Türkiye dış ticaret politikaları. https://www.mfa.gov.tr
10. 10. Türkiye İstatistik Kurumu. (2024). Türkiye dış ticaret istatistikleri. https://www.tuik.gov.tr
11. 11. Wang, Y., & Wang, J. (2018). Air cargo innovation and drone delivery systems in logistics. Transportation Research Review, 12(4), 201–215.